„რან ამოკი“: მკაცრი სატირა „ფიქრებისა და ლოცვების“ კულტურაზე

ტეილორ გეიტსი ინდიანას მკვიდრია, რომელმაც ევანსვილის უნივერსიტეტში შემოქმედებით წერაში ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი მიიღო. გასართობი ინდუსტრია შეუყვარდა ქაოტური ოჯახების შესახებ გადაცემების ყურებით, როგორიცაა „ფულ ჰაუსი“, „ძიძა“, „გილმორ გერლსი“ და „ფოსტერები“. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, ის ლოს-ანჯელესში გადავიდა მწერლის, რედაქტორისა და კინორეჟისორის კარიერის გასაგრძელებლად. დღეს ის დრამედიების მოყვარულია — განსაკუთრებით კი ისეთი მოზარდობის ასაკის ისტორიების, რომლებიც კომპლექსურ ქალ და ლგბტქ+ პერსონაჟებს ეხება. Collider-ში 2022 წლის მაისიდან მუშაობს. აჰ, ახალგაზრდული მიუზიკლები — იდეალური ფონი ყველაზე ქაოტური კომედიებისთვის. უცნაური სატირების საგნებიდან, როგორიცაა „თეატრალური ბანაკი“, ოსკარზე ნომინირებული „ლედი ბერდის“ საკვანძო ქვე-სიუჟეტამდე, დრამის განყოფილებები პოპულარული გარემოა ველური, ემოციური ისტორიებისთვის — იმდენად, რომ სანდენსის პროგრამაში წელს რამდენიმე მათგანი მოხვდა, მათ შორის „მიუზიკლი“ და „ექსტრა გეოგრაფია“. თუმცა, თითქმის გარანტიას გაძლევთ, რომ „რან ამოკის“ მსგავსი არაფერი გინახავთ (რა თქმა უნდა, თუ არ გინახავთ მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, ასევე სცენარისტ-რეჟისორ ნ.ბ. მეიჯერის, რომელზეც ის დაფუძნებულია). „რან ამოკის“ პროტაგონისტს, პირველკურსელ მეგს (ალისა მარვინი), ვხვდებით. ის ნერდი მასწავლებლის ფავორიტია, რომელიც დროის უმეტეს ნაწილს არფაზე ვარჯიშში ატარებს. ის არ არის ისეთი ადამიანი, ვისთან ერთადაც მის უფროს ბიძაშვილ პენის (სოფია ტორესი), ლაკროსის უფროს მოთამაშეს, სურს ნახონ. მათ შორის არსებული დაშორება კიდევ უფრო მტკივნეულია, იმის გათვალისწინებით, რომ მეგი პენისთან, მის დეიდა ვალთან (მოლი რინგვალდი) და ბიძა დენთან (იულ ვასკესი) ცხოვრობს ბოლო ათი წლის განმავლობაში მას შემდეგ, რაც დედა სკოლის სროლის შედეგად დაკარგა. ახლა, როდესაც ის იმავე საშუალო სკოლაში სწავლობს, სადაც დედამისი მასწავლებლობდა და მოკლეს, მეგი გადაწყვეტს მონაწილეობა მიიღოს ცერემონიაში, რომელიც ტრაგედიის მე-10 წლისთავის აღსანიშნავად იმართება. ის საკმაოდ კონკურენტუნარიანია თავის კლასელ ელტონთან (ჯიმ კაპლანი) და როდესაც გაიგებს, რომ ის სიმბოლურ სკულპტურას ქმნის, ცდილობს მას აჯობოს იმ დღის მოვლენების მიუზიკლით ხელახლა წარმოდგენით. ის უხალისო პენის არწმუნებს მონაწილეობაში მისი ეგოსა და სიმღერის სიყვარულის მოწოდებით, მალე კი სხვა კლასელებიც მიჰყვებიან მათ მაგალითს. მაგრამ მეგის მისიას ყველა არ უჭერს მხარს. დირექტორი ლინდა (მარგარეტ ჩო) მეგს სთხოვს, გააკეთოს რაღაც ნაკლებად საკამათო და უფრო ამაღელვებელი. მართალია, მისტერ შელბი (პატრიკ უილსონი) — მასწავლებელი, რომელმაც მსროლელი განიარაღა და მოკლა — თავდაპირველად მხარდამჭერია, თუმცა არის საზღვრები, რომლებსაც ისიც