ბევრისთვის 1990-იანი წლები კინოს ბოლო „სუფთა“ ათწლეულად ითვლება. ეს იყო პერიოდი, როდესაც ფილმებმა თავის პიკს მიაღწიეს, უამრავი ცნობილი სახე დომინირებდა კინოთეატრებში და სალაროების შემოსავლები ყოველწლიურად იზრდებოდა. დღეს, კინოთეატრებში სიარულის გამოცდილების დაკნინების, ნაკლები მასშტაბური სელებრითების, არჩევანის სიმრავლისა და მულტიპლექსებში გაგრძელებების სიჭარბის გამო, ბევრ გულშემატკივარს სურს, რომ მარტივ ეპოქაში დაბრუნება შეეძლოს. დღეს, როგორც არასდროს, 90-იანი წლების ფილმები უყვართ აუდიტორიას, სამი ათწლეულის შემდეგაც კი. დაარქვით ამას ნოსტალგია თუ უბრალოდ კარგი გემოვნება, მაგრამ ამ 10-წლიანი ეპოქის ფილმებს ძლიერი გავლენა აქვთ მასებზე. ამ სიაში მოცემული ფილმები სრულყოფილი და 90-იანი წლების უპირობო ტრიუმფებია, რომლებიც წარმოადგენენ ყველაფერს, რაც შესანიშნავია კინემატოგრაფიის ისტორიაში ამ საკვანძო პერიოდში. ერთგვარი „მოჩვენებებზე მონადირეების“ გაერთიანება იყო, როდესაც ბილ მიურეი ჰაროლდ რემისს „ზაზუნის დღისთვის“ კვლავ შეხვდა, თუმცა რემისს ფილმში ექიმის მხოლოდ მცირე როლი ჰქონდა. სამაგიეროდ, ის რეჟისორი იყო და მიუხედავად იმისა, რომ ფილმის გადაღებები რეალურ ცხოვრებაში მეგობრების ათწლეულების განმავლობაში გაგრძელებული უთანხმოებით დასრულდა, მათ ეკრანზე კიდევ ერთხელ შექმნეს ჯადოსნური ნამუშევარი. მიურეი განასახიერებს ფილ კონორსს, განწყობილებამოკლებულ ამინდის წამყვანს, რომელიც პანქსატაუნში, პენსილვანიაში, ზაზუნის დღის ცერემონიების გადასაღებად არის გაგზავნილი. კონორი ყოველდღე იღვიძებს პანქსატაუნში ზაზუნის დღეს, ხაფანგში, დროის მარყუჟში, საიდანაც გაქცევა არ შეუძლია. „ზაზუნის დღემ“ გააპოპულარულა განმეორებადი დროის მარყუჟის ჟანრი, რომელსაც დღესაც ვხედავთ ისეთი ფილმებით, როგორიცაა „პალმ სპრინგსი“ და „ბედნიერი სიკვდილის დღე“. ეს ფილმი არა მხოლოდ პირველი, არამედ საუკეთესოა საუკეთესოთა შორის, დენი რუბინისა და რემისის სცენარის წყალობით, რომელიც არა მხოლოდ ხუმრობებს გვთავაზობს, არამედ ენდი მაკდაუელის (რიტას როლში) დამატების წყალობით, მშვენიერი რომანსაც წარმოადგენს, ღრმა სათქმელით. „ზაზუნის დღე“ აუცილებლად გაგაცინებთ და ამავდროულად დაგაფიქრებთ. ეს არის ფილმი, რომლის ყურებაც ყოველდღე შეგიძლიათ. ჯეიმს კამერონმა კინო ასპარეზზე 1984 წელს მეორე ფილმით, „ტერმინატორით“ გამოჩნდა, რომელშიც არნოლდ შვარცენეგერი მომავლიდან დროში უკან გამოგზავნილ კიბორგს განასახიერებს, რათა მოკლას სარა კონორი (ლინდა ჰემილტონი), ადამიანთა წინააღმდეგობის მომავალი დედა სკაინეტის წინააღმდეგ. კამერონმა შექმნა საშინელი სამეცნიერო-ფანტასტიკური საშინელებათა შედევრი, რომელიც რობოტთან ერთად სლეშერს ჰგავდა. შვიდი წლის შემდეგ, კამერონი, შვარცენეგერი და ჰემილტონი დაბრუნდნენ, მაგრამ მათ არ სურდათ იგივე გაეკეთებინათ ორჯერ. გაგრძელებები ხშირად უფრო დიდი და თამამია, ვიდრე წინამორბედები, და „ტერმინატორი 2: განკითხვის დღე“ არაფრით განსხვავდება. ამჯერად, სრულყოფილი ირონიით, შვარცენეგერის პერსონაჟი კარგი ბიჭია, რომელიც ბავშვობაში ჯონ კონორის (ედვარდ ფერლონგი) დასაცავად არის