ანიმე „შიბოიუგი“: სიკვდილის თამაშები, სარჩოსთვის ბრძოლა და „ფან-სერვისის“ დაუნდობელი კრიტიკა

ადვილად მიხვდებით, რატომ აგრძელებს სისხლიანი სპორტის შესახებ ფანტასტიკა მაყურებლის მოხიბვლას: ბოლოს და ბოლოს, ჩვენ ვცხოვრობთ გვიანი კაპიტალიზმის კოშმარულ სამყაროში, სადაც ადამიანის სიცოცხლე რეგულარულად უფასურდება, ამიტომ არ არის რთული იმის დანახვა, თუ რატომ შეიძლება სასოწარკვეთილმა ადამიანებმა ყველაფერი გარისკონ ფულისთვის. გარდა ამისა, „კალმარის თამაში“ (Squid Game) ძალიან პოპულარული იყო, ამიტომ ინვესტორებიც კი მზად არიან ასეთი პროექტების დაფინანსებისთვის. როგორც მისი პირდაპირი სახელი მიუთითებს, ამჟამად მიმდინარე ანიმე „შიბოიუგი: სიკვდილის თამაშები სარჩოს მოსაპოვებლად“ (Shiboyugi: Playing Death Games To Put Food On The Table) ზუსტად ამ ტენდენციას მიჰყვება. ეკონომიკურ ექსპლუატაციაზე კომენტარის გარდა, ეს სერიალი უფრო დახვეწილ კრიტიკასაც გვთავაზობს, რომელიც ანიმეს ზოგად გატაცებაზე „ფან-სერვისით“ მკვეთრ მეტა-კომენტარს წარმოადგენს. სტუდია Deen-ის მიერ ამავე სახელწოდების ლაით-ნოველების სერიიდან ადაპტირებული, შოუ მოგვითხრობს 17 წლის გოგონა იუკის შესახებ, რომელიც რეალურად სიკვდილის თამაშებში მონაწილეობს სარჩოს მოსაპოვებლად. მოქმედება ჯოჯოხეთურ სამყაროში ვითარდება, სადაც მონაწილეებს შეუძლიათ დარეგისტრირდნენ სატელევიზიო კონკურსებზე ფულის მოსაპოვებლად. ეს გამოწვევები მოიცავს ყველაფერს, მკვლელი „escape-the-room“ ტიპის თამაშებიდან დაწყებული, ლაბირინთებამდე, რომლებიც სავსეა მკვლელი ძაღლებითა და ქვეითსაწინააღმდეგო ნაღმებით. გადარჩენის მაჩვენებელი დაახლოებით 70%-ია, რადგან თუ ყველას მოკლავდნენ, როგორ შეძლებდნენ რეგულარულად დაგეგმილი გადაცემების მიწოდებას? ეს გამოცდები ნამდვილად სანახაობრივი სპორტია და, შედეგად, უხილავი აუდიტორია მუდმივად იმყოფება მოვლენების პერიფერიაზე. მრავალი დეტალი იმის შესახებ, თუ ვინ მონაწილეობს და როგორ არიან ისინი წარმოდგენილნი, ცხადყოფს ამ პროგრამის სამიზნე დემოგრაფიას: შოუ, როგორც ჩანს, მამაკაცების დასაკმაყოფილებლად არის შექმნილი. ყველა მონაწილე ქალია — ზოგიერთ შემთხვევაში, გოგონები, ისევე როგორც იუკი — და მიუხედავად იმისა, რომ მათი ასაკი, როგორც წესი, არ არის მითითებული, უმეტესობა, როგორც ჩანს, გვიანი მოზარდობის ასაკიდან ოცდაათიან წლებამდეა. ნარკოტიკის საშუალებით გონების დაკარგვის შემდეგ, მათ აცმევენ ტანსაცმელს, რომელიც აშკარად მაყურებლის მოსაწონადაა შექმნილი: ფრანგული მოახლის კოსტიუმები, საქორწინო კაბები, ხოლო უახლეს ეპიზოდში, რომელიც აბანოში ვითარდება, მხოლოდ პირსახოცები და ხალათები. თუკი ფოტოგენური ახალგაზრდა ქალების გამოპრანჭვა არ აცხადებდა სიტუაციას, მათი თამაშებისთვის „მომზადების“ პროცესი კიდევ უფრო გაუადამიანურებელია. ე.