ლინდბერგის საქმე: გატაცება, რომელმაც მედია სამუდამოდ შეცვალა

გათრის საქმის ირგვლივ ატეხილ აჟიოტაჟამდე დიდი ხნით ადრე, ავიატორ ჩარლზ ა. ლინდბერგის ოცი თვის ვაჟის გატაცებამ და მკვლელობამ შეცვალა ჟურნალისტიკა და საფუძველი ჩაუყარა დანაშაულებრივი ისტორიების გაშუქების შემაშფოთებელ 24/7 მედია პრაქტიკას. ავტორი: თომას დოჰერტი ამ სტატიის წერის მომენტში, NBC-ის გადაცემა „Today“-ის წამყვანის, სავანა გათრის 84 წლის დედის, ნენსი გათრის გატაცება ტუსონში, არიზონაში მდებარე მისი სახლიდან, კვლავ გადაუჭრელი და შემაშფოთებელი რჩება. დაზუსტებით ცოტა რამ არის ცნობილი, გარდა იმისა, რომ საყვარელი მატრიარქი ღამით გაუჩინარდა და ეჭვმიტანილის ახლახან გავრცელებული „Nest Cam“-ის ჩანაწერი შესაძლოა საქმის გარღვევას და, იმედია, ტყვედ აყვანილი ქალბატონის გათავისუფლებას მოასწავებდეს (პურიტანული სიტყვა „გამოსყიდვა“ აქ სათანადოდ მიმაჩნია). ცნობილია, რომ გათრის გატაცებამ ამერიკელი საზოგადოება ისე მოხიბლა, როგორც არცერთ სხვა რეალურ დანაშაულებრივ საქმეს – გარდა ალბათ, ო.ჯ. სიმპსონის 16-თვიანი საქმისა 1994-1995 წლებში? ო.ჯ.-სთან დაკავშირებული ვულგარული სანახაობებისგან განსხვავებით, გათრის საქმემ გამოიწვია საზოგადოების გულისამაჩუყებელი სიმპათია და მგრძნობელობა, შესაძლოა, გატაცების დანაშაულისთვის დამახასიათებელი ტკივილის ორმაგი დოზის გამო, რომელიც მსხვერპლთა ორ ჯგუფს აწამებს: ტყვეს და ოჯახს, რომელსაც მისი დაბრუნება სურს. ამერიკელები მედიის მიერ შექმნილ ამ ემოციურ კავშირს ელექტრონული ეპოქის ახალი ამბების გაშუქების ყველა ელემენტის პირველივე შეერთების შემდეგ გრძნობენ. ეს ასევე გატაცების შემთხვევა იყო, ფაქტობრივად, ის საქმე, რომელიც იმსახურებს ხშირად გამოყენებულ ჰიპერბოლას, „საუკუნის დანაშაულს“: ავიატორ ჩარლზ ა. ლინდბერგისა და მისი მეუღლისა და თანაპილოტის, ენ მეროუ ლინდბერგის ოცი თვის ვაჟის გატაცება-მკვლელობა. 1932 წელს, ნაცისტებთან დაახლოებამდე და იზოლაციონისტური და ანტისემიტური „American First Committee“-ის ყველაზე ენთუზიაზმით სავსე წარმომადგენლად გამოსვლამდე, ლინდბერგი ყველაზე აღფრთოვანებული — „აღმერთებდნენ“ არც თუ ისე ძლიერი სიტყვაა — მამაკაცი იყო ამერიკაში. მისი უწყვეტი სოლო ფრენა ნიუ-იორკიდან პარიზში 1927 წლის 20-21 მაისს, ისეთი აღტაცების ტალღა გამოიწვია, რომელსაც ანალოგი არასოდეს ჰქონია. „გრანტი აპომატოქსის შემდეგ? დიუი მანილას ყურის შემდეგ? ჯარები პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ?“ — გაიხსენა ფრედ ალენმა 1956 წელს, კვლავ მოხიბლულმა. „ლინდბერგი პარიზის შემდეგ ყველას აღემატება.“ „მარტოხელა არწივი“ 25 წლის იყო, გამხდარი, კინოვარსკვლავივით სიმპათიური და ნამდვილად გმირი. გასაკვირი არ არის, რომ ერი აღფრთოვანებული იყო. 1929 წელს „ამერიკის უგვირგვინო უფლისწულმა“ გაიცნო თავისი პრინცესა — ლამაზი, წიგნის მოყვარული და ბრწყინვალე ენ მოროუ, რომელიც მისი თანაპილოტი და რადიოოპერატორი გახდა. 