პოლ მაკარტნი: კაცი გაქცევაში

ბობ დილანის გარდა, „ბითლზი“ და მისი ცალკეული წევრები ყველა დროის ყველაზე დოკუმენტირებული და აღწერილი მუსიკალური შემსრულებლები არიან. ჯგუფის ფრონტმენებს, ჯონ ლენონსა და პოლ მაკარტნის, ისეთი ქიმია ჰქონდათ, „რომელსაც, ალბათ, აღარასდროს ვიხილავთ“, — ასე ამტკიცებს ჯონის ვაჟი, შონ ონო ლენონი. თუმცა, ყოველთვის არსებობს ახალი მიმართულებები გამოსაკვლევად, და ოსკაროსანმა დოკუმენტალისტმა მორგან ნევილმა (ფილმების „ნაწილ-ნაწილ“, „მეზობელი არ იქნები?“, „ვარსკვლავობის 20 ფუტი“ რეჟისორი) უდავოდ ლამაზი და ელეგიური გზა აირჩია: პოლის გზა თვითრეალიზაციისკენ ჯგუფის დაშლის შემდეგ. „პოლ მაკარტნი: კაცი გაქცევაში“ არის საარქივო დოკუმენტური ფილმი, რომელიც იყენებს კადრებს, მსუბუქ ანიმაციას, ფოტოებსა და ეკრანს მიღმა მოწმობებს, რათა დახატოს უნიკალური არტისტის პორტრეტი, რომლის ერთგულება ხელოვნებისადმი უბადლოა — მიუხედავად იმისა, რომ საზოგადოებრივი აზრი კვლავაც რომანტიზებულ ლენონს ანიჭებს უპირატესობას. მიუხედავად ამისა, ნევილის ფილმი არ არის ჰაგიოგრაფიული, არამედ სიყვარულით სავსე და გულწრფელია. ფილმი არც კი არის, რეალურად, მაკარტნის არტისტული ოსტატობის შეფასება, არამედ გამჭრიახობა უაღრესად იშვიათი არსებობის კონკრეტულ კუთხე-კუნჭულებში. „კაცი გაქცევაში“ ყურადღებას ამახვილებს მაკარტნის მოგზაურობაზე „ბითლზის“ ისტორიული მოღვაწეობის დასასრულს, 1969 წელს, როდესაც ლენონმა პირადად უთხრა თავის ჯგუფელებს, რომ ის ამთავრებდა, და 1980-იანი წლების დასაწყისამდე, მას შემდეგ რაც მაკარტნის შემდგომი ჯგუფი „უინგსი“ დაიშალა — და ლენონი მოკლეს. მაკარტნისა და ლენონის მეგობრობის, ანტაგონიზმისა და საბოლოო შერიგების ბედისწერად წარმოჩენით, ნევილი მიანიშნებს, რომ მაკარტნის, როგორც არტისტის და როგორც ადამიანის განვითარება, განუყოფლად იყო დაკავშირებული „ბითლზთან“ და ლენონთან ურთიერთობასთან დროსა და სივრცეში. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფი თავდაპირველად ლენონმა დაშალა, სტუდიის წარმომადგენლების ზეწოლამ ოთხივე წევრი აიძულა კონფიდენციალურობა დაეცვათ, სანამ მაკარტნი მეტ-ნაკლებად არ იძულებული გახდა, რომ საჯაროდ განეცხადებინა. საზოგადოებრივმა გაუგებრობამ და მედიის თანამონაწილეობამ შექმნა მოვლენების ისეთი ვერსია, თითქოს მაკარტნი იყო „ბითლზის“ დასასრულის ინიციატორი, წარმოაჩინა იგი როგორც ფულზე ორიენტირებული, კაპრიზული და საკუთარ დიდებაზე შეპყრობილი. მაგრამ მაკარტნი არ იყო არც ერთი ეს რამ 1970-იანი წლების დასაწყისში: ის და მისი ახალი