განსაკუთრებული აღფრთოვანებაა იმის ყურება, თუ როგორ ეშვება ეკრანის ლეგენდა კვარცხლბეკიდან, რომელსაც ათწლეულების განმავლობაში აპრიალებდა. 1945 წლისთვის ჰემფრი ბოგარტს უკვე ამოკვეთილი ჰქონდა თავისი კუთხე კინემატოგრაფიულ სამყაროში — ხრინწიანი ხმა, მკაცრი ყბა, მორალური დილემის მუდმივი ჭიდილი, რაც მის გმირებსაც კი გარკვეულწილად საშიშს ხდიდა. მაგრამ „კონფლიქტი“ (Conflict) არის ფილმი, სადაც ის მთლიანად იცილებს თავის კეთილშობილურ იმიჯს. არ არის საწვიმარი, არც დეტექტივის ინტუიცია, არც ეშმაკური ფრაზა, რომელიც მიანიშნებს, რომ ის ყველაზე ჭკვიანი ადამიანია ოთახში. ამის ნაცვლად, ბოგარტი მკვლელის კანში ძვრება, და არა გლამურული მკვლელის. შინაური მკვლელის. კაცის, რომელიც საკუთარ თავს არწმუნებს, რომ სურვილი ნებართოლის ტოლფასია. ეს საგანგაშოა სწორი გაგებით, და შესაძლოა, სწორედ ამიტომ გავიდა ფილმი სტუდიის კარიდან უფრო ჩუმად, ვიდრე იმსახურებდა. თუ თქვენ ისეთი ისტორიების მოყვარული ხართ, სადაც გმირი ტოვებს კომფორტის ზონას და ბნელ კუთხეებში დაეხეტება — ისევე, როგორც „მძიმე დანაშაულმა“ (Breaking Bad) უოლტერ უაიტს მისცა საშუალება, გაეშალა ფენები, რომლებსაც საკუთარი თავისგან მალავდა, ან როგორ აქცია „თავბრუსხვევამ“ (Vertigo) ჯიმი სტიუარტის დახვეწილი გარეგნობა აკვიატებად — „კონფლიქტი“ ზუსტად ამ ხაზში ჯდება. თავად ბოგარტიც კი ეთამაშა მორალურ ეროზიას „სიერა მადრეს საგანძურში“ (The Treasure of the Sierra Madre), თუმცა ის ფილმი მას უდაბნოში აშლის ნერვებს და არა მისაღებ ოთახში. და თუ ოდნავ დახუჭავთ თვალებს, შეგიძლიათ შეამჩნიოთ ჰიჩკოკის უფრო დამთრგუნველი ფსიქოდრამების ან თუნდაც ადრეული „კოლომბოს“ ეპიზოდების ნიშნები, სადაც მკვლელი ფიქრობს, რომ ზედმეტად ჭკვიანია. „კონფლიქტი“ სწორედ იმავე გრძნობას ეხება: იმის ყურებას, თუ როგორ იხვევს ადამიანი, რომელმაც უკეთ უნდა იცოდეს, საკუთარ თავს უფრო და უფრო მჭიდრო კუთხეში, სანამ კედლები მათთან ერთად არ დაიწყებს სუნთქვას. ფაბულა მოჩვენებითად ჩვეულებრივია: რიჩარდ მეისონი პოპულარული არქიტექტორია, რომელსაც ვითომდა მყარი ქორწინება და სტაბილური ცხოვრება აქვს, გულდასმით დაგეგმილი რუტინებით აგებული. თუ რამეა არასწორი, ეს ის არის, რომ ის ზედმეტად დიდხანს აკვირდება ცოლის უმცროს დას — ალექსის სმიტს, რომელიც ეველინს თამაშობს 1940-იანი წლების ელეგანტურობისა და გამჭვირვალობის ნაზავით. რიჩარდი არასოდეს კვეთს მასთან ზღვარს, არც ადრეულ სცენებში, სადაც ცდუნება მათ შორის სადილზე მესამე მონაწილესავით ზის. ის თავიდან თითქმის სიმპათიურია; გრძნობთ, როგორ ცდილობს მოქცევას, როგორ ცდილობს თავისი ლტოლვის ლოგიკით დამარცხებას. მაგრამ სცენარი ამ თესლს ადრე თესავს — ისეთი აზრის სახით, რომელიც იზრდება, თუ ფესვებით არ ამოაძრობთ. როდესაც გარდამტეხი მომენტი დგება, ის ჩუმად ხდება. სწორედ ეს ხდის მას ასე ეფექტურს. არავითარი ოპერატიული მსხვრევა, არავითარი მრისხანე გამოცხადება. უბრალოდ კაცი, რომელიც გადაწყვეტს, რომ დაღლილია ხაფანგში