ბრიუს ლის ლეგენდარული კარიერის უკან დგას მისი კიდევ უფრო ლეგენდარული ოსტატი, ვინ ჩუნის საბრძოლო ხელოვნების დიდოსტატი – იპ მენი. თავისი მრავალმხრივი ცხოვრების განმავლობაში მან მრავალი საბრძოლო ხელოვნების ოსტატი გაწვრთნა, რომლებიც შემდგომში თავად გახდნენ აღიარებული დიდოსტატები და მეოცე საუკუნეში ფართო ცნობადობა მოიპოვეს. მისი სწავლებები ეფუძნებოდა მის მიერ განვლილ მრავალ გამოცდილებას. პრივილეგირებული აღზრდიდან და ადრეული ზრდასრულობიდან, ცხოვრების მეორე ნახევრის პირად სირთულეებამდე, იპ მენი ჩინეთის ცვალებადმა ლანდშაფტმა გამოაცხოვა და ჩამოაყალიბა. ეს მომენტები და ისტორიები ასახულია არაერთ ფილმში, რომელთა დასაბამი 2008 წლის „იპ მენმა“ რეჟისორ უილსონ იპისა და მსახიობ დონი იენის მონაწილეობით მიიღო. წლების შემდეგ, იპ მენის, როგორც ცენტრალური პერსონაჟის, მონაწილეობით ათზე მეტი ფილმი გამოვიდა. იპ-იენის დუეტმა ოთხი ფილმი შექმნა, რომლებიც ოსტატის ცხოვრების ორ ათწლეულზე მეტ პერიოდს ასახავს, ხოლო სხვა ფილმებს სხვადასხვა მსახიობები და რეჟისორები ხელმძღვანელობდნენ. წარმოგიდგენთ ყველა ფილმს იპ მენის შესახებ, გამოსვლის თანმიმდევრობით. ათწლიანი კვლევისა და თავდადების შემდეგ, პირველი ფილმი იპ მენის შესახებ გამოვიდა. სუპერ-პროდიუსერმა რეიმონდ ვონგმა ვარსკვლავური გუნდი შეკრიბა, რათა „იპ მენი“ ერთ-ერთ საუკეთესო საბრძოლო ხელოვნების ფილმად ექცია. უილსონ იპის რეჟისორობითა და დონი იენის მონაწილეობით, ფილმი ასახავს იპ მენის ცხოვრებაში განვითარებულ მოვლენებს 1930-იან და 1940-იანი წლების დასაწყისში, მეორე ჩინეთ-იაპონიის ომის დროს. ლეგენდარული საბრძოლო ხელოვნების ქორეოგრაფის სამო ჰუნგისა და იპის რეჟისურის კომბინაცია კინემატოგრაფიული კრეატიულობის შთამბეჭდავ დემონსტრირებას ქმნის. მიუხედავად იმისა, რომ იპ მენის როლს სხვა მსახიობებიც ასრულებდნენ, სწორედ აქ დაიმკვიდრა დონი იენმა თავი პერსონაჟის განმსაზღვრელ სახედ, წარმოადგინა რა თავისი კარიერის ერთ-ერთი საუკეთესო შესრულება. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ ჰონგ კონგში დიდოსტატის ცხოვრების პირველ წლებზე თავისუფლად დაფუძნებული „იპ მენი 2“ მთავარ გმირს საარსებო წყაროს მოპოვებისთვის მებრძოლად წარმოგვიდგენს. ვინ ჩუნის სკოლის გახსნა მას საბოლოოდ სხვა კუნგ ფუ ოსტატთან კონფლიქტში აყენებს, რაც ფილმის მეორე ნახევარს ბრძოლის სანახაობრივ დემონსტრაციად აქცევს, რომელიც ასევე ასახავს ომისშემდგომი ჰონგ კონგის საჭიროებებსა და დეფიციტს. მაშინ, როცა პირველ ფილმში დონი იენი უკვე განასახიერებდა იპ მენს, ფრენჩაიზის მეორე ფილმში მან კიდევ უფრო თავდაჯერებული და დახვეწილი შესრულება აჩვენა. ფილმში ასევე ფენომენალური დამატება იყო კინოლეგენდა სამო ჰუნგი ჰუნგ ჩუნ-ნამის როლში, რამაც კიდევ უფრო აამაღლა იენის შესრულება. ბრიტანელ მოკრივესთან ფინალური ბრძოლა ასევე „იპ მენის“ ფილმების გამორჩეული მომენტია. დონი იენის მიერ იპ მენის პირველი განსახიერებიდან ორი წლის შემდეგ, მისი ცხოვრებისადმი ინტერესი ჩინურ კინოინდუსტრიაში აყვავდა. მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი ფილმი მუშავდებოდა, მხოლოდ რამდენიმე იქნა რეალურად გადაღებული. ერთ-ერთი მათგანი იყო რეჟისორ ჰერმან იაუს „ლეგენდა იბადება: იპ მენი“. ფილმი ფოკუსირებულია იპ მენის სტუდენტობის წლებზე ვინ ჩუნში და მის აღზევებაზე საბრძოლო ხელოვნების სამყაროს მწვერვალზე. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ფრენჩაიზისგან პირველ გადახვევას წარმოადგენდა, ხალხმა გააცნობიერა, რომ იგი არ აღწევდა წინამორბედი ფილმების დონეს. მიუხედავად ამისა, „ლეგენდა იბადება: იპ მენი“ მაინც ინარჩუნებს თავის ძლიერ მხარეებს. იპ მენის ადრეული ცხოვრების დანახვა ფანებისთვის საინტერესო იყო და ფილმმა უფრო ტრადიციული საბრძოლო ხელოვნების გამოცდილება შესთავაზა, დიდი აქცენტით თავად ხელოვნებაზე. ფილმებში ასევე შესანიშნავი მსახიობთა გუნდი მონაწილეობდა, მათ შორის სამო ჰუნგი დაბრუნდა. ამ სიაში ყველაზე მხატვრულად სრულყოფილი ფილმი საკუთარი ხელობის დიდოსტატის, ვონგ კარ-ვაის ნამუშევარია. „დიდოსტატი“ არის კუნგ ფუს ბიოგრაფიული ფილმი იპ მენისა და მისი თანამედროვეების შესახებ, რომლებიც სხვადასხვა საბრძოლო ხელოვნების პირველი თანამედროვე ოსტატები გახდნენ. მიუხედავად რთული და ამაღელვებელი საბრძოლო სცენებისა, ეს ფილმი საბრძოლო ხელოვნების სამყაროში ეპოქის დასასრულზე მედიტაციაა, სადაც იპ მენის თაობას უწევს სწრაფად ცვალებად სამყაროში წინამორბედების მემკვიდრეობის გაგრძელების გზების პოვნა. რეჟისურა და ბრძოლის სცენები აქ უბრალოდ უზადოა, იპ მენის ცხოვრებას პოეტური მადლით ასახავს, რომელიც სტილიზებული ბრძოლებითაა გაჯერებული. ფილმი მოიცავს იპ მენის ცხოვრების ფართო სპექტრს, ამავდროულად ეხება ბევრ კულტურულ საკითხს. თუ დონი იენის ოთხი ფილმის მიღმა მხოლოდ ერთ ფილმს ნახავთ, ეს აუცილებლად სანახავია. ჰერმან იაუს მეორე ფილმი მის წინამორბედზე მრავალი წლის შემდეგ ვითარდება. „იპ მენი: უკანასკნელი ბრძოლა“ ასახავს იპ მენს ომისშემდგომ ჰონგ კონგში, სადაც ის მრავალი პრობლემის წინაშე დგას, კუჭის ტკივილიდან ადგილობრივ მაფიასთან უსიამოვნებებამდე. ფილმმა იპ მენის სამყაროში კიდევ ერთი აღიარებული და საკულტო მსახიობი შემოიყვანა – ენტონი ვონგი დიდოსტატის როლში მოგვევლინა. „ლეგენდა იბადება: იპ მენის“ მიმართ გამოთქმული ქება-დიდებისა და კრიტიკის უმეტესობა იაუს მომდევნო ნამუშევარზეც შეიძლება გავრცელდეს, რომელიც დიდოსტატის მოგვიანო ცხოვრებაზეა ორიენტირებული. ისტორიული კონტექსტი, შესანიშნავი შესრულებები და უფრო ტრადიციული საბრძოლო ხელოვნების ფილმების ელემენტები ძლიერია, მაგრამ იგი ჩამორჩება ორიგინალური ფილმების ბრწყინვალებასა და აჟიოტაჟს. საგის მეორე ნაწილის გამოსვლიდან ხუთი წლის შემდეგ, „იპ მენი 3“ აფუძნებს პირველ ორ ფილმს და აფართოებს უფრო დრამატულ ტონებს. მან ასევე გამოიყენა ფილმის ფრენჩაიზის მზარდი პოპულარობა საერთაშორისო ტალანტების მოსაზიდად. სიუჟეტი მოგვითხრობს იპ მენის ბრძოლაზე განგსტერების ბანდასთან, რომელსაც ქონებრივი...