მეუღლე ლინდა შოტლანდიის სოფლად, ისეთ დანგრეულ სახლში გადასახლდნენ, რომლის შეძენაზე შემკეთებლებიც კი ორჯერ დაფიქრდებოდნენ. ნევილი აკვირდება მაკარტნის გზას მისი საწყისი განმარტოებიდან, რომელიც იმდენად წარმატებული იყო, რომ მსოფლიოს დიდ ნაწილს ეგონა, რომ ის გარდაცვლილი იყო, პირველი სოლო ალბომის, „რემის“ (თავდაპირველად გაკრიტიკებული, მაგრამ სამუდამოდ შექებული) შექმნამდე, „უინგსის“ ჩამოყალიბებამდე, და მარიხუანის ფლობის გამო იაპონიიდან საჯაროდ გაძევებამდე. მუსიკალურად, დოკუმენტური ფილმი მაკარტნის მოგზაურობას საკუთარი ჟღერადობის პოვნის ბრძოლად წარმოაჩენს, მაგრამ მაკარტნი თავად სხვაგვარად აღწერს მას — როგორც მცდელობას, მიეღო საკუთარი შემოქმედება ისეთად, როგორიც ის იყო, მისი ყოფილი ჯგუფის წარმატებასთან გათანაბრების შეუძლებელი ამოცანის გარეშე. ალან ლოუს მიერ ხშირად თავხედური იუმორის გრძნობით რედაქტირებული, რომელიც აღსარებებს შესაბამის მუსიკასთან ან გამოსახულებასთან აკავშირებს, დოკუმენტური ფილმი იკვლევს განუყრელ კავშირს განცდილ გამოცდილებასა და მხატვრულ გამოხატულებას შორის, რომელიც იშვიათად ყოფილა სხვა არტისტის მიერ გათანაბრებული. ეს არის ლამაზი ფილმი, რომელიც ერთნაირად ართობს და ამავდროულად დეკონსტრუქციას უკეთებს ხშირად ხელშეუხებელ ხატს, რაც მას უფრო ადამიანურს და, შესაბამისად, უფრო შთამბეჭდავს ხდის. ჯონ ლენონთან მისი მეგობრობის ამსახველი ეპიზოდებია ფილმის ყველაზე შემაძრწუნებელი სავიზიტო ბარათი. ორ არტისტს დიდი ხანია ისე წარმოაჩენენ, როგორც ყოფილ საყვარლებს, რომელთა ფუნდამენტურმა განსხვავებებმა შეუქცევადი განხეთქილება გამოიწვია, ნაწილობრივ პოლიტიკის გამო: ლენონი რადიკალი, მაკარტნი კონსერვატორი. მაგრამ, ფრანსუა ტრიუფოსა და ჟან-ლუკ გოდარის მსგავსად, მათი განხეთქილება ყოველთვის უფრო სენსაციურად იყო გაზვიადებული, ვიდრე რეალურად, მათი იდეოლოგიური განცალკევება კი სარედაქციო მიზნებისთვის იყო გაბერილი. სინამდვილეში, მაკარტნი და ლენონი ყოველთვის ერთმანეთთან იყვნენ დაკავშირებული ურთიერთპატივისცემით, სიყვარულით და რადიკალური გულწრფელობის ერთგულებით. როდესაც ასეთ ახლობელ ადამიანს კარგავ, შუაზე იყოფ. მაკარტნისთვის ლენონის მკვლელობის მოულოდნელი შოკი გამაუძლურებელი მოვლენა იყო, მაგრამ, როგორც ნევილი ამტკიცებს, ეს ასევე იყო მომენტი, როდესაც ახალი არტისტი დაიბადა. პოლ მაკარტნი, „ბითლზისგან“ განცალკევებით, გამორჩეული არტისტი თავისი სრულიად უნიკალური, ბუკოლური პოეზიით ლირიკაში. აღარ არის გაქცეული კაცი. ყოველ შემთხვევაში, საკუთარი თავისგან არა.