ნეო-ვესტერნის ჟანრის დაუფასებელი ძვირფასი ქვები: ფილმები, რომლებიც აუცილებლად უნდა ნახოთ

ნეო-ვესტერნები კლასიკური ჟანრის მაგარ, თანამედროვე ინტერპრეტაციებს გვთავაზობს, და აქ არის მათი ყველაზე დიდი ფარული ძვირფასი ქვები. ტეილორ შერიდანის ფილმებმა და სატელევიზიო შოუებმა ბევრი იმუშავეს, რათა თანამედროვე ვესტერნი ცოცხალი დარჩენილიყო, ისეთი ნამუშევრების წყალობით, როგორიცაა „ქარის მდინარე“ (Wind River) და „იელოუსტოუნი“ (Yellowstone). თუმცა, შერიდანის „ერთკაციანი ინდუსტრიის“ მიღმა მრავალი სხვა მაგალითი მოიძებნება. „მოხუცების ადგილი არ არის“ (No Country for Old Men) ნებისმიერი საუკეთესო ნეო-ვესტერნის სიის აშკარა არჩევანია, ხოლო 2025 წლის „ედინგტონი“ (Eddington) უფრო ახალი ნამუშევარია. მიუხედავად ამისა, ნებისმიერი ჟანრის მსგავსად, არსებობს ველურად შეუმჩნეველი ფილმების არჩევანი, ან არახელსაყრელ დროს გამოსვლის, ან ცუდი მარკეტინგის გამო. ეს მათ ძებნას ნაკლებად ღირებულს არ ხდის. ტომ კრუზთან ერთად „შეუსრულებელი მისია“ (Mission: Impossible) ფილმებამდე დიდი ხნით ადრე, კრისტოფერ მაკქუარიმ სარეჟისორო დებიუტი შეასრულა ამ ელეგანტური და პირქუში ნეო-ვესტერნით. მასში მთავარ როლებს ბენისიო დელ ტორო და რაიან ფილიპი ასრულებენ განგსტერისთვის სუროგატი დედის როლის შემსრულებელი ფეხმძიმე ქალის გამტაცებლების როლში, რის შემდეგაც ისინი სისხლიანი მოვლენების ჯაჭვს იწყებენ. მაკქუარი ამტკიცებდა, რომ „იარაღის გზის“ (The Way of the Gun) წარუმატებლობამ ის ათი წლით „რეჟისორის ციხეში“ ჩასვა. მან შეგნებულად გადაწყვიტა შეექმნა რაღაც ძალადობრივი, დივერსიული და განზრახ არასასიამოვნო. თუმცა, ეს მას უცნაურად გამაგრილებელს ხდის და მას ასევე აძლიერებს შესანიშნავი მსახიობები (მათ შორის გვიანდელი, დიდებული ჯეიმს კაანი) და დიდებული ფინალური სროლა. ტეილორ შერიდანის მესამე (და დღემდე, ბოლო) კინო-ფილმი არის „კერკეტი კაცის“ ტიპის ფილმისა და ნეო-ვესტერნის ნაზავი. ის რამდენიმე სიუჟეტურ ხაზს მიჰყვება, მაგრამ ძირითადი ამბავი მოგვითხრობს, თუ როგორ ცდილობს ანჯელინა ჯოლის მეხანძრე-პარაშუტისტი დაიცვას პატარა ბიჭი ორი დაუნდობელი მკვლელისგან; ბუნებრივია, ის მთავრდება უზარმაზარი ცეცხლოვანი ჯოჯოხეთით. შერიდანი R-რეიტინგული თრილერების თანამედროვე ოსტატია, და ეს ფილმი აერთიანებს მიმზიდველ პერსონაჟებს ამაღელვებელი მოქმედების აფეთქებებთან. რეჟისორმა შეკრიბა კიდევ ერთი შესანიშნავი მსახიობი შემადგენლობა (ჯონ ბერნთალის და ნიკ ჰოულტის ჩათვლით), სცენები ამაღელვებელია და 100 წუთიანი ხანგრძლივობით, „ისინი, ვინც ჩემს სიკვდილს ისურვებენ“ (Those Who Wish Me Dead) ზედმეტად არ იწელება. ჯონ კარპენტერის საყვარელი ვესტერნი არის „რიო ბრავო“ (Rio Bravo), რომელიც მან ორჯერ გადააკეთა „თავდასხმა 13-ე განყოფილებაზე“ (Assault on Precinct 13) და „მარსის აჩრდილებით“ (Ghosts of Mars). გარკვეულწილად, „ვამპირები“ (Vampires) ისეთი შეგრძნებას ტოვებს, თითქოს ის ჟანრისადმი მთელ ამ ზედმეტ ვნებას ამ ნეო-ვესტერნულ საშინელებათა ფილმში ანთხევს, სადაც ჯეიმს ვუდსის მუდმივად გაბრაზებული ვამპირების მკვლელი მის გუნდის გამჟლეტ ვამპირს დასდევს. ეს 1998 წლის B-კატეგორიის ფილმი იმდენად ზედმეტად მაჩო და სისხლიანია, რომ პაროდიის ზღვარზეა. სწორედ ეს ხდის მას ასე სახალისოს, რადგან კარპენტერი საინტერესო ვამპირებზე