კინოინდუსტრიის გაჩენის დღიდან ფილმები თითქმის ყველა ათწლეულის კულტურას, სტილსა და იდეებს ასახავს. ზოგიერთი მათგანი დროის მიღმა არსებობს, გასცდა თავის ეპოქას და გასართობი სამყაროს მწვერვალად იქცა, შედევრად არის აღიარებული. სხვები კი მხოლოდ იმ ათწლეულის ანარეკლია, რომელშიც შეიქმნა და დღეს მოძველებულად ან პრობლემატურადაა მიჩნეული. 1980-იანი წლები სწორედ ასეთი ათწლეული იყო – სავსე ძლიერი ფილმებით, მაგრამ ყველამ ვიცით, რომ დღეს ისინი ვერასდროს გამოვიდოდა. მუდმივად ცვალებად სამყაროში, ყველა საკულტო ფილმი ვერ გამოვა დღეს ისე, როგორც მაშინ, განსაკუთრებით კი 80-იანი წლების ნამუშევრები. მიუხედავად იმისა, რომ კინოს ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან და ამაღელვებელ ათწლეულად ითვლება, 80-იანებმა ასახა ის იდეები და ნორმები, რომლებიც დღეს უბრალოდ მიუღებელი იქნებოდა. იქნება ეს შეურაცხმყოფელი ხუმრობები თუ სტერეოტიპები, ან თუნდაც არატრადიციული კინემატოგრაფია, ამ დასამახსოვრებელი ათწლეულის ზოგიერთი საუკეთესო ფილმი, რომელიც გვიყვარს, დღევანდელ ეპოქაში არასოდეს დამტკიცდებოდა. ქვემოთ წარმოგიდგენთ 8 საკულტო და საყვარელ 80-იანი წლების ფილმს, რომლებიც საუკეთესოდ ასახავს იმ პერიოდს, მაგრამ დღეს ალბათ არ გამოვიდოდა. იმის დასტურად, რომ 80-იანი წლები „მონსტრების ფილმების“ ათწლეული იყო, ჯო დანტემ (Joe Dante) ამ ქვეჟანრს დიდი ბიძგი მისცა თავისი 1984 წლის ბნელი კომედიის შედევრით „გრემლინები“ (Gremlins), რომელიც დღემდე კულტურულ ფენომენად რჩება. მხიარული კომედიით, საკულტო პერსონაჟებით, დასამახსოვრებელი არსებების დიზაინით და ჟანრების სრულყოფილი ნაზავით, „გრემლინები“ მართლაც ათწლეულის ერთ-ერთი უდიდესი გამორჩეული ნამუშევარი გახდა. მაშ, რატომ არ გამოვიდოდა ის დღეს? „გრემლინების“ იმავე ფორმით გამოშვება დღეს არ იმუშავებდა, ძირითადად იმის გამო, თუ როგორ ეშმაკურად მოატყუა მან ოჯახები იმ დროს კინოში მის სანახავად. გარდა იმისა, რომ ის განმეორებით საყურებელი კლასიკაა, „გრემლინები“ ცნობილია თავისი საკამათო ძალადობითა და ბნელი ტონით. როდესაც ის გამოვიდა, ოჯახები აღშფოთებულნი იყვნენ, თუ რამდენად მძიმე და საშინელი იყო ზოგიერთი სცენა. იგი რეკლამირებული იყო, როგორც ოჯახური PG რეიტინგის მქონე ფილმი, მაგრამ ინტენსიური საშინელებათა ფილმის ელემენტები ჰქონდა. არ იყო საკმარისად შემზარავი, რომ R რეიტინგი მიეღო, მაგრამ ასევე არ იყო კარგად მორგებული ბავშვებისთვის, რამაც საბოლოოდ განაპირობა, რომ „გრემლინები“ გახდა ერთ-ერთი მიზეზი, რის გამოც MPAA-მ შექმნა PG-13 რეიტინგი. დანტეს შედევრი იშვიათობაა დღევანდელ კინოში, იმის დასტური, თუ რამდენად თავისუფალი და ბნელი იყო იმ დროს საბავშვო ფილმები. 