რატომ გამოიყურება თანამედროვე ფილმები ერთნაირად?
კინოს ისტორიის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში ფილმები ფოტოქიმიურ ფირზე იწერებოდა, რაც ბუნებრივი ტექსტურის მქონე გამოსახულებებს ქმნიდა. დღეს თითქმის ყველაფერი ციფრულად იღება, რამაც ხშირად ვიზუალური ერთფეროვნება გამოიწვია. ეს სტატია იკვლევს, თუ რატომ გამოიყურება თანამედროვე ფილმები ხშირად ერთნაირად, ადანაშაულებს რა გადამღები პროცესების აჩქარებას, პოსტპროდუქციაზე დაზოგილ დროსა და ნაკლებად თამამ განათებასა და ფერთა გამას, რაც გათვლილია გლობალურ ხელმისაწვდომობასა და სტრიმინგ პლატფორმებზე. მიუხედავად იმ
კინოს ისტორიის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში, ფილმები ფოტოქიმიურ ფირზე იწერებოდა, რაც ქმნიდა ბუნებრივი ტექსტურის მქონე გამოსახულებებს — 24 კადრი წამში მარცვლოვნებით, ჩრდილებითა და ფერებით, რომლებიც იმდენად ხელშესახები იყო, რომ მაყურებელი იშვიათად აყენებდა ეჭვქვეშ მათ ავთენტურობას. დღეს თითქმის ყველაფერი ციფრულად იღება და მიუხედავად იმისა, რომ ფილმები არასდროს ყოფილა ასეთი მკვეთრი ან სუფთა, გამოსახულებაში რაღაც განსხვავებულად აღიქმება და მაყურებელმა ეს ნამდვილად შეამჩნია.
ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პრეტენზია, რომელსაც ვისმენთ — განსაკუთრებით სტრიმინგ პლატფორმებზე ხელმისაწვდომი ფილმების შემთხვევაში — არის ის, რომ ყველაფერი ერთნაირად გამოიყურება. ჟანრის მიუხედავად, კინემატოგრაფია ხშირად გლუვი და ხელოვნურია, დაბალი კონტრასტით და რბილი, გაბრტყელებული განათებით. ეს ყველაფერი ერთმანეთში ირევა და ქმნის მიმსგავსებული, დასავიწყებელი გამოსახულებების ერთგვაროვან მასას.
ბრალის დიდი ნაწილი ფოტოქიმიური ფირიდან ციფრულ კინემატოგრაფიაზე გადასვლას ეკისრება, მაგრამ ნამდვილად ციფრულია დამნაშავე? ფირზე გადაღება ძვირია და ეს ხარჯები რეჟისორებსა და ოპერატორებს აიძულებდათ, ფრთხილად დაეგეგმათ და განზრახვით შეედგინათ ყოველი კადრი. „არაბეთის ლოურენსის“ ვრცელი უდაბნოს პეიზაჟები, „ბარი ლინდონის“ სანთლის შუქზე განათებული ინტერიერები და „სუსპირიას“ ნათელი, კოშმარული ფერები — ყველა ფირზეა გადაღებული, სადაც განზრახული არჩევანი ყოველ კადრში იყო ჩადებული.
ციფრული კინემატოგრაფია, პირიქით, უფრო სწრაფი და იაფია — მაგრამ ამ სიჩქარემ სტუდიებს უბიძგა, დაეჩქარებინათ სამუშაო პროცესები და შეემცირებინათ პოსტპროდუქციაზე გამოყოფილი დრო. ამან დიდი წვლილი შეიტანა იმაში, რომ თანამედროვე ფილმები ერთმანეთისგან არ განსხვავდებიან. ძალიან ხშირად, პროცესი ეყრდნობა ნაცნობ საბაბს: „პოსტპროდუქციაში გამოვასწორებთ“. თუმცა არავის აქვს დრო, რომ რეალურად გამოასწოროს.
ასევე შეინიშნება შესამჩნევი გადახვევა „ბუნებრივი“ ფერებისა და განათებისკენ. ქაღალდზე ეს უვნებლად ჟღერს და, რა თქმა უნდა, მრავალი ფილმისთვის მუშაობს, მაგრამ ძნელია არ მოგენატროს ძველი კინოს თამამი ფერები, ღრმა ჩრდილები და ექსპრესიული სიბნელე. ეს არ არის ყველა ფილმის შემთხვევაში ასე, მაგრამ ბევრში ეს კომპრომისად აღიქმება, რომელიც უსაფრთხოების მიზნით იქნა მიღებული. ბრტყელი განათება და ნეიტრალური კონტრასტი კარგად ერგება HDR გრეიდინგს, უძლებს სტრიმინგის კომპრესიას და თანმიმდევრული რჩება სხვადასხვა ეკრანის პარამეტრებზე გლობალური აუდიტორიისთვის. რატომ უნდა გასცდე ჩარჩოებს, როდესაც „საკმარისად კარგი“ საკმარისია უმეტესობისთვის?
