ლუკ ბესონის „დრაკულა“: სიმპათიური მონსტრი და მისი ახალი, საკამათო ისტორია

მხოლოდ რამდენიმე გამოგონილი მონსტრი შეიძლება დაიკვეხნოს ისეთი კულტურული კვალით, როგორიც გრაფ დრაკულას აქვს. მას შემდეგ, რაც ბრემ სტოკერმა შექმნა ეს პერსონაჟი კალმითა და მელნით, ხოლო ბელა ლუგომ უკვდავყო ცნობილი ბოროტმოქმედი Universal-ის კლასიკურ მონსტრულ ფილმში, ყველა დროის ყველაზე ცნობილ ვამპირს უამრავი ადაპტაცია ჰქონდა კინოში, ტელევიზიასა და მის ფარგლებს გარეთ. ზოგიერთი უშიშრად ერთგულია სტოკერის ორიგინალური ბოროტმოქმედის, მაგალითად, გერი ოლდმანის მზაკვრული და შემზარავი განსახიერება ფილმში „ბრემ სტოკერის დრაკულა“. სხვები სრულად იყენებენ აბსურდულ კონცეფციას, როგორც ეს ნიკოლას ქეიჯმა გააკეთა ფილმში „რენფილდი“. თუკი დავამატებთ ანტიგმირულ ინკარნაციებს, როგორიცაა „დრაკულა: უთქმელი ამბავი“ (Dracula: Untold), და ექსპრესიულ, მარველისეული ტიპის ბოროტმოქმედებს, როგორიცაა ვან ჰელსინგი, მივხვდებით, რომ პერსონაჟი ადაპტირებულია იმდენად მრავალი გზით, რომ მათი დათვლაც კი რთულია. იმის გათვალისწინებით, რომ პერსონაჟი იმდენად ნაყოფიერია, რომ მას საკუთარი IMDb გვერდიც კი შეიძლება ჰქონდეს, დრაკულას მომავალი ინკარნაციების წინაშე დგას რთული ამოცანა – იპოვონ ადგილი, სადაც პერსონაჟს აქამდე არასდროს ჩაუღრმავებიათ. მხოლოდ თრეილერის მიხედვით, ლუკ ბესონის უბრალოდ დასახელებული „დრაკულა“ ფრენსის ფორდ კოპოლას კვალს მიჰყვება და ბრემ სტოკერის ცნობილი რომანის პირდაპირ და ტრადიციულ ინტერპრეტაციას გვთავაზობს. სინამდვილეში კი, ეს ახალი „დრაკულა“ დიდ ცვლილებებს ახდენს საწყის მასალასთან დაკავშირებით, მათ შორის ცნობილი გრაფის მომნუსხველი განსახიერებით, რომელიც ფილმის სხვა, უფრო უცნაურ გადახრებს ანაზღაურებს. დროთა განმავლობაში შექმნილ ამბავში, ვლად დრაკულას (ქელებ ლანდრი ჯონსი) ისტორია იწყება იმით, რომ სიბნელის მომავალი პრინცი ღმერთზე უარს ამბობს მას შემდეგ, რაც მისმა ღვთაებამ ვერ დაიცვა მისი საყვარელი ადამიანი. მისი დანაშაულის გამოსყიდვის მიზნით, პრინცი დაწყევლილია და იქცევა უკვდავ, სისხლისმსმელ ვამპირად, გრაფ დრაკულად, რომელიც 400 წლის განმავლობაში დადის დედამიმიწაზე, იმ იმედით, რომ კვლავ შეხვდება თავის აღმდგარ დაკარგულ სიყვარულს. სწორედ მაშინ, როდესაც დრაკულა მზადაა, სიცოცხლის ბოლომდე თავის ციხესიმაგრეში გაწამებას შეეგუოს, იმედის მცირე ნაპერწკალი ჩნდება, როდესაც გრაფი აღმოაჩენს მინას (ზოი ბლუ) — ქალს, რომელიც საოცრად, თითქმის ზებუნებრივად ჰგავს მის გარდაცვლილ მეუღლეს. ახლა, სიყვარულით შეპყრობილი ვამპირი დაუცხრომლად მისდევს თავის მიზანს, კვლავ შეხვდეს დაკარგულ საყვარელს, მაშინაც კი, როდესაც ვამპირებზე მონადირე მღვდელი (კრისტოფ ვალცი) მის კვალზეა. მხოლოდ ამ მოკლე აღწერის საფუძველზე, ეს არ არის რუმინეთის სისხლისმსმელი გრაფისთვის უცნობი ტერიტორია, მაგრამ ლუკ ბესონის მიდგომას პერსონაჟის მიმართ აქვს ძლიერი საიდუმლო იარაღი — ქელებ ლანდრი ჯონსი. წლების განმავლობაში ბევრ მსახიობს მოურგია დრაკულას