თავისუფლად დაუკავშირდით მას ან გაეცანით მის ნამუშევრებს. ის ყველგანაა — Upwork-ზე, YouTube-ზე, Spotify-ზე, SoundCloud-ზე, Collider-ზე, LinkedIn-ზე, Instagram-ზე. ფენტეზის ჟანრს ხშირად ზედმეტად იოლად უწოდებენ ამბიციურს, თუმცა ნამდვილი ამბიცია მაშინ ვლინდება, როცა ამბავი ისეთ მასშტაბურ ნაბიჯს დგამს, რომელიც შესაძლოა საკუთარი სიმძიმის ქვეშ ჩამოშლილიყო — ახალი სამყაროები, ახალი წესები, ახალი ვიზუალური ენა, დიდი ემოციები — და მიუხედავად ამისა, ახერხებს მკაფიოდ და გასაგებად დაჯდომას. ეს ის ნაწარმოებებია, რომლებსაც არა მხოლოდ წარმოსახვა აქვთ — ისინი ერთგულად მიჰყვებიან მას, სცენა სცენის შემდეგ, იმდენად დახვეწილი ოსტატობით, რომ წყვეტთ ძალისხმევის შემჩნევას და უბრალოდ ერთვებით. ეს რეიტინგი არ ეხება საუკეთესო „კომფორტულ საყურებელს“ ან ფენტეზი ფილმის ყველაზე საკულტო ციტატას, რამაც ის შედევრად აქცია. არა. აქ საუბარია მასშტაბზე: რამდენის გაკეთებას ცდილობს ნამუშევარი, რამდენად თავდაჯერებულად აშენებს ის თავის რეალობას და რამდენად სრულყოფილად გითრევს ამ რეალობაში, იქნება ეს ბავშვი, რომელიც წიგნში შეაბიჯებს, ცოცხალი თოჯინების სამყარო, თუ ეპიკური საგა, რომელმაც განსაზღვრა, როგორ შეიძლება გამოიყურებოდეს მასშტაბური ფენტეზი ეკრანზე. „დაუსრულებელმა ამბავმა“ (The NeverEnding Story) თავისი რეპუტაცია დაიმსახურა იმით, რომ იყენებს მარტივ, მაგრამ ამბიციურ სტრუქტურას: რეალური სამყაროს ბავშვი, ბასტიანი (ბარეტ ოლივერი), კითხულობს ისტორიას, რომელიც იშლება, ხოლო ატრეიუ (ნოა ჰეთევეი) მასში მოგზაურობას ასრულებს. ქვესტის პროგრესი მკაფიოა. ყოველი გაჩერება არის დავალება, წესი ან მკაცრი ლიმიტი, რომელიც ავიწროებს შესაძლებლობებს. ეს არსებითად განსაცდელების თანმიმდევრობაა, რომელიც ატრეიუს ძირითადი პრობლემისკენ უბიძგებს, ბასტიანს კი — პასუხისმგებლობისკენ. ის, რაც მას შედევრად აქცევს, არის ის, თუ როგორ აქცევს უზარმაზარ, აბსტრაქტულ იდეას კონკრეტულ ნარატიულ წნეხად. „არაფერი“ (The Nothing) ნაჩვენებია ტერიტორიის დაკარგვით, არჩევანის დაკარგვით და რწმენის დაკარგვით, და ფილმი ამას მუდმივად აკავშირებს პერსონაჟების გადაწყვეტილებებთან. რომ აღარაფერი ვთქვათ ულამაზეს სცენებზე, როგორიცაა „სევდის ჭაობები“ და „ორაკულის“ ეპიზოდი. ეს ყველაფერი შესანიშნავია. როგორც თაყვანისმცემელი, მე ის მიყვარს, რადგან პატივს სცემს აუდიტორიას: ის გთხოვს, დაიცვა წესები, სერიოზულად მოეკიდო გრძნობებს და მიიღო, რომ ერთადერთი გამოსავალი ბრძოლის მოგებაზე ღრმაა. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე გაბედული სამყაროს შექმნის მაგალითი. „ბნელი კრისტალი“ (The Dark Crystal) არის სრულმეტრაჟიანი ფენტეზი, სადაც მთავარი მსახიობები თოჯინები არიან, და მიუხედავად ამისა, სამყარო ქმნის ისტორიის, პოლიტიკის, კლასობრივი სტრუქტურის, რელიგიისა და ეკოლოგიის განცდას. ქვესტი მარტივია — ჯენმა (სტივენ გარლიკი) უნდა აღადგინოს ნამსხვრევი — მაგრამ ფილმი ამ უბრალო მიზანს გარს ახვევს სამყაროს, სადაც კულტურებს აქვთ რიტუალები, გარემოს აქვს ტექსტურა, და არსებებს აქვთ მოტივები, რომლებიც მხოლოდ სიკეთისა და ბოროტების დაპირისპირებას არ სცდება. ოსტატობა გამოიხატება