კინემატოგრაფიის ისტორიის ყველაზე ამბიციური სამეცნიერო ფანტასტიკის ფილმები

თუ არსებობს ერთი ჟანრი, რომელიც იდეალურად ერგება ვარსკვლავებისკენ სწრაფვას, ეს სამეცნიერო ფანტასტიკაა. კოსმოსური მოგზაურობის, სუპერ-მოწინავე ტექნოლოგიებისა და სუპერგმირების შესახებ მოთხრობები იდეალურია ამბიციური კინორეჟისორებისთვის და, შესაბამისად, წლების განმავლობაში უამრავი ამბიციური სამეცნიერო ფანტასტიკის ფილმი შექმნილა, რომელთა განზრახვებმაც შესანიშნავად გაამართლა. გიგანტური ბლოკბასტერებიდან, როგორიცაა „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ (Avengers: Infinity War), უფრო ფილოსოფიური არტჰაუს ფილმებამდე, მაგალითად, „სტალკერი“, ეს სამეცნიერო ფანტასტიკის სანახაობები — ზოგი მათგანი შედევრია, ზოგი კი არც ისე — ამ ჟანრის ყველაზე ცნობილ ნამუშევრებს შორისაა. რაც არ უნდა ხდიდეს მათ ამბიციურს, ფაქტია, რომ უდავოა, ისინი ცისკენ მიისწრაფოდნენ. მხოლოდ ეს, შედეგის მიუხედავად, ქების ღირსია. მოგწონთ თუ არა, სისულელე იქნება იმის უარყოფა, რომ Marvel-ის კინემატოგრაფიული სამყარო (MCU) ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ამბიციური ფილმების ფრენჩაიზია, თუ არა #1 სიაში. ათობით ბლოკბასტერის ურთიერთდაკავშირებული სამყაროს შექმნა უპრეცედენტო მოვლენა იყო 2008 წელს და იმ დროს, ხალხისთვის იმის თქმა, რომ ისეთი უზარმაზარი ფილმი, როგორიცაა „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“, ოდესმე იარსებებდა, ალბათ, სიცილს გამოიწვევდა. ფილმი კინემატოგრაფიის ისტორიაში ყველაზე ამბიციურ კროსოვერად იყო მიჩნეული, და მართალი გითხრათ? ის დღემდე შეიძლება ასეთი იყოს. სწორედ ამიტომ არის ეს ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე უნივერსალურად საყვარელი სუპერგმირული ფილმი: 10 წლის ნამუშევრების ასეთი სახით გაერთიანება თითქმის რვა წლის შემდეგაც აღფრთოვანებას იწვევს, და ის, თუ როგორ აერთიანებს ფილმი ამდენ ბრწყინვალე პერსონაჟთა მომენტს და ამაღელვებელ სიუჟეტურ მოვლენას ორნახევარი საათის განმავლობაში, განსაცვიფრებელია. ეს აღარაფერს ვამბობ ფილმის დასასრულზე. „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (Endgame) შესაძლოა ოდნავ გააუფასურა მისი ეფექტი, მაგრამ ცალკე განხილვისას, ეს არის ყველაზე ამბიციური დასასრული სუპერგმირული კინოს ისტორიაში. კანადელი კინო-თავგადასავლების მოყვარული ჯეიმს კამერონის ისტორიაში ყველაზე ამბიციურ სამეცნიერო ფანტასტიკის რეჟისორად მოხსენიება არც ისე უცნაური განცხადება იქნებოდა. მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ კამერონის ყველა ჟანრული ნამუშევარი შეიძლება გონივრულად შეფასდეს, როგორც ამბიციური, მის მაღალი მიზნების მქონე ნამუშევრებს შორის გამოირჩევა ერთადერთი სალაროების იმედგაცრუება, რომელიც მას ოდესმე გადაუღია. ფილმით „უფსკრული“ (The Abyss) კამერონი გახდა ფოტორეალისტური CGI-ის პიონერი, მაგრამ სწორედ ის, თუ როგორ გადაიღო რეჟისორმა ფილმის უზარმაზარი ნაწილები წყალქვეშ (მსახიობი ედ ჰარისი კინაღამ დაიხრჩო), ხდის ამ გადაღებას საყოველთაოდ რთულ — და ამბიციურ — პროცესად. მიუხედავად ამისა, შედეგები სახეზეა. ეს, ალბათ, ერთ-ერთი ყველაზე ცუდი ფილმია მათთვის, ვისაც წყლის შიში აქვს, მაგრამ ყველასთვის დანარჩენისთვის, ეს დანაშაულებრივად შეუფასებელი, აუცილებლად სანახავი ნამუშევარია. 