გილერმო დელ ტორო: ხელოვნება კომპრომისის გარეშე

გილერმო დელ ტოროს კარიერას მლიქვნელობით ვერ აიწყობ. პირიქით, ოსკაროსან რეჟისორს ყოველთვის საკუთარ თავზე ჰქონდა გათვლა, მიუხედავად იმისა, ქმნიდა ფილმებს ადამიანებზე, რომლებიც თევზ-კაცების მიმართ ვნებიანები არიან, თუ უპირისპირდებოდა რეალურ მონსტრს, ჰარვი ვაინშტაინს (რამაც აიძულა მისი მეგობარი ჯეიმს კამერონი, თითქმის ეჩხუბა შერცხვენილ მაგნატს დელ ტოროს პატივსაცემად). ამით დელ ტორო ასევე ერთგული დარჩა დაუმორჩილებლობისა და ანტიავტორიტარიზმის თემების, რომლებიც დიდი ხანია განსაზღვრავს მის ხელოვნებას, რითაც კიდევ უფრო განამტკიცა მისი რეპუტაცია, როგორც ჩვენი ერთ-ერთი ყველაზე პატივცემული თანამედროვე, ნახევრად-კულტის სტატუსის მქონე ფიგურა. მან ფინანსური რისკის ფასადაც დაამტკიცა თავისი სიტყვის ერთგულება. ვაინშტაინის „მირამაქსი“, მოგეხსენებათ, იყო საპროდიუსერო კომპანია 1997 წლის „მიმიკის“ უკან, რომელიც თავად იყო სამეცნიერო ფანტასტიკის საშინელებათა ფილმი ურჩხულებზე და დელ ტოროსთვის ინგლისურენოვანი სარეჟისორო დებიუტი და პირველი გამოცდილება, როდესაც პირველად იღებდა გადაწყვეტილებებს მსხვილ სტუდიურ ფილმზე. მიუხედავად იმისა, რომ „ინდეპენდენტთან“ 2018 წლის ინტერვიუში ფილმის გადაღების გამოცდილება „საშინლად, საშინლად, საშინლად“ შეაფასა, მან სხვაგან აღიარა, რომ ამან მას ღირებული გაკვეთილი ასწავლა, მიუხედავად ვაინშტაინის მუდმივი ჩარევისა და კულისებში დაშინებისა. „გარდიანის“ ჟურნალისტ მარკ კერმოდთან საუბრისას 2006 წელს, დელ ტორომ გაიხსენა, როგორ უთხრეს უარი „მიმიკის“ დამფინანსებლებმა, როცა მას ფილმისთვის კონკრეტული კადრი უნდოდა: „ასე რომ, მე ვუთხარი: „მოდით დავდოთ ფსონი: მე ჩემს ხელფასს დავდებ ამ კადრზე, და თუ ის საბოლოო მონტაჟში მოხვდება, თქვენ უკან დამიბრუნებთ ფულს.““ რა თქმა უნდა, დელ ტორომ ფული დაიბრუნა. ამით წახალისებულმა, მან შემდეგ ხელფასის „ნახევარი“ დადო 2002 წლის „ბლეიდ II-ზე“, რომ ფილმის საბოლოო მონტაჟში მისი სასურველი ვამპირის დიზაინი იქნებოდა გამოყენებული და კვლავ გაიმარჯვა. მაგრამ, სამწუხაროდ, მესამედ არ გაუმართლა, როდესაც მან იგივე აზარტული ნაბიჯი გადადგა თავისი კომიქსების ფილმის „ჰელბოის“ ერთ-ერთ დაუზუსტებელ ასპექტზე. უცნაურია 2004 წლის „ჰელბოის“ კომპრომისებზე წასული ფილმი ვუწოდოთ. მიუხედავად იმისა, რომ ის ვიზუალურად შედარებით ერთგულია მაიკ მინიოლას ორიგინალური მასალისა (ნაწილობრივ იმიტომ, რომ არსებობს გარკვეული გადაკვეთა მინიოლას „ჰელბოის“ კომიქსებსა და დელ ტოროს ამ ეპოქის დაბალბიუჯეტიანი ნამუშევრების მკვეთრად დაჩრდილულ, მინიმალისტურ გოთურ ესთეტიკას შორის), ის მაინც რეჟისორის შემოქმედებაა არსებების დიზაინის, ადამიან-მონსტრის რომანებისა და რთული მამა-შვილის ურთიერთობების თვალსაზრისით. თუმცა, დელ ტოროს შემდგომ პროექტებთან შედარებით, რონ პერლმანის პირველი გამოჩენა ჰელბოის როლში ისეთი უცნაური და ამაზრზენი არ ჩანს. მაგრამ, მიუხედავად იმისა, რომ მან შესაძლოა დაკარგა ის შეტაკება, რომელმაც მისი ხელფასის ნახევარი დაუჯდა, დელ ტორომ სხვა ბრძოლები მოიგო ფილმის შემუშავების დროს, მათ შორის პერლმანის როლზე დამტკიცების ბრძოლა. ამაზე მეტიც, ამან გაამყარა მისი ვალდებულება, ნაკლები გამოემუშავებინა, რათა არ შეეწირა თავისი შემოქმედებითი ხედვა. ასე იყო, როდესაც ის 2006 წელს „პანის ლაბირინთით“ დაბრუნდა. როგორც მან იმ „გარდიანის“ სტატიაში განმარტა, მან კიდევ ერთხელ დათმო თავისი ხელფასის ნაწილი, რათა ფილმზე მხატვრული კონტროლი შეენარჩუნებინა. „ჩვენ არ გაგვიფორმებია კონტრაქტი, რომელიც მოითხოვდა მოგებიდან წილს, იმ შემთხვევაში, თუ ფილმი ამდენს გამოიმუშავებდა. არანაირი ასეთი სისულელე. უბრალოდ აიღეთ ჩემი ხელფასი, ჩემი სიტყვის საფუძველზე. და [ფილმის დამფინანსებლებმა] აიღეს,“ – აღნიშნა მან. შედეგი? „პანის ლაბირინთი“ აღმოჩნდა განმაცვიფრებელი პოლიტიკური ფენტეზის ალეგორია, რომელიც ასევე კინოწარმოების შესანიშნავი გაკვეთილია. მას შემდეგ არაფერი შეცვლილა. „Bright Wall/Dark Room-თან“ 2017 წელს საუბრისას, დელ ტორომ გამოავლინა, რომ ანალოგიურად „გადადო“ თავისი ხელფასის ნაწილები თავის უაღრესად ძვირადღირებულ გიგანტურ ბლოკბასტერ „წყნარი ოკეანის ტიტანებზე“ („Pacific Rim“), გოთიკურ საშინელებათა-რომანტიკულ დრამა „მწვერვალის ლეგენდაზე“ („Crimson Peak“) და თუნდაც მის ოსკაროსან, საუკეთესო ფილმის კატეგორიაში გამარჯვებულ, პოლიტიკურად რადიკალურ, თევზ-კაცთან ვნებიან ურთიერთობაზე დაფუძნებულ „წყლის ფორმაზე“ („The Shape of Water“). ის შესაძლოა „მდიდარი კაცი“ არ იყოს (მისი სიტყვები „გარდიანისთვის“), მაგრამ ის ბევრად უკეთესია.