ეშვები, მაგრამ ლანდრი ჯონსი არა მხოლოდ ეფექტურად აჩენს კბილებს ბოროტმოქმედის ხალისიანი, ბოროტული ხიბლით, არამედ ამას აკეთებს ისე, რომ დრაკულას ეს ვერსია პერსონაჟის ყველაზე თანამგრძნობ ვერსიად აქცევს, რაც კი ოდესმე ეკრანზე გამოჩენილა. ის აქ მხოლოდ ბოროტმოქმედი ან ანტაგონისტი არ არის, მიუხედავად იმისა, რომ აშკარად სიამოვნებს ობიექტური ბოროტების ძალად ყოფნა; ის ამ ისტორიის ნამდვილი მთავარი პერსონაჟია. შესაძლოა, მისი ქმედებები მიუღებელი იყოს და ფილმი არასოდეს აქცევს მას სრულად გამოსასყიდ ანტიგმირად, რასაც გვგონია, რომ სურს, მაგრამ ლანდრი ჯონსის შესრულება და დრაკულას დახასიათება ფილმის უდიდესი მიღწევებია, რომელთა მიმართ თანაგრძნობის გამოჩენა საოცრად ადვილია. „დრაკულა“ ნამდვილად კარგად იწყება ახალი, მოსაწონი მიდგომით პერსონაჟისადმი, რომელმაც დიდ ეკრანზე ათზე მეტჯერ ითამაშა. დამატებითი დახასიათება წარმატებით გაატარებს ფილმს მრავალ დაბრკოლებაზე, მაგრამ ერთ-ერთი, რასაც ის ვერ გადალახავს, არის ამ ისტორიის ადამიანური პერსონაჟების ჩრდილში მოქცევა. კრისტოფ ვალცი თავის ჩვეულებრივ, ექსცენტრიულ, კარგად მოსაუბრე თავად ვლინდება, როგორც აბრაამ ვან ჰელსინგის მკაფიო შემცვლელი, მაგრამ სხვა საკვანძო როლები, როგორიცაა მინა და ჯონათანი (ივენს აბიდი), სტანდარტულ, მინიმალისტურ ტერიტორიაზე გადადის. სამწუხაროა, რომ ისტორიას ისეთი ცნობილი მეორეხარისხოვანი პერსონაჟებით, როგორიც დრაკულას ჰყავს, მეტი სიღრმე არ ენიჭება, მით უმეტეს, როდესაც რობერტ ეგერსის „ნოსფერატუმ“ (რომელიც, დიახ, ტექნიკურად დრაკულას ადაპტაციაა) დაამტკიცა, რა არის შესაძლებელი კარგად დაწერილი მსახიობთა გუნდით. როდესაც ისინი ეკრანზე არიან, ფილმი თითქოს ორიგინალური ბრემ სტოკერის ისტორიაზეა დამოკიდებული, და ამ ამბის დასამშვიდებლად მისი მცდელობები თითქმის დაბრკოლებას წარმოადგენს დრაკულას უფრო უნიკალური ხედვისთვის, რისი სურვილიც მას აშკარად აქვს. სამწუხაროა, რომ უფრო სტანდარტული ელემენტები ჩრდილავს დრაკულას მითოსის ზოგიერთ უფრო უნიკალურ ასპექტს. ამის ნათელი მაგალითია, თუ როგორ ავსებს ფილმი რინფილდის მიერ დატოვებულ სიცარიელეს (რომელიც ამ ინკარნაციაში არ ჩანს) მისი ჩანაცვლებით ძალიან სახალისო პერსონაჟით, რომელსაც დიდი ქარიზმატული ეფექტით თამაშობს მატილდა დე ანჯელისი, რომელიც უბრალოდ სიამოვნებით იკავებს მთელ ეკრანს. დრაკულას ორიგინალური ისტორიის სხვა ცვლილებები არც ისე კარგად გამოდის, მაგალითად, გრაფის უცნაური მსახურები, რომლებიც მის ციხესიმაგრეში დახეტიალობენ, და დრაკულას მომხიბვლელი დამოკიდებულების ახსნა საპირისპირო სქესთან, რაც, საუკეთესო შემთხვევაში, არასაჭიროა და, უარეს შემთხვევაში, არათანმიმდევრული. რაც შეეხება ამ უკანასკნელ ცვლილებებს, ლუკ ბესონის „დრაკულას“ ასევე აქვს საკმაოდ აშკარა სიუჟეტური ხარვეზები და შეუსაბამობები, სიტყვა „აშკარა“ უფრო პირდაპირი მნიშვნელობითაა ნათქვამი, ვიდრე შეიძლება ვინმემ იფიქროს. ფილმის ადრეული სცენა სწრაფად აჩვენებს ვამპირების ცნობილ ფობიას მზის სინათლის მიმართ...