ტონისა და მექანიკისადმი ერთგულებაში. ჯიმ ჰენსონი და ფრენკ ოზი არ არბილებენ მომხდარის შედეგებს. პირიქით, ენერგიის გამოწოვის რიტუალი დადგმულია მკაფიოდ, რათა გაიგოთ, რა იკარგება და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი. სკექსები, რომლებიც განისაზღვრებიან სიხარბით, პარანოიით, ამაოებითა და შიდა ძალაუფლების თამაშებით, და ფილმის ცენტრალური კონცეფცია, დანაწევრება და აღდგენა, ყველაფერი დამაჯერებელია, რადგან თქვენ ხედავთ ზიანს სამყაროს დიზაინის ყველა ნაწილში. „პრინცესა პატარძალი“ (The Princess Bride) მალულად ამბიციურია, რადგან ის ერთდროულად აერთიანებს მრავალ ჟანრს — რომანსს, თავგადასავალსა და პაროდიას — მაგრამ არასოდეს კარგავს კონტროლს ამბავზე. უესტლი (კერი ელვისი), ბატერკაპი (რობინ რაიტი) და ინიგო (მენდი პატინკინი) თითოეული თავის წვლილს შეაქვს ნარატივში. ხმლების ბრძოლა გვაჩვენებს, თუ ვინ არიან ეს პერსონაჟები, გონებრივი შერკინება აგებულია გასაგებ წესებზე, ხოლო ემოციურ მომენტებზე — ლაპარაკიც კი ზედმეტია. „პრინცესა პატარძალმა“ და მისმა შემქმნელებმა ზუსტად იციან, როდის უნდა შეწყვიტონ თვალის ჩაკვრა და მიეცეს საშუალება მომენტს ძალა მოიკრიბოს. ტონალური კონტროლის ეს დონე რთულია, და ეს ფილმი მას მარტივად აჩვენებს. „ფავნის ლაბირინთი“ (Pan’s Labyrinth) აგებს ორ სამყაროს ორი წესების ნაკრებით, ისტორიულ რეალობასა და მითიურ დავალებების სამყაროს, და ორივე თანაბრად კონკრეტულად ინარჩუნებს. ფილმი მიჰყვება ოფელიას (ივანა ბაკერო), რომელსაც ეძლევა დავალებები, რომლებიც მოითხოვს გადაწყვეტილებების მიღებას ზეწოლის ქვეშ, სადაც როგორც მორჩილებას, ისე დაუმორჩილებლობას თავისი შედეგები მოჰყვება. ამავდროულად, ვიდალის (სერხი ლოპესი) ძალადობა, რომლითაც ის აკონტროლებს საკვებს, დროს, მოძრაობასა და დასჯას, რეალურ სამყაროს საკუთარი სასტიკი წესების მქონე სისტემად აჩენს. რომ აღარაფერი ვთქვათ იმაზე, რომ ეს შექმნილია გილიერმო დელ ტოროს მიერ, რაც ავტომატურად ბევრს ნიშნავს ფენტეზის ჟანრში. ფილმმა ეს პოზიცია დაიმსახურა თავისი შესანიშნავი სცენების გამო, რომლებიც ლოგიკური პრობლემებია მაღალი ფსონებით (ფერმკრთალი კაცის სცენა შემზარავია, რადგან შეზღუდვები მკაფიოა და შედეგები — დაუყოვნებელი). ცარცის კარი არ არის მხოლოდ მაგარი იდეა, არამედ მკაფიო სიუჟეტური ინსტრუმენტი რისკებითა და დროის გათვლით. დასასრული კი დამაჯერებელია, რადგან ფილმი პერსონაჟის თანმიმდევრულობას ამართლებს. „ფავნის ლაბირინთი“ გაგრძნობინებთ ამ ყველაფერს, რადგან ამბავი ზომავს, რას აფასებს ოფელია და რად რისი გახდომაზე ამბობს უარს. ეს შოუ ამბიციურია, რადგან ფენტეზის სრულფასოვან ცივილიზაციურ რუკად აღიქვამს: ერებს აქვთ პოლიტიკური მიზნები, „bending“ (ელემენტების მართვას) აქვს თანმიმდევრული შეზღუდვები, სულიერებას აქვს წესები და ისტორიას აქვს მნიშვნელობა. „ავატარი: უკანასკნელი ჰაერის მბრძანებელი“ (Avatar: The Last Airbender) მიჰყვება აანგს (ზაკ ტაილერ აიზენი), რჩეულს, და მისი კონფლიქტი არის როგორც მორალური (რაზეც ის უარს ამბობს), ისე პრაქტიკული (რასაც სამყარო მაინც მოითხოვს). ზუკო (დანტე ბასკო) კი იმის მტკიცებულებაა, რომ მწერლები თამაშობდნენ...