1979 წლის „შეშლილი მაქსით“ (Mad Max) ჯორჯ მილერმა მოახდინა რევოლუცია როგორც ავსტრალიურ კინოში, ასევე დაბალბიუჯეტიან სამოქმედო ფილმების შექმნაში. ფრენჩაიზი, რომელიც ამ ფილმიდან დაიწყო, 1985 წლის „ჭექა-ქუხილის გუმბათს მიღმა“ (Beyond Thunderdome) გაგრძელდა, მაგრამ ამის შემდეგ მილერს სამი ათწლეული (და ორი „ბედნიერი ფეხების“ ფილმი) დასჭირდა, რომ საბოლოოდ დაბრუნებულიყო მაღალი ოქტანის უდაბნოში, სადაც მაქს როკატანსკი მისი იდუმალი გმირია. „შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა“ (Mad Max: Fury Road) არის მასტერკლასი, თუ როგორ უნდა შეიქმნას მემკვიდრეობითი გაგრძელება/რბილი გადატვირთვა. ეს არის ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი ტემპის სამოქმედო ფილმი, უწყვეტი თავგადასავალი, რომელიც ძირითადად გადაღებულია ნამიბიის მცხუნვარე უდაბნოში პრაქტიკული ეფექტების, სიკვდილის გამომწვევი ტრიუკებისა და ნამდვილი მანქანების გამოყენებით. „შეშლილი მაქსის“ სერია ყოველთვის ამბიციური იყო, მაგრამ მილერმა ის 11-ზე აიყვანა, რაც ნამდვილად ფრენჩაიზის საუკეთესო ნაწილია. ამბიციური ≠ კარგი. არც თუ ისე სასიამოვნო ზედმეტსახელით „მეგაფლოპოლისი“ მოხსენიებული, ფრენსის ფორდ კოპოლას სამაგალითო პროექტი „მეგალოპოლისი“ რეჟისორის ოცნება იყო 1977 წლიდან. პროექტმა ათწლეულები გაატარა განვითარების ჯოჯოხეთში, სტუდიები მუდმივად უარს აცხადებდნენ მის დაფინანსებაზე, კოპოლა კი მუდმივად ვერ ახერხებდა საკმარისი თანხების მოძიებას სხვაგან თავისი ხედვის განსახორციელებლად. საბოლოოდ, 2020-იან წლებში, რეჟისორმა თავისი ღვინის ბიზნესიდან მოგროვილი ქონება გამოიყენა მის შესაქმნელად და გამოსაშვებად. ეს გულსატკენი ტრაგედიაა, რომ კოპოლას მსგავს ლეგენდარულ რეჟისორს, იდეით, რომელიც „მეგალოპოლისის“ მსგავსად ამდენი ხანი მუშავდებოდა, ფაქტობრივად გაკოტრება და თავისი ერთგული თაყვანისმცემლების გაუცხოება მოუხდა იმისთვის, რომ შეექმნა ის, რაც ბოლო ათწლეულის ერთ-ერთი ყველაზე ცუდი ეპიკური ფილმი აღმოჩნდა. რა თქმა უნდა, „მეგალოპოლისი“ შეიძლება თითქმის ყველა გაგებით საშინელი იყოს, მაგრამ მისი ამბიცია უდავოა, და კოპოლას გრძელი გზა მის დასასრულებლად არის დადასტურება იმ ძალისა, რაც მხატვრულ გამძლეობას შეუძლია ჰქონდეს. თუ სხვა არაფერი, ეს საკმარისია იმისთვის, რომ ფილმი ოდნავ მაინც მოეწონოს ადამიანს. დინოზავრებზე ორიენტირებული არსებების შესახებ ფილმები 90-იან წლებამდე არ იყო უპრეცედენტო, მაგრამ ხალხმა არ იცოდა, რას უნდა ელოდებოდნენ 1993 წელს. მას შემდეგ, რაც სტივენ სპილბერგის „იურული პარკი“ (Jurassic Park) გამოვიდა და მოლოდინები დაარღვია, ჟანრი აღარასოდეს იქნებოდა იგივე. დღემდე, ეს ყველა დროის საუკეთესო დინოზავრების ფილმია. რა თქმა უნდა, ამის დიდი ნაწილი სპილბერგის დაძაბულ რეჟისურას, ფენომენალურ შესრულებასა და შესანიშნავ სცენარს მიეწერება, მაგრამ არც ერთი მათგანი არ იმუშავებდა ისე კარგად, როგორც იმუშავა (და დღემდე მუშაობს), რომ არა ის ფაქტი, რომ „იურული პარკი“ ასევე უზომოდ ამბიციურია ყველა სხვა განყოფილებაში. მაგალითად, გამოყენება...