ბოლო 25 წლის კინო შედევრები: ფილმები, რომლებმაც ჩვენი ეპოქა განსაზღვრეს
უკანასკნელმა 25 წელმა კინოტექნოლოგიების უზარმაზარი განვითარება და კინემატოგრაფიის დემოკრატიზაცია მოიტანა, რამაც მრავალფეროვან ხმებს გაუხსნა გზა. სტატია იკვლევს უკანასკნელი მეოთხედი საუკუნის გამორჩეულ ფილმებს, რომლებიც თავისი ინოვაციებით, სიღრმითა და უნივერსალურობით ჩვენს ეპოქას განსაზღვრავენ. განხილულია ისეთი ნამუშევრები, როგორებიცაა „იუდა და შავი მესია“, „კოკო“, „ქალის პორტრეტი ცეცხლზე“, „ხელშეუხებელნი“ და „განშორება“, რომლებიც ამ პერიოდის კინემატოგრაფიულ მიღწევებს წარმოაჩენენ.
უკანასკნელმა 25 წელმა კინოტექნოლოგიების უზარმაზარი განვითარება და კინემატოგრაფიის შედარებითი დემოკრატიზაცია მოიტანა. დამოუკიდებელი კინოს მოძრაობის აღმავლობასთან ერთად, შესაძლებელი გახდა, რომ უფრო მრავალფეროვანი ხმები ისმოდა, ვიდრე ოდესმე. შედეგი? უამრავი უნიკალური, ბრწყინვალე ფილმი, რომელთა ნახვის მეტი საშუალებაც გაჩნდა. ამდენი მნიშვნელოვანი ფილმის არსებობისას, რთულია, შეარჩიო ბოლო მეოთხედი საუკუნის საუკეთესოები. კრისტოფერ ნოლანის „ინტერსტელარმა“ (2014), მაგალითად, მეცნიერება, ფილოსოფია და ეგზისტენციალიზმი ისე შეაერთა, როგორც არცერთ სხვა ფილმს არ გაუკეთებია მანამდე, ხოლო ალექსანდრე სოკუროვის „რუსულმა კიდობანმა“ (2002) რუსეთის 300-წლიანი ისტორია ერთი, 90-წუთიანი კადრით გამოიკვლია. ბოლო 25 წლის სავალდებულო სანახავი ფილმების სია შეიძლება გვერდებზე გაგრძელდეს, მაგრამ ზოგიერთი ფილმი მაინც მოწინავე პოზიციას იკავებს თავისი პროდუქციით, აქტუალურობითა და უნივერსალურობით. წარმოგიდგენთ ფილმებს, რომლებმაც ჩვენი ეპოქა განსაზღვრეს.
ფრედ ჰემპტონი სამოქალაქო უფლებებისთვის მოძრაობის დაუფასებელ მოწამედ რჩება, მაგრამ შაკა კინგის ფილმები, როგორიცაა „იუდა და შავი მესია“, ამის გამოსწორებას ცდილობს. დენიელ კალუია ჰემპტონის როლს ასრულებს – „შავი პანტერების პარტიის“ ილინოისის თავმჯდომარისა და 1960-იანი წლების ბოლოს მულტირასობრივი „ცისარტყელას კოალიციის“ დამფუძნებლის. ლაქით სტენფილდი კი უილიამ ო’ნილის როლში გვევლინება, FBI-ის ინფორმატორის, რომელმაც ჰემპტონი გასცა, რასაც ამ უკანასკნელის ძალადობრივი სიკვდილი მოჰყვა. ჭკვიანური დიალოგებით, ამაღელვებელი მოქმედებითა და ადგილის ძლიერი შეგრძნებით, „იუდა და შავი მესია“ ჰგავს „განდგომილებს“ (2006), მაგრამ ისტორიული და პოლიტიკური ელფერით. პირველ რიგში, ეს ფილმი აერთიანებს ჩვენი დროის ზოგიერთ გამორჩეულ მსახიობს. კალუიასა და სტენფილდს შეუერთდნენ ჯესი პლემონსი, ეშტონ სანდერსი და მარტინ შინი, რომლებიც ერთმანეთთან საოცრად თამაშობენ ამ რთულ, რეზონანსულ ისტორიაში. გარდა ამისა, ფილმი რეალისტურად ასახავს თავის ყველაზე ანტაგონისტურ პერსონაჟებსაც კი ნიუანსებით, რაც აჩვენებს არა მხოლოდ ეპოქის გამოწვევებს, არამედ იმასაც, თუ რამდენად ჰგავს 1960-იანი წლების პოლიტიკა დღევანდელ პოლიტიკურ კლიმატს.
