90-იანი წლების კინოს დაუვიწყარი შედევრები: ეპოქა, რომელიც მსახიობთა ოსტატობით გამოირჩეოდა
90-იანი წლები კინოს ისტორიაში გამორჩეული ეპოქაა, რომლის გავლენაც დღესაც მძლავრია. ეს იყო დრო, როდესაც ჰოლივუდი წარმატებით აბალანსებდა კომერციულ გართობასა და არტჰაუს ექსპერიმენტებს, დამოუკიდებელი კინო კი აღმავლობას განიცდიდა. სტატია იკვლევს ამ ეპოქის რამდენიმე შედევრს, განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს გამორჩეულ სამსახიობო ანსამბლებსა და დაუვიწყარ როლებს ფილმებში, როგორებიცაა „გლენგარი გლენ როსი“, „მაგნოლია“ და „საიდუმლოებები და სიცრუეები“, სადაც მსახიობთა ოსტატობამ დროის გამოცდას გაუძლო.
მრავალი თვალსაზრისით, კინოინდუსტრია ჯერ კიდევ ვერ გასცდა 1990-იანი წლების გავლენას, ვინაიდან ამ ათწლეულის კვალი მძლავრად ეტყობა თანამედროვე პოპ-კულტურას. ეს იყო ეპოქა, რომელმაც წარმოშვა ისტორიაში ყველაზე საყვარელი და ხშირად ნანახი ფილმები, რომლებიც დღესაც დომინირებენ საკაბელო ტელევიზიებში, სტრიმინგ პლატფორმებსა და ფიზიკურ მედიაში. მას მიიჩნევენ ამერიკული ცხოვრების მწვერვალად, სანამ ინტერნეტმა და ამერიკული ინსტიტუტების მიმართ უნდობლობამ ჩვენს კოლექტიურ აზროვნებაში არ შეაღწია. მიუხედავად იმისა, რომ 90-იან წლებში ამერიკულ კინოს სათავეში დამოუკიდებელი ფილმების ბუმი ედგა, ეს ასევე ჰოლივუდის გამორჩეული პერიოდი იყო, სადაც თითოეული მსხვილი სტუდია სრულყოფილ ბალანსს პოულობდა პოპკორნული გართობასა და არტჰაუს ექსპერიმენტებს შორის – ბალანსი, რომელიც დღეს სრულიად კომპრომეტირებულია. მეინსტრიმ აუდიტორია ასევე გაეცნო უცხოური კინოს საოცრებებს ამ პერიოდში. წარმოგიდგენთ 90-იანი წლების მხოლოდ 10 შედევრს, რომლებსაც გამორჩეული სამსახიობო ოსტატობა და შთამბეჭდავი სამსახიობო ანსამბლი აერთიანებს.
მუდამ. იყავი. დამხურავი. ეს რჩევა ნამდვილად მიეცემოდა ფილმ „გლენგარი გლენ როსის“ ქასთინგის დირექტორებს, რომელშიც ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი ანსამბლი და ოსტატურად შესრულებული როლები გვხვდება ბოლო დროს. ბროდვეიზე ტრიუმფის შემდეგ, დევიდ მამეტიმ მისი საკულტო პიესა, რომელიც უმოწყალო უძრავი ქონების აგენტებზე მოგვითხრობს, დიდ ეკრანზე გადაიტანა 1992 წლის ფილმში, რომლის რეჟისორი ჯეიმს ფოლი იყო. უნაკლო სამსახიობო ანსამბლთან ერთად, რომელშიც ალ პაჩინო, ჯეკ ლემონი, ედ ჰარისი, ალან არკინი და ალეკ ბოლდუინი შედიოდნენ, „გლენგარი გლენ როსმა“ ბიზნეს ჟარგონი ხელოვნებად აქცია. მიუხედავად იმისა, რომ პაჩინო იყო ერთადერთი ნომინანტი მსახიობებს შორის (ნომინირებული იმავე წელს, როდესაც მან პირველი ოსკარი მოიპოვა „ქალის სურნელში“ შედარებით სუსტი როლისთვის), თითოეულ ვარსკვლავს შეეძლო ემტკიცებინა, რომ „გლენგარი გლენ როსი“ მათი საუკეთესო ნამუშევარი იყო ეკრანზე. მსახიობების განსაკუთრებული ნიჭია საჭირო, რომ მამეტის რიტმული დიალოგი დამაჯერებლად გადმოსცე, მაგრამ თითოეული მსახიობი ნამდვილი დინამიტია, რომელიც დაღლილი და იმედგაცრუებული გაყიდვების მენეჯერების სასოწარკვეთას გადმოსცემს, რომლებიც გაბერილ ფასებში სთავაზობენ უძრავ ქონებას უეჭველ კლიენტებს. ლემონი სულისშემძვრელად ასახავს დაღვრემილ სიბერეს, ჰარისი გაბრაზებისა და დათრგუნული სევდის ფეთქებადი ბომბია, არკინი გადმოსცემს შემოსავლის შოვნის მკაცრ რეალობას დაუნდობელ კორპორაციულ ამერიკაში, ხოლო ბოლდუინი ფილმის ისტორიაში ალბათ ყველაზე ცნობილ მონოლოგს წარმოთქვამს.