1930 წლის 22 ივნისს მას ვაჟი შეეძინა — პატარა ლინდი, „პატარა არწივი“. 1932 წლის 5 აგვისტოს, როდესაც კინოჟურნალები აჩვენებდნენ ბავშვის პირველ სურათებს ეტლში, მაყურებელი აღფრთოვანებული იყო და ტაშს უკრავდა. 1932 წლის 1 მარტის ცივ ღამეს წარმოუდგენელი რამ მოხდა. ბავშვი გაიტაცეს თავისი აკვნიდან, ლინდბერგების სახლის მეორე სართულზე მდებარე საბავშვო ოთახიდან, ჰოუპველში, ნიუ-ჯერსი. გამტაცებელი საბავშვო ოთახში ხელნაკეთი კიბით ავიდა, რომელიც მოგვიანებით ეზოში გატეხილი საფეხურით იპოვეს. მან (არავის უფიქრია ერთი წუთითაც კი, რომ დამნაშავე ქალი იყო, თუმცა ბევრი ვარაუდობდა, რომ ბავშვის მოვლისთვის ქალი თანამზრახველი იქნებოდა საჭირო) ხელნაწერი გამოსასყიდის წერილი დატოვა, რომელშიც 50 000 დოლარს ითხოვდა. წერილს ბოლოში უცნაური სიმბოლო ჰქონდა, რათა მომავალ კომუნიკაციებში გამტაცებლის ვინაობა დადასტურებულიყო. იმ ღამეს, 22:46 საათზე, ნიუ-ჯერსის შტატის პოლიციამ ტელექსი გაგზავნა: „პოლკოვნიკ ლინდბერგის ბავშვი გატაცებულია.“ მაშინდელი მეინსტრიმული მედიის სამივე განშტოება მოქმედებაში მოვიდა. გაზეთები, რომლებიც აქამდე ახალი ამბებისა და ინფორმაციის მთავარ წყაროს წარმოადგენდნენ, ცდილობდნენ „ახლად დაბეჭდილი“ დამატებითი გამოშვებები გამოექვეყნებინათ, მაგრამ არ აქვს მნიშვნელობა, რამდენად სწრაფი იყო ნაბეჭდი სიტყვა, მას არ შეეძლო კონკურენცია გაეწია ელექტროენერგიის სიჩქარისთვის. 1932 წლისთვის ამერიკული ოჯახების დაახლოებით 40 პროცენტს ჰქონდა რადიო (უფრო მაღალი იყო ქალაქებში, უფრო დაბალი სოფლებში). ლინდბერგის ბავშვის შესახებ ახალი ამბების მიმართ საზოგადოების მადა იმდენად დაუოკებელი იყო, რომ ამერიკელები მეორე დღის გაზეთს არ დაელოდნენ. რადიო საათობრივად ავრცელებდა ბიულეტენებს საქმის შესახებ და წყვეტდა გასართობ გადაცემებს გადაუდებელი მოვლენების გამო. უახლესი ამბების მისაღებად, ამერიკელები ახლა „ციფერბლატს სწვდებოდნენ“ და „ეკრანს მიეჯაჭვებოდნენ.“ ეს ორივე ფრაზა გადარჩა ტელევიზიის ეპოქაში, სანამ ციფრული მედიის ეპოქაში ანაქრონიზმებად იქცეოდა. თუმცა, 1932 წელს პირველად შეძენილი ინსტინქტი ჩვენთან მას შემდეგ დარჩა: როდესაც ინფორმაციის წყურვილი გვაქვს და გვინდა ახლავე, ჩვენ ვრთავთ ელექტრონულ მოწყობილობას და ჩართულები ვრჩებით. მედია ტრიადის მესამე საყრდენი ასევე ახლად გამოჩენილი იყო: ხმოვანი კინოჟურნალები, რომლებმაც 1930 წელს მეტყველების უნარი შეიძინეს — ხმოვანი კომენტარებისა და თვითმხილველთა ინტერვიუებისთვის. კინოოპერატორები ჰოუპველში მივარდნენ, სიბნელეში ჩავიდნენ, დადგეს თავიანთი აღჭურვილობა და ელოდნენ გათენებას. გაზეთების ჟურნალისტებთან (და ქალებთან: ერთ-ერთი პირველი ადგილზე იყო ლორა ვიტრაი, „New York Evening Journal“-ის გამოცდილი რეპორტიორი) და რადიო ჟურნალისტებთან (ისინი აღარ იყვნენ უბრალო დიქტორები) ერთად, მათ გათელეს ტერიტორია და შეეხნენ მტკიცებულებებს. არ არსებობდა ყვითელი პოლიციის ლენტი. მიუხედავად კინოჟურნალების თხოვნისა...