ჯეიმს კამერონი: უფსკრულის მიღმა

უფსკრულში გადაშვებული, მარტოხელა ფიგურა ემზადება წავიდეს იქ, სადაც არცერთ ადამიანს მარტოს არასოდეს გაუბედავს – ოკეანის ფსკერის მიღმა. ეს არ არის სცენა ჯეიმს კამერონის ფილმიდან. ეს ჯეიმს კამერონის ცხოვრებაა. 2012 წელს კამერონი ერთადგილიან წყალქვეშა აპარატში ჩაჯდა და მარიანას ღრმულში თითქმის შვიდი მილი ჩაყვინთა. მოგზაურობა ორნახევარი საათი გაგრძელდა. სრული სიბნელე. გამანადგურებელი წნევა, რომელსაც შეეძლო მისი მომენტალურად განადგურება. ფანჯრის მიღმა არაფერი იყო სიჩუმისა და სიბნელის გარდა. ის ცარიელი ჩანდა. თითქმის უცხო. ჯეიმს კამერონი არასოდეს დაინტერესებულა ზედაპირით. ის არ იღებს ფილმებს კომფორტზე, უსაფრთხოებაზე ან წყლის ზედაპირზე დარჩენაზე. ის იღებს ფილმებს წნევაზე – ტექნიკურ, ემოციურ, ფიზიკურ – და იმაზე, თუ რა ხდება, როდესაც ადამიანები ისეთ გარემოში აღმოჩნდებიან, სადაც არ უნდა გადარჩნენ. ირონიულია, მაგრამ თუ ჰკითხავთ, გეტყვით, რომ მისი ყველა ფილმი სასიყვარულო ისტორიაა. კამერონს ვხედავ, როგორც თანამედროვე ჰოვარდ ჰიუზს, უბრალოდ, უფრო მეტი წყლით. ცხოვრებაზე დიდი ინჟინერი, გამომგონებელი და შეშლილი მეცნიერი, რომელიც, ამავდროულად, ფილმებსაც იღებს. ის ჩაყვინთავს სისტემებში, რომლებიც ჯერ არავის დაუგეგმავს. აგებს მანქანებს, რომლებიც არ უნდა მუშაობდეს. უბიძგებს ეკიპაჟებს, ტექნოლოგიას და საკუთარ თავს გონივრული საზღვრების მიღმა, მხოლოდ იმისთვის, რომ ნახოს, რა არის იქ. ეს ჩაყვინთვა უფსკრულში არ იყო გადახვევა მისი კინოკარიერიდან – ეს იყო მისი სრულყოფილი შეჯამება. ჯეიმს კამერონს არ ეშინია უფსკრულის. ის სწავლობს მას. შედის მასში. და ბრუნდება კადრებით. კადრებით, რომლებიც, ალბათ, 3D-შია. კინო თავისთავად კონტროლირებული ჩავარდნის მდგომარეობაში არსებობს. ეს არტისტები ქმნიან ქაოსს და ცდილობენ მნიშვნელობა მიანიჭონ მას, მხოლოდ იმისთვის, რომ ყველაფერი ჩამოიშალოს. ზოგჯერ ჩამონგრევა არის ხელოვნება. და ცოტა რეჟისორს ესმოდა ეს დაძაბულობა ჯეიმს კამერონზე ღრმად. მან მოგვცა მრავალი სანახაობრივი ბლოკბასტერი, რომლებიც გვახსენებს, რატომ გვიყვარს ფილმები საერთოდ. თუმცა... ნამდვილად გვჭირდებოდა თუ არა სამი, ოთხი ან ხუთი „ავატარის“ ფილმი? ჰოდა, რა ჯანდაბა დაემართა ჯეიმს კამერონს? ამაზე პასუხის გასაცემად, დასაწყისიდან უნდა დავიწყოთ. დასაწყისი დაიწყო მაშინ, როცა ის დაიბადა – 1954 წელს, სადღაც კანადაში. კამერონმა კარიერა ტექნიკური შრომით დაიწყო: დეკორაციების მოხატვა, მატე-ფეინთინგი, კინემატოგრაფიის საფუძვლების სწავლა როჯერ კორმანის პროდუქციებზე და „გაქცევა ნიუ-იორკიდან“-ის გადაღებებზე. 1980-იანი წლების დასაწყისში, მას შემდეგ, რაც წარუმატებელი „პირანია II“-დან აიყვანეს და გაათავისუფლეს, კამერონი გაკოტრებული, ავადმყოფი და რომში გამოუვალ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. მისი მანქანა წაართვეს. სტუდიებმა შეწყვიტეს მისი ზარების დაბრუნება. ფიზიკური ავადმყოფობისა და პროფესიული დავიწყების მდგომარეობაში მას სიცხისგან გამოწვეული სიზმარი ესიზმრა: ცეცხლიდან ამოსული ქრომირებული ჩონჩხი. ეს გამოსახულება „ტერმინატორი“ გახდა. რაც უფრო მნიშვნელოვანია, ის კამერონის მოქმედების ფილოსოფიად იქცა. თუ სისტემა მას არ შეუშვებდა, ის საკუთარ შესასვლელ წერტილს შექმნიდა – და კარებს შეანგრევდა. კამერონს ისე მტკიცედ სჯეროდა ამ სცენარის, რომ უარი თქვა სტუდიებზე, რომლებიც არ აძლევდნენ მისი რეჟისორობის საშუალებას, და ამ პროცესში მილიონ დოლარზეც უარი თქვა. ეს იყო ან რეჟისორობა, ან არაფერი. „ტერმინატორის“ გადაღებებზე კამერონი არ იყო შორეული ავტორი მონიტორის უკან. მას დაჰქონდა აღჭურვილობა, იღებდა კადრებს ნებართვის გარეშე, ატყუებდა პოლიციას და საკუთარ თავს საფრთხეში აგდებდა გამოსახულების გულისთვის. ყოველი დღის ბოლოს მისი ხელები ჭუჭყიანი იყო. შედეგი იყო ფილმი, რომელმაც სამეცნიერო ფანტასტიკა და საშინელებათა ჟანრი რაღაც მითიურად გარდაქმნა. „ტერმინატორის“ ტრიუმფის შემდეგ, კამერონს არ უზეიმია – მან გადაფასება მოახდინა. მან „უცხო“-ს შიგნიდან-გარედან გადააზრა, ნელ-ნელა განვითარებადი საშინელებათა ჟანრი სრულმასშტაბიან ბრძოლად აქცია და ვიეტნამის ალეგორია სამოქმედო ფილმად შენიღბა. „უცხოები“ კინაღამ ჩამოინგრა ეკიპაჟის აჯანყებების, სტუდიის ზეწოლის, სასტიკი გრაფიკის და შემოქმედებითი დაპირისპირებების გამო, მაგრამ კამერონი არ დანებდა. მან დაჭრა, ხელახლა ააწყო, გაათავისუფლა (პერსონალი), გადაწერა და ფილმი ფორმაში მოიყვანა. როდესაც „უცხოები“ გამოვიდა, მან თავიდან განსაზღვრა, თუ რა შეიძლება ყოფილიყო გაგრძელება, სამეცნიერო ფანტასტიკა პრესტიჟულ ტერიტორიაზე აიყვანა, ფოქსი ფინანსურად გადაარჩინა და დაამტკიცა, რომ კამერონი უბრალოდ ფილმებს არ იღებდა – ის სისტემებს აშენებდა. შემდეგ მოვიდა „უფსკრული“. კამერონს არ უნდოდა „უცხოები წყალქვეშ“. მას უნდოდა ისტორია პარანოიაზე, მილიტარიზმზე და სტრესის ქვეშ ჩამონგრეულ სიყვარულზე – და გადაწყვიტა, რომ მისი გადაღების ერთადერთი პატიოსანი გზა იყო ფილმის რეალურად წყალქვეშ გადაღება. მან ნახევრად აშენებული ატომური ელექტროსადგური 7.5 მილიონი გალონის ავზად გადააქცია, ააშენა ყველაზე დიდი წყალქვეშა დეკორაცია, რაც კი ოდესმე ყოფილა მცდელობა, და მსახიობები ნამდვილ მყვინთავებად აქცია. დიალოგი წყალქვეშ ჩაიწერა კინოს ისტორიაში პირველად. ახალი განათება, ჩაფხუტები, კამერები და სატრანსპორტო საშუალებები უნდა გამოეგონებინათ, რომ ფილმი საერთოდ შესაძლებელი გამხდარიყო. გადაღებები სასტიკი იყო: თექვსმეტსაათიანი წყალქვეშა დღეები, ქლორის დამწვრობა, კინაღამ დახრჩობა, ემოციური რღვევები. კამერონი გადასაღებ მოედანს ომივით მართავდა, ყველას ზღვარს მიღმა უბიძგებდა ისეთი გამოსახულებების მისაღებად, რომლებიც მანამდე არავის გადაუღია. „უფსკრულმა“ კინაღამ გატეხა ის – და თეატრალურად ჩავარდა – მაგრამ მისმა „მცირე“ მიღწევამ, CGI წყლის საცეცმა, ჩუმად შეცვალა კინო სამუდამოდ და გზა გაუხსნა T-1000-ს. „ტერმინატორი 2: განკითხვის დღე“ იყო კამერონის მიერ იმის გაცნობიერება, რომ მომავალი დადგა – და გადაწყვეტილება, რომ ის პირადად შემოიყვანდა მას რეალობაში. მან შეაერთა უახლესი CGI პრაქტიკულ ეფექტებთან, რათა ტექნოლოგია რეალობაში გაუჩინარებულიყო. მან გადაწერა წესები