ნადირობის სცენებს განზრახ გადაჭარბებული დიალოგებით დგამს. სისხლისღვრისა და გინების მიუხედავად, „ვამპირები“ ცოტა გულსაც აპარებს, რადგან სამი შეუფერებელი მონადირე მოჩხუბარ დედმამიშვილებად იქცევიან, რომლებსაც მაინც უყვართ ერთმანეთი. ჯონ ვუმ უნიკალური სენსიტიურობა მოუტანა იმას, რაც შეიძლება ყოფილიყო ჩვეულებრივი სტუდიური ექშენ-ფილმი „გატეხილი ისრით“ (Broken Arrow). აქ ვხედავთ ჯონ ტრავოლტას - „კრიმინალური საკითხავების“ (Pulp Fiction) წარმატების შემდეგ - პილოტის როლში, რომელიც ორ ბირთვულ ქობინს იპარავს, და კრისტიან სლეიტერს თანაპილოტის/ყოფილი მეგობრის როლში, რომელმაც ის უნდა შეაჩეროს. ვუ საოცრად იყენებს „გატეხილი ისრის“ უდაბნოს პეიზაჟს, რაც მას თითქმის „ძიებლებივით“ (The Searchers) გრძნობას აძლევს, გაცილებით მეტი ნელი კადრით გადაღებული სროლით. დიალოგი ბანალურია, და სიუჟეტი თხელია, მაგრამ ვუ ამ ბლოკბასტერით მშვენიერ ატმოსფეროს ქმნის. ის ტრავოლტას სრულად „გაგიჟების“ საშუალებას აძლევს, პერსონაჟები (მათ შორის ბოროტმოქმედები) ყველა მიმზიდველები არიან და სროლები უბრალოდ შთამბეჭდავია. „ავტოსტოპერი“ (The Hitcher) შესაძლოა კრისტოფერ ნოლანის ერთ-ერთი საყვარელი საშინელებათა ფილმი იყოს, მაგრამ ის თითქმის შოკისმომგვრელად დაუფასებელია. ის მოგვითხრობს ახალგაზრდა მამაკაცზე, სახელად ჯიმზე (კ. თომას ჰაუელი), რომელიც იყვანს იდუმალ ავტოსტოპერს (რატგერ ჰაუერი), რომელიც აღმოჩნდება ზღვარს მიღმა ზებუნებრივი სერიული მკვლელი. შემდეგ ავტოსტოპერი ჯიმს უდაბნოში დასდევს, კლავს ყველას, ვინც მის გზაზე აღმოჩნდება. ნაწილობრივ ვესტერნი, ნაწილობრივ ეფემერული საშინელებათა ფილმი, ძნელია კლასიფიცირება, თუ რა არის „ავტოსტოპერი“ სინამდვილეში. ეს არის ფილმი, რომელიც უფრო განწყობითაა ნაკარნახევი, ვიდრე ამბით, თუმცა რეჟისორი რობერტ ჰარმონი დგამს რამდენიმე შემზარავ სცენას, როგორიცაა ცნობილი „სატვირთო მანქანაზე მიბმული“ ეპიზოდი. ზედაპირზე მარტივად გამოიყურება, მაგრამ ფილმი მაყურებელს ბევრ კითხვას უტოვებს ტიტრების შემდეგ. უოლტერ ჰილს ნეო-ვესტერნები არ ეუცხოება (მან გადაიღო „48 საათი“ (48 Hrs) ან „წითელი სიცხე“ (Red Heat)), მაგრამ „უკიდურესი ცრურწმენა“ (Extreme Prejudice) მისი ყველაზე შეუმჩნეველია. სინამდვილეში, ფილმის სიუჟეტი ცოტა გადატვირთულია. ერთი ხაზი მიჰყვება ნიკ ნოლტის ემოციურად დახურულ ტეხასელ რეინჯერს, რომელიც მის ყოფილ საუკეთესო მეგობარს, ნარკობარონად ქცეულს დასდევს. მეორე ხაზი მიჰყვება Black Ops-ის გუნდს, რომელიც ძარცვას ახორციელებს; საბოლოოდ, ეს ისტორიები ერწყმის ერთმანეთს. „უკიდურესი ცრურწმენის“ რთული სიუჟეტის მიუხედავად, ჰილი უკან იხევს და მსახიობებს საშუალებას აძლევს, გააცოცხლონ თავიანთი პერსონაჟები, და გზადაგზა რამდენიმე სასტიკ სცენას დგამს. რაც შეეხება ამ უკანასკნელს, ფილმის დასასრულის „ველური ბანდის“ (The Wild Bunch)ადმი მიძღვნილი ეპიზოდის გადამეტება რთულია. „ჰარლი დევიდსონი და მარლბორო კაცი“ (Harley Davidson and the Marlboro Man) მიკი რურკსა და დონ ჯონსონს აერთიანებს, როგორც ორ გაუფერულებულ ყაჩაღს ბუნდოვნად ფუტურისტულ ლოს-ანჯელესში. ფილმი გამოშვებისას გააკრიტიკეს, სალაროებში ჩავარდა და რურკს ის იმდენად სძულდა, რომ მცირე ხნით მსახიობობას ჩამოშორდა. მიუხედავად ამ ყველაფრისა, ეს დავიწყებული ნეო-ვესტერნი სრული სიამოვნებაა. ის იმ წვრილ...