მარკპლაიერის „რკინის ფილტვი“: საშინელებათა მოგზაურობა სისხლის ოკეანეში

ვარსკვლავები გაქრა. პლანეტები აღარ არსებობს. მხოლოდ კოსმოსურ სადგურებსა და ხომალდებზე მყოფმა ადამიანებმა შეძლეს ამ დასასრულისთვის სახელის დარქმევა – „წყნარი აღტაცება“ (The Quiet Rapture). ათწლეულების განმავლობაში ინფრასტრუქტურის ნგრევისა და დაშლის შემდეგ, „რკინის კონსოლიდაციამ“ (Consolidation of Iron) აღმოაჩინა უდაბურ მთვარე AT-5-ზე: სისხლის ოკეანე. სასოწარკვეთილი რესურსების აღმოჩენის იმედით, მათ დაუყოვნებლივ წამოიწყეს ექსპედიცია. შეიქმნა წყალქვეშა ნავი, რომელშიც მსჯავრდებული მოათავსეს და გარედან დალუქეს. ოკეანის წნევისა და სიღრმის გამო, წინა სათვალი ლითონში ჩააშენეს. წარმატების შემთხვევაში, ისინი თავისუფლებას მოიპოვებენ. თუ არა, მათ სხვა მიჰყვება. ეს მე-13 ექსპედიცია იქნება. ჩვენ ვცხოვრობთ საკმაოდ მომხიბვლელ ეპოქაში, სადაც პოპულარული ციფრული კონტენტის შემქმნელები სცდებიან თავიანთ ჩვეულ ფორმატებს და თავდაჯერებულად აბიჯებენ ლეგიტიმური კინემატოგრაფიის სამყაროში. ჩვენ ვნახეთ RackaRacka-ს ფილიპუს ძმები, რომლებმაც აუდიტორია გააოცეს ფილმებით „მელაპარაკე“ (Talk to Me) და „დააბრუნე უკან“ (Bring Her Back), კრის სტაკმანმა გადახტომა გააკეთა „შელბი ოუკსით“ (Shelby Oaks) (თუმცა ნაკლები წარმატებით), და უფრო ცოტა ხნის წინ, ქარი ბარკერი გადავიდა „ეს ცუდი იდეაა“ (That’s a Bad Idea) სკეტჩებიდან თავის სრულმეტრაჟიან ფილმ „ობსესიაში“ (Obsession). ამ ტენდენციის გათვალისწინებით, გარდაუვალი ჩანდა, რომ მარკ ფიშბახი, იგივე მარკპლაიერი (Markiplier), საბოლოოდ იმავე გზას დაადგებოდა. ეს განსაკუთრებით მართალია მისი ამბიციური ვებ-სერიალის, „კოსმოსში მარკპლაიერთან ერთად“ (In Space with Markiplier) ისტორიის გათვალისწინებით. თუ ამას კითხულობთ, დიდი ალბათობით, გინახავთ მისი კონტენტი. ყოველ შემთხვევაში, სახელი მაინც გეცოდინებათ. შემეძლო მომეტყუებინა და მეთქვა, რომ ჩემი გაცნობა ჩემი შვილის ყოველდღიური ყურებიდან მოდის, მაგრამ სიმართლე გითხრათ, პირველად მას დაახლოებით 11 წლის წინ წავაწყდი, რადგან ზრდასრული ადამიანი ვიყავი, რომელიც „ფაივ ნაითს ეტ ფრედის“ (Five Nights at Freddy’s) თამაშობდა, და აი, ეს სხვა ზრდასრული ადამიანიც იმავე თამაშით იყო გატაცებული. ეს საერთო ისტორია მის სარეჟისორო დებიუტს, „რკინის ფილტვს“ (Iron Lung), ნამდვილ ევოლუციად აქცევს და არა უბრალოდ სიახლედ. დევიდ შიმანსკის (David Szymanski) ამავე სახელწოდების ინდი საშინელებათა თამაშიდან ადაპტირებული, ეს არის გატაცების პროექტი ჭეშმარიტი გაგებით. ეს ისეთი რამაა, რამაც აშკარად სამი წელი წაიღო ვიღაცის ცხოვრებიდან, რათა სწორად გაკეთებულიყო. და, სიმართლე გითხრათ, „რკინის ფილტვის“ ადაპტაცია უზარმაზარი გამოწვევაა, რადგან ეს არ არის ტრადიციული გაგებით სიუჟეტზე მდიდარი თამაში. ის მთლიანად აგებულია იზოლაციაზე და იმ შიშზე, რომ აკეთებ საქმეს, რომლიდანაც ცოცხალი არ უნდა გამოხვიდე. ის მხოლოდ სიუჟეტს არ აკეთებდა ადაპტაციას; მას გამოცდილების ადაპტაცია მოუწია. და მოხარული ვარ გაცნობოთ, რომ თქვენ იგრძნობთ მთელ სისხლს, ოფლს და ცრემლებს, რაც მან