„Acid City“: კიბერპანკ ანიმაციური დოკუმენტური ფილმი, რომელიც აბუნდოვნებს რეალობის საზღვრებს

„Acid City“, კიბერპანკ CG მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, რომლის პრემიერაც 30 იანვარს როტერდამის საერთაშორისო კინოფესტივალზე შედგება, წარმოადგენს სამყაროს მშენებლობის კომპაქტურ, მაგრამ უჩვეულოდ მდიდარ ნიმუშს: 12-წუთიანი ანიმაციური დოკუმენტური ფილმი, რომელიც მცურავ მეგაპოლისში, უზარმაზარ მჟავე ოკეანეში ვითარდება. ჯეკ ვეჯისა და უილ ფროიდენჰაიმის რეჟისორობითა და მათი ნიუ-იორკული სტუდია „Laser Days Studio“-ს მიერ შექმნილი ფილმი განზრახ არასტაბილურ სივრცეს იკავებს სპეკულაციურ ფანტასტიკას, დოკუმენტურ ჟანრსა და გარემოსდაცვით ანთროპოლოგიას შორის. ის ნიუ-იორკის მასშტაბით ჩაწერილ რეალურ ხმებს პერსონალიზებულ სკრიპტულ დიალოგს უთავსებს, რაც ტექსტურას სძენს მაღალკონცეპტუალურ ისტორიას, რომელიც საგანგაშოდ ახლოსაა ჩვენს საერთო რეალობასთან. ფესტივალზე გამგზავრებამდე, ნიდერლანდებში გამგზავრებამდე, ჩვენ შევხვდით ვეჯსა და ფროიდენჰაიმს, რომლებმაც „Cartoon Brew“-ს ექსკლუზიური წვდომა მისცეს ფილმის პირველ ტრეილერზე. ქაღალდზე ფილმის წინაპირობა მარტივია: დოკუმენტური გადამღები ჯგუფი სტუმრობს დისტოპიურ, ფუტურისტულ ქალაქს, რომელიც არ უნდა არსებობდეს და იწერს, თუ როგორ გადარჩებიან იქ ადამიანები. პრაქტიკაში, „Acid City“ უფრო ავთენტური და გასაგები ხდება — ფსევდოდოკუმენტური ფილმი, რომელიც მრავალშრიანია, რეფერენტული და ემოციურად იცავს თავის საგანს. „მინდოდა, ფილმს მეხსიერებასავით ეგრძნო თავი“, — განმარტავს ვეჯი. „მინდოდა, ისეთი შეგრძნება შექმნილიყო, თითქოს აქ უკვე ვყოფილვარ… თითქოს მაყურებელს საკუთარ სახლს ახსენებდეს“. ნაცნობობის ეს განცდა ფილმის სტრატეგიის ცენტრალური ნაწილია. ჟანრული მიმზიდველობის მიუხედავად, „Acid City“ არ არის შორეული სამეცნიერო ფანტასტიკის კოშმარი, არამედ მყისიერად ამოსაცნობი ურბანული ეკოლოგია, რომელიც საკმარისად არის გაწეული იმისთვის, რომ გამოავლინოს იმ სისტემების სისუსტე, რომლებზეც დღეს მსოფლიო გადარჩენისთვისაა დამოკიდებული. კინორეჟისორების თანამშრომლობა მოზარდობის ასაკიდან იწყება. „მე და უილი 13 წლის ასაკში შევხვდით ერთმანეთს ორკესტრის გაკვეთილზე“, — ამბობს ვეჯი. „სამეცნიერო ფანტასტიკა ყოველთვის ის იყო, რაც თავიდანვე გვაკავშირებდა“. ეს საერთო გატაცება სტუდიურ პრაქტიკად გადაიზარდა, რომელიც ეფუძნება იმას, რასაც ვეჯი „გარემოსდაცვით მოთხრობას“ უწოდებს: სამყაროს მშენებლობა, სადაც გარემო არა მხოლოდ ადგილსამყოფელია, არამედ ცოცხალი პერსონაჟი. „Laser Days“-ისთვის სამეცნიერო ფანტასტიკა ნაკლებად წინასწარმეტყველებაზეა, ვიდრე ასახვაზე. „ჩვენ ძალიან დიდ ყურადღებას ვაქცევთ იმას, რაც მთელ მსოფლიოში ხდება“, — აღნიშნავს ვეჯი, „და ამით ვართ შთაგონებულნი, რასაც ჩვენს ანიმაციაში ვაქსოვთ. სამეცნიერო ფანტასტიკა უბრალოდ სიახლეებად იქცევა“. ეს შეგრძნება „Acid City“-ის ყოველ კადრს აყალიბებს. თავად ქალაქი კოლაჟია. „ის შედგება მრავალი სხვადასხვა რეალური ადგილისგან მთელს