მაგრამ ძალიან ხშირად, ფილმიდან გამოვეთიშები უბრალოდ იმიტომ, რომ ის ისეთი მოსაწყენია, როცა ასეთი არ უნდა იყოს. მაგალითად, ავიღოთ „ვიკედი“. როდესაც „ოზის ჯადოქარზე“ ფიქრობთ, გახსენდებათ ტექნიკოლორის კაშკაშა გამოსახულებები: ლალისფერი ფეხსაცმელი, ნათელი ყვითელი აგურის გზა, თავად ქალაქის ზურმუხტისფერი ბრწყინვალება. მიუხედავად იმისა, რომ იმავე სამყაროში ვითარდება, „ვიკედი“ უფრო მდუმარეა. ელფაბას მწვანე კანი, გლინდას ვარდისფერი კაბა და ზურმუხტის ქალაქი — ყველაფერი თითქოს უფრო მეტ გაჯერებას ითხოვს. რეჟისორმა ჯონ მ. ჩუმ დაიცვა ფილმის ფერთა კორექცია. „ვფიქრობ, ჩვენ გვინდოდა ხალხი ოზის სამყაროში ჩაგვეძირა, რათა ის რეალური ადგილი ყოფილიყო,“ განუცხადა მან „The Globe and Mail“-ს. „რადგან თუ ის ყალბი ადგილი იქნებოდა, თუ ის ვინმეს გონებაში ოცნება იქნებოდა, მაშინ ამ ორი გოგონას რეალური ურთიერთობები და ის საფრთხეები, რომლებსაც ისინი გადიან, რეალურად არ აღიქმებოდა.“ ეს არის დაცვა, რომელსაც კინორეჟისორები ხშირად მიმართავენ — იდეა, რომ გაძლიერებული ფერი რატომღაც ძირს უთხრის რეალიზმს — მაგრამ ეს არ არის განსაკუთრებით დამაჯერებელი. რეალური სამყარო შეიძლება იყოს ცოცხალი, დრამატული და ვიზუალურად შთამბეჭდავი. კინო ზოგჯერ აზვიადებს რეალობას, მაგრამ არასდროს ამცირებს მას.
თამამად შეიძლება ითქვას, რომ მე მიყვარს ფირი. მას აქვს ორგანული ტექსტურა, რომლის დაძლევაც ძნელია, და მადლობელი ვარ, რომ რეჟისორებს, როგორიცაა კრისტოფერ ნოლანი, კვენტინ ტარანტინო და პოლ თომას ანდერსონი, შეუძლიათ გამოიყენონ თავიანთი გავლენა ფირზე ფილმების გადაღების გასაგრძელებლად. ძნელი სათქმელია, რამდენ ხანს გაგრძელდება ეს; მეტ დეიმონმა, რომელიც ნოლანის „ოდისეაში“ თამაშობს, ახლახან განაცხადა, რომ ეჭვობს, ეს ფანტასტიკური ეპოსი იქნება ბოლო დიდი ფილმი, რომელსაც ის ფირზე გადაიღებს. თუ ეს სიმართლეა, სამწუხარო იქნება, მაგრამ ციფრული კინემატოგრაფია აქ ბოროტმოქმედი არ არის. ნებისმიერი ხელსაწყოს მსგავსად, ის მთლიანად დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ გამოიყენება და რა ნიჭი დგას მის უკან. ფილმები, როგორიცაა „ბლეიდ რანერი 2049“, „დარჩენილები“, „მწვანე რაინდი“, „ზოდიაქო“, „ჰიუგო“, „პის ცხოვრება“ და „შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა“ ამტკიცებენ, რომ ციფრულ კინემატოგრაფიას მაინც შეუძლია ემოციებით, ტექსტურით და ინდივიდუალურობით მდიდარი გამოსახულებების შექმნა. პრობლემა ის კი არ არის, რომ ციფრული ცუდად გამოიყურება, არამედ ის, რომ ძალიან ბევრ ფილმს ეშინია საერთოდ რაიმე განსხვავებულად გამოიყურებოდეს. უნივერსალური ხელმისაწვდომობის დევნაში, სტუდიებმა გააქრეს ის ნაპირები, რაც ოდესღაც ფილმებს ვიზუალურად განასხვავებდა.
წყარო:
www.joblo.com