Den of Geek ვიხსენებთ 1980-იანი წლების ოსკარების დაჯილდოების ცერემონიალებზე წარდგენილ ზოგიერთ ფილმს, რომლებმაც საუკეთესო სურათის ჯილდო ვერ მოიპოვეს (მაგრამ იქნებ უნდა მოეგოთ!). თქვენ ითხოვდით და აი, ისიც! ამ თვის დასაწყისში, მე გადავხედე 1990-იანი წლების ოსკარების დაჯილდოების ცერემონიებზე საუკეთესო ფილმის ნომინანტ დიდ ნამუშევრებს, რომლებმაც, ჩემი აზრით, უნდა მოეგოთ. ეს იყო სუბიექტურ საკითხზე დაფუძნებული სტატია, ამიტომ, ბუნებრივია, ზოგიერთ ჩემს არჩევანს დაეთანხმეთ, ზოგიერთს – არა, ზოგმა კი ისიც კი იფიქრა, რომ თავად კონცეფციას მეტი შეზღუდვა უნდა დაწესებულიყო (ამას ცოტა ხანში დავუბრუნდები). თუმცა, ერთ-ერთი მთავარი თხოვნა იყო, დროში კიდევ უფრო შორს დაბრუნება, რადგან გაჩნდა მოსაზრება, რომ ათწლეულში, რომელმაც წარმოშვა NES, Tetris და Prozac, კიდევ უფრო მეტი ღირსეული საუკეთესო ფილმის დამარცხებული იყო, ასე რომ, დროა, ჩავრთოთ ნაკადის კონდენსატორი, რადგან ეს 80-იანების დროა, პატარავ! ჩვენი DeLorean-იდან გადმოვდივართ ლოს-ანჯელესის დოროთი ჩენდლერის პავილიონთან, სადაც 1980 წლის ოსკარების დაჯილდოებაა დაგეგმილი. თვალებს მზისგან ვიჭუტავთ და წითელი ხალიჩისკენ ვიყურებით, სადაც ვარსკვლავები ჩამოდიან, რათა ნახონ, ვინ მოიგებს საუკეთესო ფილმის ჯილდოს. დაძაბული მომენტია, რადგან „კრამერი კრამერის წინააღმდეგ“ და „მთელი ეს ჯაზი“ ნომინაციების რაოდენობით თანაბრად არიან წარდგენილი. თითქოს, ნებისმიერ მხარეს შეიძლება გადაიხაროს! საბოლოოდ, რობერტ ბენტონის განქორწინების დრამა იღებს ქანდაკებას. შესანიშნავი ფილმია! მაგრამ „მთელი ეს ჯაზიც“ ასეთივეა, და კინემატოგრაფიული გაბედულების თვალსაზრისით, ის სრულიად შესაძლებელია, უკეთეს ფილმად ჩაითვალოს. „კრამერი კრამერის წინააღმდეგ“ კარგად ასახავს განქორწინების კულტურასა და გენდერულ როლების ევოლუციას 70-იანი წლების ბოლოს, და მისი დამიწებული რეალიზმი დუსტინ ჰოფმანისა და მერილ სტრიპის წარმოუდგენელი შესრულების წყალობით მაღლდება. მიუხედავად ამისა, „მთელი ეს ჯაზი“ უბრალოდ ვიზიონერულია. გაბედული მუსიკალური დრამა, რომელიც ბობ ფოსის ცხოვრებას იკვლევდა მისი მიმდინარეობისას, რიტმულ, წყვეტილ მონტაჟს ინოვაციურ ბროდვეის სცენებსა და თემებს ერწყმის, რომლებსაც კინორეჟისორები დღემდე „პატივს მიაგებენ“ საკუთარი მეტა-ფილმებით ხელოვანების დაცემის შესახებ. „შავ გედსა“ და საუკეთესო ფილმის ჯილდოს მფლობელ „ბერდმენს“ დიდი ვალი აქვთ „მთელი ამ ჯაზის“ მიმართ. გახსოვთ დაახლოებით 40 წამის წინ რომ ვახსენე 90-იანი წლების სიაში არსებული „შეზღუდვები“? ჰოდა, ზოგიერთ თქვენგანს ეგონა, რომ ამ თეორიულ სიაში, სადაც დამარცხებულები არიან, რომლებმაც უნდა მოეგოთ, წელიწადში მხოლოდ ერთი ფილმი უნდა ყოფილიყო საუკეთესო სურათის ჯილდოზე წარდგენილი. ეს სამართლიანია, მაგრამ რატომ? ამ ალტერნატიულ რეალობებში ყველაფერი შესაძლებელია, და როდესაც „მთელი ეს ჯაზი“ საუკეთესო ფილმის ჯილდოზეა წარდგენილი „აპოკალიფსი ახლა“-ს იმავე წელს, ორივე სიცოცხლისუნარიანი არჩევანია! გულწრფელად რომ ვთქვათ, ფრენსის