დაუღალავი რიტმი: სამოქმედო ფილმები, რომლებიც მოწყენის საშუალებას არ მოგცემენ

სამოქმედო ფილმი ტექნიკურად შეიძლება ნელი ტემპის იყოს და მაინც შესანიშნავი გამოვიდეს, მაგრამ ბევრი ასეთი ფილმი არ არსებობს. ალბათ, ისეთი რამ, სადაც მოქმედება არც თუ ისე ბევრია მთელი ფილმის განმავლობაში, მაგრამ ყველაფერი ბოლო აქტისთვის ინახება? შესაძლოა, „ჰარაკირი“. ის საკმაოდ ნელია და უფრო თავშეკავებულ დრამა/დეტექტივს ჰგავს, ისტორიული ეპოქის ფონზე, რომელიც ბოლოს ძალადობის აფეთქებით სრულდება. არა, სამოქმედო ფილმების უმეტესობა სწრაფტემპიანია. ეს ის არის, რასაც ჟანრისგან უმეტეს შემთხვევაში მიიღებთ, რაც საკმაოდ აშკარაა, თუკი საკმარისი რაოდენობის სამოქმედო ფილმი გაქვთ ნანახი. შემდეგი ფილმები, ამ მხრივ, ყველა მოლოდინს აღემატება და განსაკუთრებულად გამოირჩევა დაუღალავი, მოქმედებით გაჯერებული ტემპით, რომელსაც ვერაფერს დაუწუნებთ. ამ ფილმებიდან არცერთის ყურებისას მოწყენა ნაკლებად სავარაუდოა. ჯეიმს კამერონს ნამდვილად კარგად ესმის სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრი და ეს ჯერ კიდევ 1984 წელს, ფილმით „ტერმინატორი“ (The Terminator) დაამტკიცა. ეს მისი სტანდარტებით მცირე მასშტაბის ფილმი იყო, მაგრამ მას შემდეგ მის მიერ გადაღებული ყველა სამეცნიერო ფანტასტიკა მასშტაბური და ზოგჯერ გრანდიოზულიც კი აღმოჩნდა, მათ შორის ყველაზე ამაღელვებელი კი „ტერმინატორის“ გაგრძელებაა: „ტერმინატორი 2: განკითხვის დღე“ (Terminator 2: Judgment Day). ეს ორი ერთადერთი „ტერმინატორის“ ფილმია, რომელთა ყურებაც ნამდვილად ღირს და რთულია იმის არჩევა, რომელი სჯობს, რადგან ორივე თავისებურად შესანიშნავია, მაგრამ „ტერმინატორი 2: განკითხვის დღე“ უფრო სამოქმედო ფილმია და, ალბათ, უფრო სწრაფტემპიანიც. ის, რა თქმა უნდა, უკვე დამკვიდრებული პერსონაჟებითა და კონცეფციებით იწყება, მაგრამ შემდეგ პოულობს ადგილს ამ ყველაფრის განვითარებისა და გაღრმავებისთვის, ამასთანავე, უამრავი მოქმედებაა ჩატეული 137-წუთიან ფილმში, რომლის ყურება საბოლოოდ ძალიან მარტივია. „პირისპირ“ (Face/Off) სწრაფტემპიანად რომ აღვიქვათ, ამის ერთი მიზეზი ის არის, რომ ფილმის სიუჟეტი აბსოლუტურად გიჟურია და შესაძლოა, ზედმეტად სულელურიც კი გახდეს, თუკი მასზე ფიქრისთვის ზედმეტ დროს მოგცემენ. ან არა, რადგან „პირისპირის“ ყურება გართობაა, თუ მიიღებთ იმ თავისებურ სისულელეს, რაც ფილმშია ორ მოსისხლე მტერზე, რომლებიც ერთმანეთის სახეს ატარებენ და ამით ერთმანეთის ვინაობას იღებენ. შეგიძლიათ უწოდოთ მას ხრიკი, როცა ჯონ ტრავოლტა თამაშობს ნიკოლას ქეიჯს, ნიკოლას ქეიჯი კი ჯონ ტრავოლტას, მაგრამ „პირისპირს“ ნამდვილად გიჟურად გადმოაქვს მთელი ეს სასაცილო ქაოსი. თითქმის ყველა სცენაში ხდება რაიმე უჩვეულო ან დიდებულად სულელური რამ და თუკი მზად ხართ უბრალოდ გაჰყვეთ ამ მოგზაურობას, ის ნამდვილად თავისი ათწლეულის ერთ-ერთი საუკეთესო გასეირნებაა, რამდენადაც