ყოფნით და წარმოუდგენელ ყველაზე შეუქცევად მალსახმობს ირჩევს. თვით მკვლელობა თითქმის გამაგიჟებელი სიმარტივით არის ნათამაშები, რაც არსია. ბოგარტი არ უციმციმებს მაყურებელს. ის არ მიანიშნებს, რომ „ბოროტმოქმედის როლს ასრულებს“. ის უბრალოდ საშუალებას აძლევს ტემპერატურას საკუთარ თავში დაიწიოს, დიუმი-დიუმით, სანამ არ მიხვდებით, რომ უყურებდით კაცს, რომელიც შიგნიდან იყინებოდა. შემდეგ მოდის ეჭვი — არა პოლიციისგან, არა სამყაროსგან, არამედ რიჩარდის საკუთარი არეული გონებიდან. და სწორედ აქ გადადის „კონფლიქტი“ ნუარიდან რაღაც ბევრად უცნაურსა და ფსიქოლოგიურში. კითხვა არ არის „ვინ გააკეთა ეს?“ ჩვენ ვიცით პასუხი. ფილმმა იცის, რომ ჩვენ ვიცით. ამის ნაცვლად, ის უფრო შემზარავ გაურკვევლობაში გადადის: მოხდა თუ არა მკვლელობა რეალურად? გარდაიცვალა თუ არა რიჩარდის ცოლი ისე, როგორც მას ახსოვს? თუ სამყარო მასზე თავის ძალაუფლებას ისე ამკაცრებს, როგორც მას არასოდეს წარმოუდგენია? სიდნი გრინსტრიტი, ბოგარტის ძველი პარტნიორი კინემატოგრაფიულ დანაშაულში „მალტის შევარდნიდან“ (The Maltese Falcon), ახლა მშვიდად გამომძიებელ ფსიქოლოგს თამაშობს — კაცს, რომელიც რიჩარდს ისე აკვირდება, როგორც მოჭადრაკე სამ სვლით წინ აანალიზებს დაფას. მიუხედავად იმისა, რომ მათი სცენები „შევარდენს“ მოგვაგონებს, მათი დინამიკა შეცვლილია. ბოგი აქ არ არის იმისთვის, რომ სხვისი ამბავი გახსნას; ის არის ის ამბავი, რომელიც იშლება. გრინსტრიტი ამჯერად არ არის მარიონეტების ოსტატი. ის სიმართლის მამხილებელია და ფილმი მას საშუალებას აძლევს, ეს გააკეთოს მშრალი, მცოდნე სიზუსტით, რაც მხოლოდ აძლიერებს რიჩარდის სასოწარკვეთას. „კონფლიქტი“ არ ცდილობს ძველი მაგიის დევნას; ის უფრო ჰგავს ღამის შემდეგ იმავე უბანში სეირნობას. იგივე სახეები, იგივე მოუსვენარი ატმოსფერო ოთახში, მხოლოდ ამჯერად ჩვეული გმირი სახლში არ არის, და საშიშროების მატარებელი თავად ბოგარტია. აი, ეს არის უდავო კლასიკა. ხოლო ყურადღებიანი კინომოყვარულებისთვის არის ერთი პატარა მომენტი — ადვილია მისი გამოტოვება, თუ „შევარდენი“ თქვენს კინო-მეხსიერებაში არ არის ჩაწერილი — როდესაც კამერა პოლიციის განყოფილების თაროს გვერდით სრიალებს და იქ, თითქოს სხვა გადასაღები მოედნიდან შემოსული, „მალტის შევარდენის“ ქანდაკების ზუსტი ასლი დგას. არავითარი ფანფარები, არავითარი ხაზგასმა, უბრალოდ ეშმაკური მინიშნება მათთვის, ვინც ყურადღებით აკვირდება. კერტის ბერნჰარდტის რეჟისურა ყველაფერს მჭიდროდ, გულის სიახლოვეს ინახავს. დაძაბულობა იქმნება არა სანახაობრივი ეფექტებით, არამედ რიჩარდის საკუთარი გაუარესებული დარწმუნებულობის წნევით. ყოველი მშვიდი სცენა ოდნავ არასწორი ხდება. ყოველი უდანაშაულო დეტალი ისე გამოიყურება, თითქოს უფრო დიდი ხაფანგის ნაწილი იყოს. იმ დროისთვის, როდესაც ბოგარტი იწყებს იმის გაცნობიერებას, რომ ის შესაძლოა არ იყოს ყველაზე ჭკვიანი ადამიანი ამ ამბავში — და შესაძლოა არასოდეს ყოფილა — ფსიქოლოგიური მარწუხები უკვე შემოკრულია მის ირგვლივ.