ფორდ კოპოლას ფსიქოლოგიურ ეპოსს ალბათ არასდროს ჰქონია გამარჯვების შანსი. მან შესაძლოა ხელახლა განსაზღვრა ომის ფილმის ჟანრი, მაგრამ ის ქაოტური და აბსტრაქტულია. უკონტროლო ჩაძირვა სიგიჟეში, რომელსაც არანაირი მკაფიო მორალი არ გააჩნია, რასაც შეეწებებოდი. ის ასევე შედევრია. დღეს რომ გამოსულიყო, მას გაცილებით დიდი შანსი ექნებოდა აკადემიის ამომრჩევლების აღფრთოვანებისთვის, მაგრამ მაშინ ისინი ჯერ კიდევ არ იყვნენ მზად ამგვარი სიცხისგან გამოწვეული სიზმრისთვის ამერიკულ ფსიქიკაზე (მათ შვილებს ეს მოეწონებათ). ბობი რედფორდმა 1981 წლის დაჯილდოებაზე დიდი წარმატება მოიპოვა, საუკეთესო ფილმისა და საუკეთესო რეჟისორის ჯილდოები მიიღო თავისი სარეჟისორო დებიუტისთვის, „ჩვეულებრივი ადამიანები“, კიდევ ერთი ემოციური საოჯახო დრამა, რომელმაც აკადემიის ამომრჩევლებს ათქმევინა: „სპექტაკულარული. მომეცით 14 მათგანი ახლავე.“ და, კიდევ ერთხელ, შესანიშნავი ფილმი! მე აქ არ ვარ იმისთვის, რომ საუკეთესო ფილმის რომელიმე გამარჯვებული გავაკრიტიკო; ისინი მოკლე სიაში მიზეზის გამო მოხვდნენ. მაგრამ არის თუ არა გიჟური იმის თქმა, რომ გვიანდელ, დიდ დევიდ ლინჩს თავისი წარმოუდგენელი კარიერის რაღაც ეტაპზე საუკეთესო ფილმის ოსკარი უნდა მოეგო? ასევე გიჟურია იმის თქმა, რომ „უცნაური ისტორიის“ გარდა, „ადამიანი-სპილო“ შესაძლოა მისი საუკეთესო შანსი ყოფილიყო ამის გასაკეთებლად, იმის გათვალისწინებით, რომ მისი მრავალი სხვა ფილმი ზედმეტად „უცნაურად“ ითვლებოდა სიაში მოსახვედრად? ჯონ ჰერტის მართლაც დაუვიწყარი შესრულებით, ლინჩის შავ-თეთრი ფილმი უარს ამბობს ჯოზეფ მერიკის ტანჯვის შესწავლის სენსაციურად წარმოჩენაზე და ამის ნაცვლად კონცენტრირებულია ადამიანური ემპათიის ოსტატურად გადმოცემაზე. ორმოც წელზე მეტი ხნის შემდეგ, ხალხი კვლავ საუბრობს მერიკის გულისამაჩუყებელ ამბავსა და ლინჩის ხედვაზე. საუბრობენ თუ არა „ჩვეულებრივ ადამიანებზე“ ამდენს? ალბათ არა, მაგრამ „ადამიანი-სპილო“ არ იყო ერთადერთი შავ-თეთრი კლასიკა, რომელიც რედფორდის ფილმს იმ წელს დამარცხდა. აი, ჩვენ კიდევ ერთ სასიყვარულო სამკუთხედში ვართ, რადგან „ცოფიანი ხარი“ ასევე იყო წარდგენილი საუკეთესო ფილმის ჯილდოზე 1981 წელს. მაიკლ ჩეპმენის განსაცვიფრებელი კინემატოგრაფიით, რომელიც სრულყოფილად ასახავს როგორც მოკრივის რინგის სისასტიკეს, ასევე ჯეიკ ლამოტას პირადი ცხოვრების უიმედობას, მარტინ სკორსეზეს „ცოფიანი ხარი“ არის „აბსოლუტური კინო“ არაწრფივი და იმპრესიონისტული სახეობის. დღეს მრავალი კრიტიკოსი „ცოფინ ხარს“ ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ფილმად მიიჩნევს, თუმცა აკადემიამ იმ წელს საკმაოდ უსაფრთხოდ იმოქმედა „ჩვეულებრივი ადამიანების“ არჩევით, და სკორსეზეს მოუწია დაკმაყოფილებულიყო იმ ცოდნით, რომ შექმნა ფილმი მუდმივი კულტურული მემკვიდრეობით, რომელმაც გავლენა მოახდინა არა მხოლოდ მის შემდგომ ფილმებზე, არამედ სტივენ სპილბერგისა და დევიდ ფინჩერის ნამუშევრებზეც, რომ მხოლოდ რამდენიმე დავასახელოთ. ასე რომ, ნუ იქნებით ძალიან მოწყენილი სკორსეზეს გამო.