ამაში ჩადო ეკრანზე. მათთვის, ვისაც აინტერესებს, გჭირდებათ თუ არა თამაშის თამაში ფილმის გასაგებად – არც ისე. ფილმი მყარად დგას თავისით. ადაპტაციის ყველაზე ჭკვიანური რამ არის თამაშის ძირითადი მექანიკის დაცვა: წყალქვეშა ნავს ფანჯრები არ აქვს. იმის სანახავად, თუ სად მიდის, სიმონმა (Simon) უნდა გადაიღოს მარცვლოვანი შავ-თეთრი ფოტო, დაელოდოს მის განვითარებას და ილოცოს, რომ არაფერი უყურებს უკან. ეს ყოველ კამერის ციმციმს აქცევს რუსულ რულეტკას და აიძულებს მაყურებელს იგრძნოს იგივე სიბრმავე, რაც პროტაგონისტს. დეკორაციის დიზაინი და კინემატოგრაფია პირველი მთავარი მაჩვენებელია იმისა, რომ ეს სერიოზული კინოხელოვნებაა. წყალქვეშა ნავი ქმნის დამახრჩობელ კლაუსტროფობიას, რომელიც არასოდეს ნელდება. ეს ყველაფერი ჭუჭყიანი ლითონია და მექანიზმები, რომლებიც ისე გამოიყურება, თითქოს ერთი ცუდი გადაწყვეტილებაა იმპლოზიამდე, ნაპრალებიდან სისხლი ჟონავს. ხმის დიზაინი თანაბრად შთამბეჭდავია, ის იყენებს პრინციპს „ნაკლები მეტია“ გარე საფრთხეებთან დაკავშირებით. მუდმივი მონსტრების გამოჩენის ნაცვლად, ფილმი იყენებს ხმებს, როგორიცაა ჭრიალი, კვნესა და განგაშის სიგნალები, რათა საშინელება თქვენს წარმოსახვაში განვითარდეს. ამ ხმოვან ლანდშაფტს ავსებს ენდრიუ ჰალშულტის (Andrew Hulshult) ფანტასტიკური საუნდტრეკი, რომელმაც შექმნა მუსიკა Doom: Eternal-ისთვის, რაც იდეალურად ერგება ინდუსტრიულ შიშს. და დიახ, სისხლზე უნდა ვისაუბრო. ფიშბახმა ღიად გაავრცელა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ „რკინის ფილტვმა“ გამოიყენა რეკორდული რაოდენობის ყალბი სისხლი, რომელიც ადრე ეკუთვნოდა 2013 წლის „ბოროტ მკვდრებს“ (Evil Dead), და მე აქ ვარ, რათა გითხრათ, რომ ეს აშკარად ჩანს. ეს არ არის უბრალოდ დასხმული საშინელებათა სისხლი, რომელიც გამოყენებულია ამაზრზენი ხუმრობისთვის. სისხლი გარემოა. ის მჩაგვრელი და მუდმივად არსებულია, ოკეანესა და ხომალდს სიცოცხლისა და წონის შეგრძნებას ანიჭებს, განსაკუთრებით ფილმის კულმინაციაში, სადაც ის სხეულის საშინელებას (body horror) მატებს. განათებაც იმსახურებს განსაკუთრებულ აღნიშვნას. დღევანდელ ეპოქაში, საშინელებათა ფილმები ხშირად ზედმეტად განათებულია და სიბნელის ეშინია. „რკინის ფილტვი“ ითვისებს ჭუჭყიან ანალოგურ ესთეტიკას, რამაც გამახსენა Dead Space-ის ან Alien: Isolation-ის ტაქტილური შიში. არა იმიტომ, რომ ის იმ სამყაროებს აკოპირებს, არამედ იმიტომ, რომ მას ესმის იგივე წესი: ის, რასაც ზუსტად ვერ ხედავთ, ხშირად უფრო შემზარავია, ვიდრე ის, რასაც ხედავთ. ეს არ არის მხოლოდ ჩრდილები; ეს არის ტექსტურა. ჩვენ ვხედავთ სიმონს, რომელიც ფიზიკურად ებრძვის დაჟანგებულ სარქველებს, რთავს მძიმე გადამრთველებს და კითხულობს ანალოგურ საზომებს. ეს სამეცნიერო ფანტასტიკის ელემენტებს ამკვიდრებს ხრწნად რეალობაში, რომელიც ცხოვრებისეულია. ყველაზე მეტად კი, უნდა შევაქო მარკ ფიშბახის (Mark Fischbach) სამსახიობო ოსტატობა. ამდენი როლის შესრულება, როგორიცაა სცენარისტი, რეჟისორი, ფინანსისტი, რედაქტორი და ვარსკვლავი, უდავოდ მძიმე ტვირთია. ეს ადვილად შეიძლება გადაქცეულიყო ეგო-პროექტად, მაგრამ...