80-იანი წლები კომედიის მოყვარულთათვის საუკეთესო პერიოდი იყო, რადგან ასობით ასეთი ფილმი გამოვიდა, დაწყებული გარღვევის მომტანი შედევრებიდან დამთავრებული საკულტო კლასიკებით. ერთ-ერთი ყველაზე ლეგენდარული იყო „სწრაფი დრო რიჯმონტ ჰაიში“ (Fast Times at Ridgemont High), 1982 წლის თინეიჯერული კომედია ნარკოტიკების მოხმარებაზე, რომელიც ასახავდა ახალგაზრდულ სულსა და საშუალო სკოლის კულტურას იმ პერიოდში. ის შეაქეს მისი საკულტო ფრაზებისთვის, სახალისო ხუმრობებისთვის და მისი ამომავალი ვარსკვლავების, ოსკარის ლაურეატების შონ პენისა (Sean Penn) და ნიკოლას ქეიჯის (Nicolas Cage), და ოსკარზე ნომინირებული ჯენიფერ ჯეისონ ლის (Jennifer Jason Leigh) კარიერების დაწყებისთვის. მაგრამ, 80-იანი წლების მრავალი საშუალო სკოლის კომედიის მსგავსად, აქაური იუმორი არ შეესაბამებოდა თანამედროვე შეხედულებებს. ექსპლიციტური სიშიშვლისა და სექსუალური იუმორიდან დაწყებული ნარკოტიკების მძიმე მოხმარებითა და პოლიტიკური არაკორექტულობით დამთავრებული, „სწრაფი დრო რიჯმონტ ჰაიში“ უბრალოდ არ იქნებოდა მისაღები იმ მგრძნობიარობის გათვალისწინებით, რაც დღეს ზოგიერთ მაყურებელსა და კრიტიკოსს აქვს. დღევანდელ რეალობაში, თინეიჯერული კომედიების შექმნაც კი ზედმეტად სარისკოა, და ამ ფილმის ვულგარული იუმორის და ექსპლიციტური შინაარსის კინოთეატრებში გაშვება ახლა მყისიერად გამოიწვევდა დაპირისპირებას. „სწრაფი დრო რიჯმონტ ჰაიში“ სასიამოვნო კლასიკაა, რომელსაც თავისი თაყვანისმცემლები ჰყავს და ალბათ კიდევ მრავალი ათწლეულის განმავლობაში ისიამოვნებენ, მიუხედავად იმისა, რომ ჰოლივუდი მისი იუმორის ტიპისგან უკვე დაშორდა. გარდაცვლილმა ჯონ ჰიუზმა (John Hughes) 80-იან წლებში თაობის ხმა გადმოსცა. ამ პერიოდში საშუალო სკოლაში გაზრდის შფოთისა და წნეხის ჩვენებით, მისი თითქმის ყველა „გაზრდის ამბავი“ შედევრად არის აღიარებული. 1984 წლის „თექვსმეტი სანთელი“ (Sixteen Candles) ხშირად მის ყველაზე საყვარელ ფილმად ითვლება, თინეიჯერული კომედია ოჯახური ცხოვრების სირთულეებსა და გაზრდის უხერხულ გამოწვევებზე, რომელშიც უამრავი ციტატის პოვნაა შესაძლებელი. მას აქვს ბევრი ხიბლი, სითბო და თუნდაც ხმამაღალი კომედია, მაგრამ ის არ არის ნაკლოვანებების გარეშე. ამ ფილმში არის საშუალო სკოლის ცხოვრების ზოგიერთი თემა და ტროპი, რომლებმაც დღეს თავისი ასაკი აჩვენეს და თანამედროვე მაყურებელთან კარგად არ იმუშავებდა. და არ შეიძლება ამ საკამათო საკითხებზე საუბარი ისე, რომ არ აღვნიშნოთ აზიელი პერსონაჟის, ლონგ დუკ დონგის (Long Duk Dong - გედე ვატანაბე) ნეგატიური სტერეოტიპი, რომლის მავნე გამოსახულება დიდად აზიანებს ამ ფილმის რეპუტაციას. მიუხედავად იმისა, რომ „თექვსმეტი სანთელი“ დღესაც ძვირფასია, ბევრი კვლავაც მიუთითებს რამდენიმე პრობლემასა და შეურაცხმყოფელ მომენტზე, რომელთა იგნორირება შეუძლებელია. „ჰეზერები“ (Heathers) არის 1989 წლის ბნელი კომედიის საკულტო კლასიკა, რომელიც ყოველი ხელახლა ნახვის შემდეგ სულ უფრო გასაოცარი ხდება. კრიმინალური თრილერის დაძაბულობისა და მხიარული კომედიის ბრწყინვალე ნაზავი, მსგავსი ფილმი ბევრი არ არსებობს, რადგან ის თავისი დროის ერთ-ერთი საუკეთესო და ყველაზე საკულტო თინეიჯერული ფილმია. ვაინონა რაიდერისა (Winona Ryder) და კრისტიან სლეიტერის (Christian Slater) უზარმაზარი ვარსკვლავური ენერგიიდან დაწყებული, ბნელი და უნიკალური წინაპირობით დამთავრებული, მისგან ბევრი სიამოვნების მიღებაა შესაძლებელი, მაგრამ არ შეიძლება გვერდი ავუაროთ იმ ფაქტს, რომ მოზარდთა ძალადობის მისი ასახვა დღეს ზოგიერთ მაყურებელთან კარგად არ იქნებოდა მიღებული.