გამოგზავნილი. ჰემილტონის სარა კონორი ისეთივე ძლიერია, როგორც არასდროს ამ ახალ დინამიკაში, ხოლო რობერტ პატრიკის T-1000 თხევადი მეტალის ბოროტმოქმედი ყველაზე შემზარავი ანტაგონისტია, რომელსაც ოდესმე შეხვედრია მოქმედებითი ფილმების მეფე. 1995 წელს დევიდ ფინჩერი იყო უბრალოდ ის ბიჭი, რომელმაც ძალზედ იმედგამაცრუებელი „უცხო 3“ გადაიღო, ამიტომ არ არსებობდა მიზეზი, რომ მის მომდევნო ნამუშევრისგან ბევრი რამ მოსალოდნელი ყოფილიყო, თუნდაც მასში ბრედ პიტი და მორგან ფრიმანი მონაწილეობდნენ. ქაღალდზე, „შვიდი“ შეიძლება ყოფილიყო მორიგი ჩვეულებრივი თრილერი მოხუცსა და ახალგაზრდა დეტექტივზე, რომლებიც ერთად ცდილობენ მკვლელის პოვნას. თუმცა, ეს ფილმი გამოირჩევა იმით, რომ ბნელ მხარეს იჭრება და აუდიტორიას აიძულებს ჩაუღრმავდეს მას. „შვიდი“ ნელა ვითარდება, დევიდ მილსი (პიტი) და უილიამ სომერსეტი (ფრიმანი) ცდილობენ იპოვონ სერიული მკვლელი, რომელიც მსხვერპლს შვიდი მომაკვდინებელი ცოდვის მიხედვით კლავს. სიუჟეტური ირონია არ არის მაშინ, როდესაც კევინ სპეისი მშვიდი გიჟის როლში ჩნდება. არა, ეს არის შოკისმომგვრელი დასასრული, ერთ-ერთი ყველაზე გაოგნებული ფინალი, რაც კი ოდესმე ეკრანზე გამოუტანიათ, რამაც მაყურებელი სამუდამოდ განაცვიფრა და ფინჩერს ჰოლივუდის ერთ-ერთი საუკეთესო რეჟისორის გზაზე დააყენა. 1999 წელი დიდი წელი იყო კინოსთვის და არცერთი მათგანი არ იყო ისეთი ინოვაციური, როგორც „მატრიცა“. დაწერილი და რეჟისორი ვაჩოვსკების მიერ, ხოლო მთავარ როლებში კიანუ რივზი, ქერი-ენ მოსი და ლორენს ფიშბერნი მონაწილეობდნენ, „მატრიცა“ ნეოს (რივზი) ირგვლივ ტრიალებს, კომპიუტერული ჰაკერის გარშემო, რომელიც აღმოაჩენს, რომ რეალობა ის არ არის, რაც მას ჰგონია. ადამიანები ხაფანგში არიან სიმულაციაში, რომელიც ცნობილია როგორც მატრიცა, და ნეოს ევალება კაცობრიობის გადარჩენა. „მატრიცამ“ პოპკულტურა დაიპყრო, როდესაც გამოვიდა. არცერთ ფილმს არ ჰგავდა ეს ნამუშევარი, შეუძლებელი ქორეოგრაფიით, დაუძლეველი კიბერპანკის სტილითა და ადამიანებით, რომლებიც საკუთარ შეზღუდვებს სცდებიან. ეს არის სამეცნიერო-ფანტასტიკური შედევრი და ხელოვნების მშვენიერი ნიმუში ერთად. არცერთ გაგრძელებას არ შეეძლო ხელახლა შეექმნა ის, რაც პირველმა გააკეთა, თუმცა მეოთხედ საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგ, პირველი ნაწილი ახლა უფრო აქტუალურია, ვიდრე ოდესმე. „სათამაშოების ისტორია“ შესაძლოა ათწლეულის ყველაზე ნოვატორული ფილმი იყოს, „მატრიცაზე“ მეტადაც კი. 90-იან წლებში ხელით ნახატი ანიმაცია კვლავ ძალიან პოპულარული იყო, დისნეი ჰიტს ჰიტზე უშვებდა. შემდეგ გამოჩნდა უცნობი ანიმაციური სტუდია სახელად Pixar კომპიუტერული ანიმაციით შექმნილი „სათამაშოების ისტორიით“. კომპიუტერული ანიმაცია ადრეც იყო ნანახი, მაგრამ არა ისეთი სიცოცხლით სავსე და შთამბეჭდავი, როგორც ეს საკვანძო ნამუშევარი. „სათამაშოების ისტორია“ კი უდროოა არა მისი ხრიკების გამო, არამედ სიუჟეტისა და პერსონაჟების გამო, რომლებიც მაყურებელს ასე ძალიან უყვარს. ეს არის ამბავი ბავშვის სათამაშოებზე, რომლებიც ცოცხლდებიან, როდესაც ირგვლივ ადამიანები არ არიან.