„მაგნოლია“ იმდენად სარისკო და ყოვლისმომცველია, რომ შეიძლება იფიქროთ, პოლ თომას ანდერსონს 1999 წლის შემდეგ სხვა ფილმი აღარ გადაუღია. თანაბრად დიდებული „ბუგის ღამეების“ შემდეგ, ანდერსონმა მთელი სული და გული ჩადო ამ ოპერულ დრამაში, სადაც სიკვდილზე, სინანულზე და სიყვარულის მარადიულ სწრაფვაზე ფიქრობს, რობერტ ალტმანის კალეიდოსკოპურ ანსამბლებს მარტინ სკორსეზეს გააფთრებულ ენერგიასთან აერთიანებს. მის ათწლეულში ვერც ერთ სხვა ფილმში ვერ ნახავთ უფრო მძლავრ სამსახიობო მასტერკლასს. „მაგნოლიას“ პერსონაჟები, რომლებსაც ტომ კრუზი, ჯულიანა მური, ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი, ჯონ სი რაილი, ჯეისონ რობარდსი და სხვები ასრულებენ, შეიძლება ერთმანეთთან არ იყვნენ დაკავშირებულები, მაგრამ თითოეული მათგანი იზიარებს იმ მელანქოლიასა და მანიაკალურ გაურკვევლობას, რასაც ამერიკა 21-ე საუკუნის ზღურბლზე გრძნობდა. ახალმა ათასწლეულმა შესაძლოა მომავლისკენ მიმავალი გზა დაანონსა, მაგრამ წარსული ჯერ კიდევ არ არის დასრულებული ამ პერსონაჟებისთვის, რომლებიც მთელი ცხოვრების შეცდომებსა და მოჩვენებით მოგონებებს მარტოობის, მტრობისა და პერფორმანსის ხელოვნების მეშვეობით უმკლავდებიან. ანდერსონი „მაგნოლიაში“ აქტიურად გლოვობს მამის სიკვდილს და საკუთარ ვარსკვლავურ აღმასვლას – ფილმი იმდენად პერსონალურია, რომ ზოგჯერ მისი ყურება რთულია. თუმცა, ამ მსახიობების ინტენსივობისა და სიმკაცრის წყალობით, ეს სამი საათი თქვენთვის შეუმჩნევლად გაივლის.
90-იანი წლების ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული საერთაშორისო მიღწევა, ფილმი „საიდუმლოებები და სიცრუეები“ კანის კინოფესტივალზე „ოქროს პალმის რტოის“ მოგებიდან ოსკარის ნომინაციამდე მივიდა საუკეთესო ფილმის კატეგორიაში. მაიკ ლი-ის „სამზარეულოს ნიჟარის რეალიზმის“ (Kitchen Sink Realism) სტილი განმტკიცდა მის 1996 წლის დრამედიაში, რომელიც, როგორც სათაური გვკარნახობს, მშობლებსა და შვილებს შორის არსებულ საიდუმლოებებსა და იმ ტყუილებზე მოგვითხრობს, რასაც სხვებს ვუყვებით. მიუხედავად მისი თავისუფალი ნარატიული სტრუქტურისა და მინიმალისტური ფორმალისტური არეალისა, ფილმი გულში ჩაგწვდებათ, ერთდროულად აგატირებთ და გაგაცინებთ. ტელევიზიის ფილმებისა და დიალოგზე ორიენტირებული დრამების სამყაროდან მოსული ლი-ი მსახიობების რეჟისორის განსახიერებაა, რომელიც ბრწყინვალე მსახიობებს, როგორებიც არიან ბრენდა ბლეთინი, მარიან ჟან-ბატისტი, ფილის ლოგანი და ტიმოთი სპოლი, აძლევს საშუალებას, ამ აღმოსავლეთ ლონდონში განვითარებულ ინტიმურ დრამაში „მძიმე სამუშაო“ შეასრულონ. შესრულებები არის სიხარულის, გულისტკენის და გაოცების შეუზღუდავი გამოვლინებები უმაღლეს ხარისხში, მაგრამ „საიდუმლოებები და სიცრუეები“ არასოდეს კარგავს დიდი ბრიტანეთის მუშათა კლასის დოკუმენტურ პორტრეტს. ამ ჯგუფის დამცირების გარეშე, ლი-ი ამ ჩვეულებრივ ადამიანებს, რომლებიც ჩვენს მსგავსად კონფლიქტების ფართო სპექტრს განიცდიან, შექსპირისეულ მნიშვნელობას ანიჭებს. ლი-ი, რომელიც ხშირად უბრუნდება თავის საყვარელ სამსახიობო ჯგუფს ყველა თავის ფილმში, როგორიცაა „ცხოვრება ტკბილია“ (Life is Sweet) და „მძიმე სიმართლეები“ (Hard Truths), განუყოფელია თავისი მსახიობებისგან, ქმნის სამყაროს საკუთარ ხედვას მისი ყველაზე გულწრფელი ადამიანების თვალით.
მხოლოდ ერთ მსახიობს შეეძლო განესახიერებინა
თეგები
წყარო:
collider.com