კი არ კვეთს. ფილმი ავადმყოფურ ირონიას იყენებს: რატომ გრძნობს ყველა ნაკლებ დისკომფორტს იმის პერსპექტივით, რომ ეს ისევ მოხდეს, ვიდრე იმის აზრზე, რომ გულწრფელი საუბარი გაიმართოს ამ პრობლემის მოსაგვარებლად? „რან ამოკი“ მკაცრ ბრალდებას უყენებს „ფიქრებისა და ლოცვების“ კულტურას, რომელიც პოლიტიკურ კორექტულობას რეალურ მოქმედებაზე მაღლა აყენებს, ისევე როგორც ძალადობის ძალადობით გადაჭრის მცდელობას. მეგის სკოლაში ყველა მასწავლებელს რეზინის ტყვიებით დამუხტული იარაღი აქვს — და არ ერიდებათ მისი გამოყენება — და იქმნება მშობელ-მასწავლებელთა იარაღის ასოციაცია (PTAA). ეს ელემენტები მეტად დისტოპიურია და ამავდროულად საგანგაშოდ რეალური, იმის გათვალისწინებით, რომ მასწავლებლების შეიარაღება რეალური „გადაწყვეტაა“, რომელიც შემოთავაზებულია. საკმაოდ პირქუშია, რომ სატირა სულაც არ ჰგავს სატირას. მიუხედავად იმისა, რომ სცენარი ეფექტურად არის დახვეწილი, მე უფრო მეტი სტილიზაცია მომინდა რეჟისურისა და ოპერატორული ნამუშევრისგან, რომლებიც შედარებით უსახურია. მეიჯერს ჰქონდა შესაძლებლობა, გაემყარებინა თემის ჯოჯოხეთურად სიურეალისტური ბუნება საინტერესო კამერის მუშაობითა და ვიზუალური რისკებით, მაგრამ ის საკმაოდ კონვენციური და გამარტივებული გამოვიდა. ირონიულია, რომ ეს ერთადერთი რამაა ამ ფილმში, რაც უსაფრთხოდ არის შესრულებული. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი მომენტი რეალურ ემოციებს იწვევს, როგორც სიცილის, ასევე ცრემლების მხრივ. მუსიკის, როგორიცაა „Killing Me Softly“ და „Hit My Baby One More Time“, გამოყენება სასაცილოდ იდეალურია ყველაზე შოკისმომგვრელად შეუსაბამო ფორმით. და მიუხედავად იმისა, რომ მეგის მიერ სროლის ხელახალი წარმოდგენა დარბაზებში ბნელი კომედიის კიდევ ერთ შესაძლებლობად მოჩანს, ის სწრაფად რეალური ხდება, მაყურებელს მოვლენის საშინელ ტერორსა და საფრთხეში აგდებს ექსპლუატაციური ფლეშბექების ჩვენების გარეშე. ეს, ეკრანზე მყოფთა — და აუდიტორიის — ყოველი შერხევასთან ერთად, როდესაც რაიმე ხმამაღალი ხმა ისმის, რომელიც შორეულად მაინც ჰგავს გასროლას, ფილმი სასტიკ სარკეს უდგამს საზოგადოებას, გვაიძულებს შევხვდეთ მუდმივ ტრავმას, რომელსაც ამ ქვეყანაში ვუშვებთ. კათარზისი თამაშის სახელია — ფილმის გამოცხადებული თემა — და ურთიერთობა, რომელიც ამას საუკეთესოდ უმკლავდება, მეგსა და პენის შორისაა. ყველაზე ძლიერი ნაწილები ბიძაშვილებს შორისაა, სადაც დამაჯერებელი, კომპლექსური ალუზიებია მეგის მცდელობაზე, შეავსოს დედის მიერ დატოვებული სიცარიელე პენის მეშვეობით. ძნელია არ თანაუგრძნო ორივეს — მგლოვიარე, დაბნეულ მეგს და ახალგაზრდა, გარკვეულწილად მშობლის როლის შემსრულებელ პენის. მხოლოდ ის მინდა, რომ ფილმის განმავლობაში ამაზე მეტი მინიშნება ყოფილიყო, რადგან ფილმი თავს იკავებს ჩვენი ჩართვისგან და ამ თემასთან უშუალოდ გამკლავებისგან თითქმის ბოლომდე. (მათი „Amazing Grace“-ის დუეტი, თუმცა, ის სცენაა, რომელიც ყველაზე მეტად მეხება.)