სამოქმედო ფილმებს ეხება. დიახ, კიდევ ერთი ჯონ ვუს ფილმი. მან „პირისპირ“ 1997 წელს გადაიღო, რამდენიმე წლით ადრე კი ასევე შექმნა მსგავსად კინეტიკური „მძიმე სამიზნე“ (Hard Boiled), რომელიც შეიძლება მისი შედევრიც კი იყოს… ან იქნებოდა, თუკი მას არ ექნებოდა სერიოზული კონკურენცია, თანაბრად დიდებული „მკვლელის“ (The Killer) სახით. მიუხედავად ამისა, „მძიმე სამიზნე“ აქ არის „მკვლელის“ ნაცვლად, რადგან „მძიმე სამიზნე“ უფრო სწრაფია (დავის საგანია, არის თუ არა ის უფრო რთული, უკეთესი და ძლიერი). „მძიმე სამიზნეში“ თქვენ იღებთ მე-20 საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ, ხანგრძლივ და საუკეთესო სამოქმედო სცენას ფილმის ბოლო აქტში, თუმცა ყველაფერი, რაც ამ წერტილამდე მოდის, ასევე შესანიშნავია. ეს არის ორ საათზე მეტი შესანიშნავად გადაღებული და შესრულებული მოქმედება, და რაღაცას ამბობს იმაზე, თუ რამდენად ფანტასტიკურია ეს ყველაფერი, რომ მიუხედავად ამდენი ნელი მოძრაობისა, ის მაინც ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფ და ამაღელვებელ სამოქმედო ფილმად რჩება. „შეუსრულებელი მისია“ (Mission: Impossible) ფილმებიდან, სწორედ მეექვსე, „შეუსრულებელი მისია – ფოლაუტი“ (Mission: Impossible – Fallout), იგრძნობა ყველაზე დიდებულად მთლიანობაში, რომ აღარაფერი ვთქვათ მის საუკეთესო ტემპზე. ის ნარატიულად მსოფლიოს არ ანთებს, რადგან ეს კიდევ ერთი ფილმია ითან ჰანტზე და მის გუნდზე, რომელთაც უზარმაზარი დაბრკოლებების წინააღმდეგ უწევთ ბრძოლა თითქმის სასაცილო რაოდენობის ფსონებით, მაგრამ ის ამგვარ ისტორიას თავის წინამორბედებზე უკეთესად ყვება, და ასევე იმ ორ ფილმზე უკეთესად, რომლებიც მას მოჰყვა. ალბათ არაერთხელ გსმენიათ „შეუსრულებელი მისია – ფოლაუტის“ შესახებ, რომ მას 21-ე საუკუნის საუკეთესო მოქმედება აქვს აქამდე, მაგრამ ეს ნამდვილად ასეა. მას აქვს უზარმაზარი რეპუტაცია, რომელსაც ის ნამდვილად ამართლებს, და მთელი ეს პროცესი იმდენად სახალისოა, ამავდროულად კი სტრესის სწორ დონეს ინარჩუნებს ასეთი ბლოკბასტერისთვის; რა თქმა უნდა, არ არის დამთრგუნველი, მაგრამ ნამდვილად შეუძლია გულისცემის აჩქარება. ფილმ „გაქცეულს“ (The Fugitive) აქვს ისეთი სიუჟეტი და წინსვლის იმპულსი, რომელიც ალფრედ ჰიჩკოკის არაერთ ფილმს გაგახსენებთ, რადგან ლეგენდარულ რეჟისორს უყვარდა „ბრალდებული კაცის გაქცევის“ თემაზე შექმნილი ფილმები. მისი ფილმები, როგორც წესი, უფრო თრილერის ჟანრის იყო, ხოლო „გაქცეული“ ცდილობს იყოს ცოტა უფრო ასაფეთქებელი და დაძაბული, ერთდროულად ფუნქციონირებს როგორც თრილერი, ასევე სამოქმედო ფილმი. ჰარისონ ფორდი ასრულებს მთავარ როლს, იგი გაქცეულია მას შემდეგ, რაც მიუსაჯეს სიკვდილი მეუღლის მკვლელობისთვის, დანაშაული, რომლის ჩადენა მან უარყო და მის უდანაშაულობას ყველაფრის ფასად ამტკიცებს. ეს არის ყველაფერი, რაც გჭირდებათ სიუჟეტის მხრივ, რათა შექმნათ ნამდვილი კინოშედევრი.