1982: წელი, რომელმაც კინო შეცვალა
1982 წელი კინემატოგრაფიისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდა, რომელმაც უამრავი გავლენიანი ფილმი შექმნა სხვადასხვა ჟანრში – ბლოკბასტერებიდან და არტ-ფილმებიდან დაწყებული, დრამებითა და ჟანრების ნაზავით დამთავრებული. ამ ნამუშევრებიდან ბევრი დღესაც აყალიბებს კინემატოგრაფიულ დისკურსს და ათწლეულების შემდეგაც ინარჩუნებს პოპულარობას. სტატიაში მიმოვიხილავთ ამ წლის რამდენიმე გამორჩეულ ფილმს.
1982 წელი კინემატოგრაფიისთვის ნამდვილად წარმატებული აღმოჩნდა. ამ წელს შეიქმნა მასობრივი ბლოკბასტერები, უკომპრომისო არტ-ფილმები, პრესტიჟული დრამები და ჟანრობრივ ჩარჩოებს მიღმა გასული ნამუშევრები. ზოგიერთი მათგანი თავდაპირველად გაუგებრად იქნა მიღებული ან საერთოდ უარყოფილი, თუმცა ათწლეულების შემდეგ ხელახლა აღმოაჩინეს. სხვები კი მყისიერად იქცნენ ჰიტებად, რომელთა რეპუტაცია დროთა განმავლობაში კიდევ უფრო გამყარდა. 40 წელზე მეტი ხნის შემდეგაც კი, ამ ფილმებიდან საუკეთესოები აგრძელებენ იმის განსაზღვრას, თუ როგორ ვსაუბრობთ ჟანრზე, სანახაობაზე და იმაზე, თუ რისი გამოხატვა შეუძლია კინომედიუმს.
„ეს არის ძალა, ბიჭო. ეს არის ძალაუფლება.“
„კონან ბარბაროსი“ (Conan the Barbarian) - არნოლდ შვარცენეგერი ამ ხმალ-და-მაგიის ჟანრის ჰიტში განასახიერებს ახალგაზრდა მეომარს, რომლის სოფელიც გაანადგურა საკულტო ჯგუფმა, რომელსაც იდუმალი ტულსა დუმი (ჯეიმს ერლ ჯონსი) ხელმძღვანელობს. ბავშვობაში დამონებული კონანი იზრდება ძლიერ მებრძოლად და საბოლოოდ შურისძიების გზას ადგება. სიუჟეტი განზრახ მწირია, მინიმალური დიალოგით, მაგრამ უამრავი მოქმედებით, რიტუალებით, ტრიუკებითა და შთამბეჭდავი ვიზუალით. ესთეტიკა დიდ პატივს მიაგებს ფრენკ ფრაზეტას ლეგენდარულ ილუსტრაციებს კონანის წიგნებისთვის. მართალია, ის საკმაოდ უცნაურია, განსაკუთრებით დღევანდელი სტანდარტებით, მაგრამ „კონან ბარბაროსი“ წარმოუდგენლად გასართობია და თავისი დროისთვის ჟანრის საზღვრების დამრღვევი ფენტეზის ფილმი იყო. ეს იყო 80-იანი წლების ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული „პულპ“ ადაპტაცია, მნიშვნელოვნად უკეთესი, ვიდრე მიმბაძველები, როგორიცაა „მხეცების მბრძანებელი“ (The Beastmaster) და „სიკვდილის მდევარი“ (Deathstalker). ფილმმა ასევე არნი ვარსკვლავად აქცია, რამაც საფუძველი ჩაუყარა მის უფრო დახვეწილ სამოქმედო კლასიკას მომავალ წლებში.
„ჩემი ცხოვრება ჩემი გზავნილია.“
„განდი“ (Gandhi) - ამ ფილმმა წლის საუკეთესო სურათის ოსკარი მოიგო და ადვილი მისახვედრია, რატომაც. ეს არის მასშტაბური, ზედმიწევნით შექმნილი ბიოგრაფიული ფილმი, რომლის გულშიც ბრწყინვალე შესრულებაა. ფილმი მოჰანდას განდის (ბენ კინგსლი) ცხოვრებას ასახავს, რომელიც ადვოკატიდან სულიერ ლიდერად და პოლიტიკურ ძალად იქცევა ინდოეთის ბრიტანეთის მმართველობისგან დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში. ის ყურადღებას ამახვილებს მისი არაძალადობრივი წინააღმდეგობის განვითარებასა და მის მზარდ გავლენაზე რელიგიურ, პოლიტიკურ და კულტურულ წრეებში. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი გარკვეულწილად ჰაგიოგრაფიულია, ის მაინც წარმოადგენს შთამბეჭდავი ცხოვრების ნათელ, ჩამთრევ რეკრეაციას. მაშინაც კი, თუკი ვინმეს პრეტენზიები აქვს სცენართან დაკავშირებით, კინგსლის შესრულების სიდიადე უდავოა. ის სრულიად ერწყმის პერსონაჟს, განდის ნამდვილ, სამგანზომილებიან ადამიანად წარმოაჩენს და არა სიმბოლოდ. მისი ისტორია ძლიერი რჩება, რადგან ის ამტკიცებს, რომ მორალურ რწმენას შეუძლია შეცვალოს ისტორია, მაშინაც კი, როდესაც ამის ფასი უზარმაზარია.
