ნიკოლას პილეჯის 1985 წლის არამხატვრული წიგნის „ბრძენი ბიჭის“ (Wiseguy) მიხედვით შექმნილი „კარგი ბიჭები“ (Goodfellas) ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო განგსტერულ ფილმად ითვლება. ზოგი მას „ნათლიაზე“ (The Godfather) და „ნათლია: ნაწილი II“-ზე (The Godfather: Part II) წინ აყენებს და ამტკიცებს, რომ ის უფრო იუმორისტული და დასამახსოვრებელია. მარტინ სკორსეზეს „მაგნუმ ოპუსად“ მიჩნეული ეს ადაპტაცია გამოსვლისთანავე ექვს ოსკარზე იყო ნომინირებული, მათ შორის საუკეთესო ფილმისა და საუკეთესო რეჟისორის კატეგორიებში, ჯო პეშიმ კი საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელი მსახიობის ჯილდო მოიპოვა. „კარგი ბიჭები“ მოგვითხრობს მაფიოზ ჰენრი ჰილის (რომელსაც რეი ლიოტა განასახიერებს) აღზევებასა და დაცემაზე. სამწუხაროდ, მისმა გამორჩეულმა მემკვიდრეობამ 90-იანი წლების განგსტერული ფილმების უმეტესობა დაჩრდილა. მიუხედავად რამდენიმე არაჩვეულებრივი ნამუშევრისა, 90-იანი წლების სხვა განგსტერული ფილმები დღეს იშვიათად ხვდება სათაურებში ან განხილვებში. თუმცა, შეიძლება ითქვას, რომ ზოგიერთი სხვა ფილმი უკეთესია. სკორსეზეს ფილმს შეიძლება ჰქონდეს ოქროსფერი ციტატები და ხმოვანი თხრობა, რომელიც არასოდეს დაგავიწყდებათ, მაგრამ უკეთესი ისტორიები მოთხრობილა, ზოგჯერ უკეთესი სამსახიობო ოსტატობითა და პროდუქციის ღირებულებებით. აქ არის 90-იანი წლების რამდენიმე უფრო ძლიერი განგსტერული ფილმი. რამდენიმე დიდ მსახიობს უცდია რეჟისორობა და „კარგი ბიჭების“ გამოსვლიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, რობერტ დე ნირო კამერის მიღმა აღმოჩნდა, რათა გადაეღო „ბრონქსული ისტორია“ (A Bronx Tale), უფრო დახვეწილი, ზუსტი მაფიოზური ზღაპარი პერსონაჟების დიდი სიღრმით. ის ასევე ჩაჯდა საჭესთან და განასახიერა ლორენცო, ავტობუსის მძღოლი ბელმონტიდან, რომელიც შეშფოთებულია თავისი ვაჟის, კალოჯეროს მეგობრობით გავლენიან უბნის მაფიოზ სონისა (ჩაზ პალმინტერი). „ბრონქსულ ისტორიას“ აქვს მოულოდნელი დასასრული, რომელზეც ყველა ლაპარაკობდა, ის უკეთესია ვიდრე „ჰენრი ვირთხად იქცევა“ სიუჟეტი, რომლითაც „კარგი ბიჭები“ დასრულდა. და ზედაპირული მოხიბვლის მიღმა, კალოჯერო ბრწყინვალედ განასახიერებს ბრძოლას ოჯახსა და გარე გავლენებს შორის, ასევე უფრო რაციონალურ საკითხს „საერთო აზრის წინააღმდეგ ლოიალობა“. სკორსეზეს ფილმში ცხოვრებისეული გაკვეთილები თითქმის არ არის, მაგრამ დე ნიროს სარეჟისორო დებიუტს რამდენიმე ასეთი აქვს, მათ შორის საკულტო „კარის ტესტი“. გაიცანით ბრაიან დე პალმასა და ალ პაჩინოს მეორე თანამშრომლობა. „ნაიარევი სახის“ (Scarface) შემდეგ, რეჟისორი და მსახიობი კვლავ გაერთიანდნენ ახალი განგსტერული ფილმისთვის, რომელიც მოსამართლე ედვინ ტორესის რომანებს „კარლიტოს გზა“ (Carlito's Way) და „გვიანი საათების შემდეგ“ (After Hours) ეფუძნება. ფილმი რეალურად უფრო მეტად ამ უკანასკნელი წიგნიდან იღებს შთაგონებას, ვიდრე პირველიდან, მაგრამ მას ასე ვერ დაარქვეს, რადგან სკორსეზეს იმავე სახელწოდების ფილმი არსებობს. კიდევ ერთხელ, პაჩინო განასახიერებს განგსტერს, რომელსაც ეგონა, რომ საქმეს ჩამოშორდა, მაგრამ ისევ უკან დააბრუნეს. კარლიტო ბრიგანტეს, ნიუ-იორკელ კრიმინალს, სურს, რომ ხუთწლიანი პატიმრობის შემდეგ სუფთად იცხოვროს, მაგრამ ნარკოგარიგება იმდენად მაცდური აღმოჩნდა, რომ უარი ვერ თქვა. პერსონაჟის მცდელობა, გაექცეს წარსულს, მორალურ სიმძიმეს მატებს, რაც „კარგი ბიჭებს“ აკლია. დანაშაული აქ არ არის განდიდებული. ის ეშმაკად არის წარმოდგენილი, რომელსაც უნდა გაექცე. და სამსახიობო შესრულებაც წარმოუდგენლად კარგია. პაჩინო აჯადოებს მუდმივად პრობლემებში გახვეული კრიმინალის როლში, ხოლო შონ პენი საოცარია კარლიტოს გულგრილი და უსირცხვილოდ კორუმპირებული ადვოკატის როლში. „კოზა ნოსტრას“ მოყვარულებს უყვართ ბაგსი სიგელი, ადამიანი, რომელმაც ლას ვეგასი დააარსა, მაგრამ ამ მაფიოზს პოპ კულტურაში იშვიათად ხვდება დიდი სიყვარული... ჯონ გოტის მსგავსი სიყვარული. საბედნიეროდ, ბარი ლევინსონმა და Mullholand Productions-მა გადაწყვიტეს ამის შეცვლა ფილმ „ბაგსის“ (Bugsy) გადაღებით, სადაც მთავარ როლს უორენ ბიტი ასრულებს. ნაცვლად იმისა, რომ მთელი მოგზაურობა გადმოეცა, ფილმი იწყება იმ წერტილიდან, სადაც ბაგსის მსახიობი ვირჯინია ჰილი (ანეტ ბენინგი) უყვარდება, და მისი „მოცილებით“ სრულდება. „ბაგსიმ“ გაცილებით მეტი ოსკარის ნომინაცია (10) მიიღო, და ვინც უყურებს, დაასკვნის, რომ ის მაფიის ბიზნეს მხარეს სკორსეზეს ფილმზე უკეთ გადმოსცემს. ძველი ჰოლივუდის გლამურიც მომაჯადოებელია. აღსანიშნავია, რომ „კარგ ბიჭებს“ აქვს ერთ-ერთი ყველაზე მაგარი კულისებს მიღმა ისტორია, რომელიც ჯო პეშის მიერ ცნობილი „მხიარულია, არა?“ სცენის იმპროვიზაციას მოიცავს. მაგრამ უკეთესია კი ის ბიტის შეყვარებაზე თავის თანავარსკვლავზე, ანეტ ბენინგზე, და მასზე დაქორწინებაზე? გავრცელებული ინფორმაციით, მან დაურეკა ლევინსონს და უთხრა: „ის შესანიშნავია. მიყვარს. მასზე დავქორწინდები.“ და ასეც მოხდა, კავშირი, რასაც ოთხი შვილი მოჰყვა. თავისი „დანაშაული არ ამართლებს“ პრინციპითა და ლოს-ანჯელესის სამხრეთ-ცენტრალური ურბანული სტრუქტურის მიმართ მხატვრული ხედვით, ჭკვიანური „ბიჭები უბნიდან“ (Boyz n the Hood) არის განგსტერული ფილმი სისხლიანი, ეშმაკურად გამაფრთხილებელი მიმზიდველობით. ყოველთვის მოერიდე ცუდ კომპანიას, ამბობენ... მაგრამ რა მოხდება, თუ ვერ აირიდებ? „ბიჭები უბნიდან“ იკვლევს ყველაფერს, რაც შეიძლება არასწორად წავიდეს, როდესაც ბავშვი ბანდებით სავსე უბანში იზრდება. ტრე სტაილსს (კუბა გუდინგ უმცროსი) მამასთან საცხოვრებლად აგზავნიან ლოს-ანჯელესში და იქიდან იწყება ქაოსი. R.I.P. ჯონ სინგლტონ! რეჟისორმა თავდაპირველად ფილმი კინოსკოლაში განაცხადის მოთხოვნად შეიმუშავა და დამთავრების შემდეგ სცენარი Columbia Pictures-ს მიჰყიდა. მან ყველაფერი სწორად გააკეთა, და ვარსკვლავური შემადგენლობის, მათ შორის Ice Cube-ის, ლარი ფიშბერნის, ანჯელა ბასეტის, რეჯინა კინგის, მორის ჩესნატის და ნია ლონგის, შესრულება ფილმს უფრო დიდ სიმაღლეებზე აჰყავს. და სოციალური რეალიზმის პერსპექტივიდან, „ბიჭები უბნიდან“ „კარგ ბიჭებს“ ჯობია. სკორსეზეს ფილმში პერსონაჟები კრიმინალურ ცხოვრებას ძალაუფლების, გლამურის და ფულის გამო ირჩევენ. აქ ისინი ამას გადარჩენისთვის აკეთებენ.