წ. „შენარჩუნების პროცედურის“ (Preservation Treatment) დროს, მათი სისხლი იცვლება ერთგვარი ფაფუკი შემავსებლით, რაც მათ უფრო გამძლეს ხდის, ამასთან უზრუნველყოფს, რომ მაყურებელი არ იყოს დაქვემდებარებული „გადაჭარბებული სისასტიკის“ ხილვას, როდესაც ისინი გარდაუვლად დაიფლეთებიან. ამ პროცედურისა და ჩაცმულობის გათვალისწინებით, ისინი არსებითად ცოცხალ თოჯინებად არიან გადაქცეულნი; გაუადამიანურებულ სათამაშოებად, რომლებიც უნდა გატყდეს მბრუნავი ხერხის პირებითა და დამალული ასაფეთქებლებით. შემდეგ კი ემოციური მანიპულირებაა. თამაშებთან დაკავშირებული ყველაფერი შექმნილია იმისთვის, რომ დამაინტრიგებელი „სიუჟეტური ხაზები“ შეიქმნას. რადგან არ არსებობს ერთი გამარჯვებული, თანამშრომლობა თავიდანვე ჯილდოვდება, რაც მონაწილეებს შორის ნამდვილ კავშირებს აყალიბებს, სანამ მოგვიანებით დაწესებული შეზღუდვები, როგორიცაა გასასვლელში გამსვლელთა რაოდენობა, მათ ერთმანეთის ღალატისკენ უბიძგებს. საბოლოო ჯამში, სისასტიკეა მთავარი მიზანი, რომელიც ხელოვნურად შექმნილ დრამას გვთავაზობს უხილავი, მაგრამ ყოვლისმომცველი მაყურებლების გასართობად. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ზოგადად კარგად მუშაობს, როგორც კომენტარი იმაზე, თუ როგორ ხდება ქალების ობიექტიფიცირება და ერთმანეთის წინააღმდეგ განწყობა რეალითი შოუებსა და მედიაში ზოგადად, ეს დაკვირვებები ანიმეს კონტექსტში კიდევ უფრო მწარეა. ამ მედიუმმა წლების განმავლობაში სამართლიანად დაიმსახურა რეპუტაცია იმისა, რომ სავსეა „ფან-სერვისით“, რომელიც მამაკაც მაყურებელთა გასართობად არის გამიზნული. ამ ტიპის კადრირება იმდენად გავრცელებულია, რომ ნორმის ზღვარზეა ისეთი შოუებისთვის, სადაც არის შემთხვევითი კადრები, რომლებიც აქცენტს აკეთებენ დუნდულებსა და დეკოლტეზე, ხელოვნური სცენარები, სადაც ბიჭი „შემთხვევით“ ქალს ზემოდან ეცემა ან მას გადაცვლისას ნახავს და ა.შ. ეს მომენტები გვხვდება ყველაფერში, უფრო აშკარად რომანტიკული მასალიდან დაწყებული თინეიჯერი ბიჭებისთვის განკუთვნილი სამოქმედო სერიალებით დამთავრებული; თითქმის არც ერთი ჟანრი არ არის დაცული. საძაგელი და ხშირად მოყვანილი მაგალითია „Fire Force“, Shonen Jump-ის სამოქმედო სერია სუპერძალიანი მეხანძრეების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ შოუს შესანიშნავი ანიმაცია და რამდენიმე ინტრიგული საიდუმლო აქვს, ორიგინალური მასალის ავტორმა დაამატა სადავო პერსონაჟი, ტამაკი. მისი განსაკუთრებული ძალა, „Lucky Lecher Lure“ (იღბლიანი გარყვნილი სატყუარა), იწვევს იმას, რომ ის ხელოვნურ და სექსუალურად გამომწვევ სიტუაციებში ხვდება, სადაც მისი ტანსაცმელი სცილდება, ან მას „ცუდი იღბლის“ გამო ეხებიან. ეს არის ყველაზე თხელი საბაბი ამ ზარმაცი ტროპების გამოსაყენებლად და, ისევე როგორც სხვა შოუები, რომლებიც ამას აკეთებენ, ის უფრო უგემოვნოდ გამოიყურება, ვიდრე სექსუალურად; ასეთი გადაწყვეტილებები ართულებს ამ ისტორიების სერიოზულად აღქმას. ბევრი სერიალიც კი, რომლებიც მიზანმიმართულად ასექსუალურებენ თავიანთ პერსონაჟებს, ხშირად ვარდება ამ ვუაიერისტულ ვიზუალურ ჩარჩოებში. „My Dress Up Darling“, სერიალი კოსფლეის შესახებ, შესანიშნავი მაგალითია. ზოგჯერ მისი გამომწვევი კადრები მიზნად ისახავს ცენტრალურ წყვილს შორის მიზიდულობის წარმოჩენას, მაგალითად, როდესაც სასტუმროში ფოტოსესია მოულოდნელად იღებს სახეს. მაგრამ შემდეგ, ეს მიდგომა ირღვევა, როდესაც კამერა მარინს მაშინაც კი უყურებს, როცა ის მარტოა, რაც ხშირად ხდება პირველ სეზონში, რაც ქმნის შეგრძნებას, რომ ეს მომენტები მისი სასიყვარულო ინტერესის, არამედ მაყურებლისკენაა მიმართული. ეს კიდევ უფრო თვალსაჩინოა იმის გამო, თუ რამდენად კარგად არის გადმოცემული მისი შინაგანი მონოლოგები...