მსოფლიოში“, — განმარტავს ვეჯი და ასახელებს დუეტის მშობლიურ ნიუ-იორკს მის ემოციურ ბირთვად, ისეთ ადგილებთან ერთად, როგორებიცაა კარაჩი და ტოკიო, ასევე კინემატოგრაფიული ორიენტაციები, როგორიცაა „Blade Runner“ და „Akira“. ფროიდენჰაიმი გავლენის მოპოვების პროცესს ახალი ეპოქის არქეოლოგიის სახეს უწოდებს. „ჩვენ მოვიპოვეთ უამრავი მონაცემი Google Maps-იდან და შევაგროვეთ სხვადასხვა ქალაქების ნაწილები, შემდეგ გავაერთიანეთ ისინი“, — ამბობს ის. „აქედან წარმოიშვა ყველა ის შენობა, რომელიც „Acid City“-ის მეგაპოლისად იქცა“. სარეფერენციო დაფებმა, არქიტექტურულმა სემპლინგმა და მუდმივად ხელახლა გამოყენებულმა შიდა რესურსების ბიბლიოთეკამ ქალაქს საშუალება მისცა ორგანულად გაზრდილიყო, ისტორია დაეგროვებინა მოკლემეტრაჟიანი ფილმის შეზღუდვების ფარგლებშიც კი. დოკუმენტური ფილმის სახით წარმოდგენილ „Acid City“-ში ბევრი ხმა ეკუთვნის წყლის მეცნიერებს, საგანგებო სიტუაციების საპასუხო სამსახურის თანამშრომლებს, ბავშვებსა და გამვლელებს, რომლებიც ნიუ-იორკის მასშტაბით ჩაწერეს, გამოგონილ პერსონაჟებთან ერთად, რომლებსაც ხმის მსახიობები ახმოვანებენ. ვეჯი და ფროიდენჰაიმი აღწერენ, თუ როგორ მიჰყვებოდნენ წყლის მეცნიერებს ბუნებრივ გამოქვაბულების სისტემებში ჯორჯიასა და ტენესის შტატებში, იწერდნენ მიწისქვეშა წყლის სინჯების აღების ექსპედიციებს და ამ კვლევას ფილმის სპეკულაციურ ლოგიკაში აერთიანებდნენ. შედეგი არის ჰიბრიდული ფორმა, რომელიც რეალურ პერსპექტივებსა და სამეცნიერო კვლევებს ფსიქოდელიურ, სიურეალისტურ ანიმაციურ სამყაროში ახდენს რეინტერპრეტაციას — ფილმის გამოგონილ შინაარსს ცხოვრებისეულ გამოცდილებაზე აფუძნებს. ფილმის დოკუმენტური საფარი მას დამცველობით განცდას ანიჭებს თავისი გამოგონილი პერსონაჟების მიმართ, აღიარებს „Acid City“-ის ყველაზე ცუდ ნაწილებს, ამავდროულად ამტკიცებს მის ღირებულებას. ვეჯის თქმით, „ეს იყო ჩვენი დიდი მიზანი. „Acid City“ კუნძულოვანი სახელმწიფოა, ამიტომ ბევრი კვლევა ჩატარდა იმის შესახებ, თუ როგორ იარსებებდა ეს ადგილი რეალურად“. იმის ნაცვლად, რომ გამოგონილი სიღარიბის „პორნოგრაფიით“ ან პოსტაპოკალიფსური ტურიზმით დაკავებულიყო, ფილმი ფოკუსირებულია ადამიანის სულის სიმტკიცეზე, საზოგადოებაზე, გამძლეობასა და ადაპტაციაზე. სეგმენტები იკვლევს, თუ როგორ შეიძლება მუტაცია განიცადოს ინფრასტრუქტურამ, კულტურამ და რწმენის სისტემებმა ექსტრემალური სიცხის, წყლის დეფიციტისა და გადატვირთულობის პირობებში. პერსონაჟები თავად განასახიერებენ ამ მუტაციას პირდაპირი გაგებით. განზრახ არასრულყოფილი მოძრაობის აღბეჭდვით და სტილიზებული, ზოგჯერ ავადმყოფური სხეულებით, ისინი აბუნდოვნებენ ზღვარს ესთეტიკურ არჩევანსა და ბიოლოგიურ შედეგს შორის. „ბევრი მათგანი ცოტათი ავად უნდა გამოიყურებოდეს“, — განმარტავს ფროიდენჰაიმი, „თითქოს ადგილი, საიდანაც არიან, რაღაცნაირად აზიანებს და მუტაციას უკეთებს მათ“. ვეჯი ამ იდეას უფრო შორს წევს: „შესაძლოა, ეს ჩვეულებრივი ადამიანები არიან, რომლებიც უბრალოდ ძალიან დიდხანს მიირთმევდნენ დაბინძურებულ მასალებს…“