ლი უნკრიხის 2017 წლის ანიმაციური ფილმი „კოკო“, ალბათ, ყველა დროის ყველაზე ამაღელვებელი Disney/Pixar-ის ფილმია. მექსიკური კულტურის სათანადოდ პატივსაცემად საგულდაგულოდ გამოკვლეული, ის სიკვდილის დღესასწაულის, ანუ Día de los Muertos-ის ირგვლივ არსებულ მითოლოგიას იკვლევს. უფრო კონკრეტულად, ის ერთი ოჯახის ისტორიას იყენებს, რათა ხაზი გაუსვას დღესასწაულის აქცენტს ოჯახზე, სიყვარულსა და ტრადიციაზე. „კოკო“ მნიშვნელოვანია მრავალი მიზეზის გამო. მისი ისტორია, ერთდროულად ამაღელვებელი და გულისამაჩუყებელი, კვეთს კულტურისა და რელიგიის საზღვრებს, რაც აჩვენებს, რომ სიყვარულს შეუძლია გაუძლოს ნებისმიერ გარემოებას. მისი უახლესი კომპიუტერული ანიმაცია ასევე უდავოდ განსაცვიფრებელი და დეტალებზე ორიენტირებულია, პერსონაჟების თვალშისაცემი მაკიაჟიდან დაწყებული უმცირეს მაგნოლიის ფურცლამდე. ასევე ხელს უწყობს ის ფაქტი, რომ „კოკოს“ მუსიკა მიმზიდველია და მისი წამყვანი მსახიობი, გაელ გარსია ბერნალი, ფილმს როგორც ვარსკვლავურ ძალას, ასევე კულტურულ ავთენტურობას მატებს.
სელინ სკიამას „ქალის პორტრეტი ცეცხლზე“ ქალური ხედვის ოსტატობის კლასია. ის უშიშრად იკვლევს რომანტიკულ სიყვარულსა და სენსუალურობას თავისი ორი ქალი სუბიექტის ობიექტივაციის გარეშე. გარდა ამისა, ის აქცენტს აკეთებს ქვიარ პერსონაჟებზე მათი ქვიარობის აშკარა პოლიტიზების ან თუნდაც მათი ეტიკეტირების გარეშე, ნაცვლად ამისა, ფოკუსირებულია მათ სიყვარულსა და მონატრებაზე — და იმაზე, თუ როგორ სცილდება ეს ორი ადამიანური იმპულსი გენდერსა თუ სექსუალურ ორიენტაციას. „ქალის პორტრეტი ცეცხლზე“ ასევე გამორჩეულია თავისი სიჩუმით. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი შესანიშნავი ფილმი – მათ შორის ამ სიაში არსებული რამდენიმე – თეატრალურობითა და ფერებითაა გამორჩეული, სკიამას შედევრი შესამჩნევად თავშეკავებულია და სწორედ ამაში მდგომარეობს მისი ძალა. მისი სევდა არ მოდის ისტერიკებიდან, გამოსვლებიდან, ან თუნდაც სექსის სცენებიდან, არამედ სიყვარულში ჩავარდნის დახვეწილი, რეალისტური ასახვიდან.
ფილმი არ უნდა იყოს სერიოზული იმისთვის, რომ იყოს დიდებული, და ერიკ ტოლედანოსა და ოლივიე ნაკაშის „ხელშეუხებელნი“ სწორედ ამას ამტკიცებს. 2011 წლის მეგობრული კომედია იკვლევს მდიდარი, თეთრკანიანი კვადრიპლეგიური მამაკაცისა და მისი დამხმარის, პარიზის გარეუბნიდან ჩამოსული შავკანიანი მამაკაცის, ნაკლებად სავარაუდო მეგობრობას. რეალურ ისტორიაზე დაფუძნებული ფილმი თანამედროვე საფრანგეთის პოლიტიკურ და სოციალურ-ეკონომიკურ ნიუანსებს იკვლევს პროზელიტიზაციის გარეშე. მართლაც, „ხელშეუხებელნი“ ასე ეფექტურია თავისი პატიოსნებითა და გულწრფელობით. მთავარი გმირები, ფილიპი (ფრანსუა კლუზე) და დრისი (ომარ სი) იმდენად დამაჯერებლები არიან, რადგან ისინი უარს ამბობენ სტერეოტიპებით განსაზღვრაზე ან დრამატული კლიშეებში ჩავარდნაზე. გარდა ამისა, მათთან ადვილად შეიძლება დაკავშირება, რადგან მათი პიროვნებები, ვიდრე მათი შესაბამისი გამოწვევები, იკავებენ ცენტრალურ ადგილს. დრამატული მონოლოგებისა თუ ზედმეტად გამოყენებული კლიშეების გარეშე, „ხელშეუხებელნი“ ბოლო დროს შექმნილი ყველაზე გულწრფელი „feel-good“ კომედიაა, რომელიც ისევ და ისევ საყურებლადაა შექმნილი.
ასგარ ფარჰადის „განშორება“ თითქმის ყოველთვის ლიდერობს ყველა დროის საუკეთესო ფილმების სიებში. ჰენრი ჯეიმსის ან ჯეინ ოსტინის რომანების მსგავსად, ის რეზონანსულია ყოველდღიური ცხოვრების რეალისტური ასახვით, უარს ამბობს გრანდიოზულ პოლიტიკურ საკითხებზე ერთი მარტოხელა ოჯახის ისტორიის სასარგებლოდ. 2011 წელს გამოსვლის შემდეგ, მან ჯილდოები მოიპოვა ფესტივალებსა და ცერემონიებზე თითქმის ყველა კონტინენტზე, მათ შორის ოსკარი, ოქროს დათვი, ოქროს გლობუსი და მრავალი სხვა.
თეგები
წყარო:
collider.com