თავისუფლად დაუკავშირდით მას ან გაეცანით მის ნამუშევრებს. ის ყველგანაა — Upwork, YouTube, Spotify, SoundCloud, Collider, LinkedIn, Instagram. ფენტეზის ჟანრის ნამუშევრებს ხშირად უბრალოდ ამბიციურს უწოდებენ, მაგრამ რეალური ამბიცია ისაა, როდესაც ისტორია ისეთ სვლას აკეთებს, რომელსაც შეეძლო საკუთარი სიმძიმის ქვეშ ჩამონგრეულიყო — ახალი სამყაროები, ახალი წესები, ახალი ვიზუალური ენა, დიდი ემოციები — და მაინც ახერხებს სიცხადით და ზუსტად გადმოცემას. ეს ის ნამუშევრებია, რომლებსაც არა მხოლოდ ფანტაზია აქვთ — ისინი ერთგულად მიჰყვებიან მას, სცენა სცენის შემდეგ, იმდენი ოსტატობით, რომ წყვეტთ ძალისხმევის შემჩნევას და უბრალოდ იძირებით მათ სამყაროში. ეს რეიტინგი არ ეხება საუკეთესო „კომფორტულ საყურებელს“ ან ფენტეზის ფილმში ყველაზე საკულტო ციტატას, რომელმაც ის შედევრად აქცია. არა. ეს მასშტაბზეა: რამდენის გაკეთებას ცდილობს ნამუშევარი, რამდენად თავდაჯერებულად აშენებს თავის რეალობას და რამდენად სრულყოფილად გაგითრევთ ამ რეალობაში, იქნება ეს წიგნში შემავალი ბავშვი, ცოცხლად აღქმული თოჯინების სამყარო თუ ეპიკური საგა, რომელმაც განსაზღვრა, როგორ შეიძლება გამოიყურებოდეს დიდი ფენტეზი ეკრანზე. ფილმი „უსასრულო ამბავი“ თავის რეპუტაციას იმიტომ იმსახურებს, რომ იყენებს მარტივ, მაგრამ ამბიციურ სტრუქტურას: რეალური სამყაროს ბავშვი, ბასტიანი (ბარეტ ოლივერი), კითხულობს ისტორიას, რომელიც ინგრევა, ხოლო ატრეიუ (ნოა ჰეთუეი) მასში თავის მისიას ასრულებს. მისიის პროგრესი ნათელია. თითოეული გაჩერება არის დავალება, წესი ან მკაცრი ლიმიტი, რომელიც ავიწროებს შესაძლებლობებს. ეს არსებითად არის განსაცდელების თანმიმდევრობა, რომელიც ატრეიუს უბიძგებს ძირითადი პრობლემისკენ, ხოლო ბასტიანს — პასუხისმგებლობისკენ. ის, რაც მას შედევრად აქცევს, არის ის, თუ როგორ აქცევს უზარმაზარ, აბსტრაქტულ იდეას კონკრეტულ ნარატიულ ზეწოლად. „არაფერი“ ნაჩვენებია ტერიტორიის დაკარგვით, არჩევანის დაკარგვით და რწმენის დაკარგვით, და ფილმი ამას გამუდმებით უკავშირებს პერსონაჟების გადაწყვეტილებებს. აღარაფერს ვამბობ ისეთ ლამაზ ეპიზოდებზე, როგორიცაა „სევდის ჭაობები“ და „ორაკულის“ სცენა. ყველაფერი შესანიშნავია. როგორც გულშემატკივარი, მე აღფრთოვანებული ვარ მისით, რადგან ის პატივს სცემს აუდიტორიას: ის გთხოვს, დაიცვა წესები, სერიოზულად მიიღო გრძნობები და მიიღო ის ფაქტი, რომ ერთადერთი გამოსავალი ბრძოლის მოგებაზე უფრო ღრმაა. ეს არის სამყაროს შექმნის ერთ-ერთი ყველაზე გაბედული მაგალითი. „ბნელი კრისტალი“ არის სრულმეტრაჟიანი ფენტეზი ფილმი, სადაც მთავარი მსახიობები თოჯინები არიან და მიუხედავად ამისა, სამყარო ისეა შექმნილი, რომ მას აქვს ისტორია, პოლიტიკა, კლასობრივი სტრუქტურა, რელიგია და ეკოლოგია. მისია მარტივია — ჯენმა (სტივენ გარლიკი) უნდა აღადგინოს ნამსხვრევი — მაგრამ ფილმი ამ მარტივ მიზანს გარს აკრავს სამყაროს, სადაც კულტურებს აქვთ რიტუალები, გარემოს აქვს ტექსტურა, და არსებებს აქვთ მოტივები, რომლებიც მხოლოდ სიკეთესა და ბოროტებას არ სცდება. ოსტატობა მდგომარეობს ტონისა და მექანიკის ერთგულებაში. ჯიმ ჰენსონი და ფრენკ ოზი არ არბილებენ მომხდარის შედეგებს. პირიქით, რიტუალი დადგმულია სიცხადით, რათა გაიგოთ, რა იკარგება და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი. სკექსისები, რომლებიც სიხარბით, პარანოიით, ამაოებითა და შიდა ძალაუფლების თამაშებით არიან განსაზღვრულნი, და ფილმის ცენტრალური კონცეფცია, დანაწევრება და აღდგენა, ყველაფერი ზუსტად ჯდება, რადგან სამყაროს დიზაინის ყველა ნაწილში ჩანს მიყენებული ზიანი. „პრინცესა პატარძალი“ ფარულად ამბიციურია, რადგან ის ერთდროულად მრავალ რეჟიმს აერთიანებს — რომანტიკა, თავგადასავალი და პაროდია — მაგრამ არასოდეს კარგავს სიუჟეტზე კონტროლს. უესტლი (კერი ელვისი), ბატერკაპი (რობინ რაიტი) და ინიგო (მენდი პატინკინი) თითოეული ხელს უწყობს მოვლენების დინებას. ხმლებით ბრძოლა გვაჩვენებს, თუ ვინ არიან ეს ადამიანები, ინტელექტუალური ბრძოლის ეპიზოდი გასაგებ წესებზეა აგებული, ხოლო ემოციური მომენტები — ამაზე არც კი იკითხოთ. „პრინცესა პატარძალის“ შემქმნელებმა ზუსტად იციან, როდის უნდა შეწყვიტონ თვალის ჩაკვრა და მიუშვან მომენტი. ტონალური კონტროლის ეს დონე რთულია და ეს ფილმი მას მარტივად წარმოაჩენს. „ფავნის ლაბირინთი“ აგებს ორ სამყაროს ორი წესების სისტემით: ისტორიულ რეალობას და მითიურ დავალებების სამყაროს, და ორივე მათგანს თანაბრად კონკრეტულს ტოვებს. ფილმი მიჰყვება ოფელიას (ივანა ბაკერო), რომელსაც ეძლევა დავალებები, რომლებიც მოითხოვს გადაწყვეტილებების მიღებას ზეწოლის ქვეშ, სადაც როგორც მორჩილებას, ისე დაუმორჩილებლობას თავისი შედეგები მოჰყვება. ამავდროულად, ვიდალის (სერხი ლოპესი) ძალადობა, რომლითაც ის აკონტროლებს საკვებს, დროს, მოძრაობას და სასჯელს, რეალურ სამყაროს საკუთარი სასტიკი წესების მქონე სისტემად აქცევს. აღარაფერს ვამბობთ იმაზე, რომ ეს გილერმო დელ ტოროს შექმნილია, რაც ფენტეზის ჟანრში ავტომატურად ნიშნავს სერიოზულობას. ფილმი ამ ადგილს იკავებს თავისი შესანიშნავი ეპიზოდებით, როგორც ლოგიკური პრობლემები მაღალი ფსონებით (ფერმკრთალი კაცის სცენა შემზარავია, რადგან შეზღუდვები ნათელია და შედეგი დაუყოვნებელი). ცარცის კარი არ არის მხოლოდ მაგარი იდეა, არამედ მკაფიო სიუჟეტური ინსტრუმენტი რისკებითა და დროით. დასასრული კი ზუსტად ჯდება, რადგან ფილმი აკმაყოფილებს პერსონაჟის თანმიმდევრულობას. „ფავნის ლაბირინთი“ გაგრძნობინებთ ამ ყველაფერს, რადგან ისტორია ზომავს, თუ რას აფასებს ოფელია და რისგან ამბობს უარს. ეს შოუ ამბიციურია, რადგან ის ფენტეზის სრულფასოვანი ცივილიზაციის რუკად აღიქვამს: ერებს აქვთ პოლიტიკური მიზნები, მაგიას აქვს თანმიმდევრული შეზღუდვები, სულიერებას აქვს წესები და ისტორიას მნიშვნელობა აქვს. „ავატარი: უკანასკნელი ჰაერის მბრძანებელი“ მიჰყვება აანგს (ზაკ ტაილერ აიზენი), რჩეულს, და მისი კონფლიქტი როგორც მორალურია (რასაც ის უარს ამბობს), ასევე პრაქტიკული (რასაც სამყარო მაინც მოითხოვს). ზუკო (დანტე ბასკო) კი იმის მტკიცებულებაა, რომ სცენარისტები თამაშობდნენ