„ისინი, ვინც სწრაფ ზოლში არიან, სწრაფ ზოლში ცხოვრობენ.“
„სწრაფი დრო რიჯემონტ ჰაიში“ (Fast Times at Ridgemont High) - მაყურებელთა გარკვეული ჯგუფისთვის, „სწრაფი დრო რიჯემონტ ჰაიში“ იყო ეპოქალური კომედია ზრდასრულობის ასაკში შესვლაზე. ის მოგვითხრობს სამხრეთ კალიფორნიელი თინეიჯერების ჯგუფზე, რომლებიც ნავიგაციას ეწევიან სექსის, სამსახურის, მეგობრობისა და იმედგაცრუების საკითხებში. სიუჟეტი მრავალ ისტორიას აერთიანებს – უხერხული პირველი ურთიერთობებიდან დამამცირებელ სამსახურებამდე და ზრდასრულთა იმედგაცრუებამდე. მიუხედავად იმისა, რომ ეს კომედიაა, „სწრაფი დრო“ ასევე გასაკვირად გულწრფელია, მისი ისტორია ყოველდღიურ გამოცდილებაზეა დაფუძნებული. ძირითადად, ეს არის მოზარდობა რომანტიული ბრჭყვიალის გარეშე. პერსონაჟებიც ფერადოვანი და კარგად გამოკვეთილია, უპირველეს ყოვლისა, შონ პენის ჯეფ სპიკოლი, არქეტიპული სერფერი უსაქმური. მის გვერდით ჯენიფერ ჯეისონ ლი, ჯაჯ რეინჰოლდი და ფიბი კეიტსიც დასამახსოვრებელ შესრულებას გვთავაზობენ. თავისებური პერსონაჟების, გულახდილობისა და იუმორის ეს ნაზავი დაეხმარა 1980-იანი წლების ახალგაზრდული კინოს ტონის განსაზღვრას. ათობით თინეიჯერულმა ფილმმა, რომელიც იმ ათწლეულს მოჰყვა, აშკარად სცადა მისი განწყობისა და ესთეტიკის გამეორება.
„თქვენ აქ სიმართლის საპოვნელად ხართ.“
„განაჩენი“ (The Verdict) - „განაჩენი“ მოგვითხრობს ფრენკ გელვინის (პოლ ნიუმანი) ამბავს, ალკოჰოლიკი ადვოკატის, რომელსაც უკანასკნელი შანსი ეძლევა გამოსყიდვისთვის სამედიცინო შეცდომის საქმის მეშვეობით. თავდაპირველად საქმის მორიგებით დასრულებას აპირებდა, მაგრამ გელვინი გადაწყვეტს საქმე სასამართლოში განიხილოს, დაუპირისპირდეს ძლევამოსილ ინსტიტუტებს და საკუთარ მორალურ გამოფიტვას. მისი ბრძოლა ისეთივე შინაგანია, როგორც იურიდიული, რომელსაც დიდების მოპოვების ნაცვლად, ღირსების აღდგენის სურვილი ამოძრავებს. ნიუმანი ბრწყინვალეა ამ როლში, ამდენ რამეს გადმოსცემს დახვეწილი ჟესტებითა და სიჩუმით. ესთეტიკური თვალსაზრისით, ფილმის მდუმარე კინემატოგრაფია და მშვიდი ტემპი ყველაფერს რეალისტურ ელფერს აძლევს. სიდნი ლუმეტის რეჟისურა მინიმალისტური და უემოციოა, ქმნის პირქუშ ტონს, რომელიც ფრენკის შინაგან სამყაროს ასახავს. ის შესანიშნავად ერწყმის თემებს, კონკრეტულად კი კითხვას, შეუძლია თუ არა არასრულყოფილ ადამიანს მაინც იმოქმედოს მთლიანობით. ეს თავშეკავება და ემოციური ინტელექტი განასხვავებს „განაჩენს“ უფრო ხმაურიანი სასამართლო ფილმებისგან. ეს არის ერთ-ერთი საუკეთესო სასამართლო დრამა, რაც კი ოდესმე შექმნილა.
„ისინი აქ არიან.“
„პოლტერგეისტი“ (Poltergeist) - სტივენ სპილბერგი და ტობი ჰუპერი გაერთიანდნენ საშინელებათა ბლოკბასტერის შესაქმნელად და შედეგები ფანტასტიკური იყო. ის მოგვითხრობს გარეუბნელ ოჯახზე, რომლის სახლიც, მოშლილ სასაფლაოზე აგებული, ბოროტი სულების კარიბჭედ იქცევა. რაც იწყება მხიარული პარანორმალური აქტივობით, ტერორში გადაიზრდება, როდესაც უმცროსი ქალიშვილი სხვა განზომილებაში გადაჰყავთ. სიუჟეტი აერთიანებს ყოველდღიურ რეალიზმს მზარდ ზებუნებრივ საშინელებასთან, ქმნის მოდელს, რომელზეც უამრავმა საშინელებათა ფილმმა იმუშავა მას შემდეგ. „პოლტერგეისტი“ ასევე გამოირჩევა მოჩვენებების შესახებ გადაღებული ფილმების უმრავლესობისგან, რადგან მთავარი პერსონაჟები...
თეგები
წყარო:
collider.com