რატომ ვერ გაუგო ზაკ სნაიდერმა სუპერმენს?

ჯეიმს განის სუპერმენით ახალი DCU-ის ეპოქის დადგომის მიუხედავად, ზაკ სნაიდერისეული პერსონაჟის ხედვის აჩრდილი კვლავაც დიდად არის გაბატონებული პოპ-კულტურაში. „ფოლადის კაცი“ (Man of Steel), სნაიდერის „ბნელი რაინდის“ შთაგონებით შექმნილი სუპერმენის ვერსია, სალაროებში წარმატებული გამოდგა, თუმცა მან ვერ გაამართლა „Warner Bros.“-ის მიერ მასზე დადებული უსამართლო მოლოდინები. რაც მთავარია, მან გამყოფი ზღვარი გაავლო როგორც ფანებს, ისე კრიტიკოსებს შორის. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრმა მიიღო სნაიდერის პერსონაჟის უფრო ბნელი ვერსია, არანაკლებმა რიცხვმა სრულად უარყო ეს დახასიათება, მიიჩნია რა, რომ ის ძალიან შორს იყო იმისგან, რაც მათ სუპერმენში უყვარდათ. ეს განხეთქილება, და სცენა, რომლისგანაც DCEU-მ ნამდვილად ვერასოდეს მოახერხა აღდგენა, იყო „ფოლადის კაცის“ კულმინაციური მომენტი, სადაც სუპერმენი (ჰენრი კავილი) გენერალ ზოდს (მაიკლ შენონი) კისერს უგრეხს. ფილმში ეს ტრავმულ აქტად იყო წარმოჩენილი, რომელიც სუპერმენმა ოჯახის გადასარჩენად ჩაიდინა, მაგრამ ის ასევე განზრახ იყო გამიზნული მაყურებლის შოკში ჩასაგდებად, როგორც „არასუპერმენული“ მომენტი. სუპერმენის, იმედის, ოპტიმიზმისა და მთელი მსოფლიოს ბავშვებისთვის შთაგონების სიმბოლოს ყურება, როგორ კლავს ვინმეს შიშველი ხელებით, ბევრისთვის გადამეტებული იყო. სნაიდერმა ეს გადაწყვეტილება დაიცვა 2016 წლის ინტერვიუში The Wall Street Journal-თან, განაცხადა რა: „გამაკვირვა სუპერმენის კონცეფციის დაცვის სიმძაფრემ. ვგრძნობდი, რომ ისინი პირადად იღებდნენ იმას, რომ მე ვცდილობდი მათი პერსონაჟის „გაზრდას“. ეს სცენა და ციტატა ნათელს ჰფენს, თუ რატომ ვერასოდეს გაუგო სნაიდერმა სუპერმენს სრულად. სნაიდერის ციტატა სუპერმენის „გაზრდის“ შესახებ უამრავ კითხვას ბადებს. სნაიდერის კომენტარი პერსონაჟის თანდაყოლილ ფანტასტიკურ ბუნებაზე სირცხვილს გამოხატავს. სნაიდერის ყველა შემოქმედებითი გადაწყვეტილება, როგორც ჩანს, გამომდინარეობს იდეიდან, რომ შექმნას სუპერმენის ფილმი იმ ადამიანებისთვის, ვისაც სუპერმენი არ მოსწონს. ამიტომაც, DCEU-ში უამრავი კადრი ხაზს უსვამს სუპერმენის თერმულ ხედვას, სადაც წითლად მოციმციმე თვალები საშიშად დემონურად გამოიყურება, შიშს იწვევს და არა იმ სიხარულს, რასაც სუპერმენი ტრადიციულად განასახიერებს. საშიში „მაგარია“, ხოლო სიკეთე – „სუსტი“. ეს მხოლოდ სუპერმენს არ ეხება, რადგან ბენ აფლეკმა თქვა, რომ მისი საკუთარი ვაჟი „ზედმეტად შეშინებული“ იყო მამის DCEU-ის ბეტმენის ფილმების საყურებლად. არაფერია ცუდი იმაში, რომ რეჟისორს სურს სერიოზულობის დამატება ან მასალის სიმწიფით დამუშავება. რიჩარდ დონერმა ცნობილად ასე მოიქცა ფილმის „სუპერმენი: ფილმი“ (Superman: The Movie) გადაღებებზე, წარმოების ეთოსად აქცია რა ფრაზა „ვერისიმილიტუდი“, ანუ რეალურობის ილუზია. დონერი და მისი გუნდი ერთგულად ცდილობდნენ სუპერმენის რეალურ სამყაროში მორგებას ისე, რომ არ შეეწირათ პერსონაჟის ის ელემენტები, რის გამოც ის მაყურებელს უყვარდა. კრისტოფერ ნოლანის „ბნელი რაინდის“ ტრილოგია, ენგ ლის „ჰალკი“ და სემ რეიმის „ადამიანი ობობას“ ფილმები ასევე ეხებიან კომპლექსურ თემებს, წარმოადგენენ რა უნიკალურ სარეჟისორო ხედვებს, რომლებიც დიდწილად ეყრდნობა მათ პირველად წყაროს. სნაიდერის მიერ სუპერმენის „მომწიფებული“ ვერსიის იდეა, როგორც ჩანს, ნამდვილად ვრცელდება ნაცრისფერ, მდუმარე ფერთა პალიტრაზე, რომელიც შეესაბამება პერსონაჟის მორალის მისეულ ვერსიას. იმის ნაცვლად, რომ სუპერმენი წარმოაჩინოს თავისი წარმოუდგენელი ძალების სიცოცხლის გადასარჩენად გამოყენებისას, სნაიდერი უფრო მეტად დაინტერესებულია იმ განადგურებით, რასაც მისი შესაძლებლობები იწვევს და რამდენად „მაგარი“ ჩანს საგნები, როცა ის მათ ურტყამს. „ფოლადის კაცს“ უფრო მეტი საერთო აქვს „დრაკონის ბურთთან Z“ (Dragon Ball Z), ვიდრე სუპერმენთან, რაც, მართალია ვიზუალურად დინამიურია, მაგრამ მასალას ისე ეწინააღმდეგება, როგორც სატვირთო მატარებელი სუპერმენს რომ შეაჯახოს Sears-ის მაღაზიაში. „ფოლადის კაცი“, რომელიც ხაზს უსვამს ძალადობას, განადგურებას და სიკვდილს, ცდილობს წარმოაჩინოს ეს როგორც „გაზრდილი“ კონცეფცია, მაშინ როცა სინამდვილეში ეს სიმწიფის არასრულყოფილი გაგებაა. სუპერმენის მკაცრი, ბნელი ვერსიის შექმნა ჰგავს იმას, რომ „ვინი პუჰი“ „ედჯი“ გახადო. მართალია, 2018 წლის „კრისტოფერ რობინმა“ (Christopher Robin) პერსონაჟი და კონცეფცია, ფაქტობრივად, „გაზარდა“, რათა გამოეკვლია ბავშვური უდანაშაულობის გაქრობა და ამ პროცესში დაკარგული ღირებულებები. მიუხედავად ამისა, „კრისტოფერ რობინი“ ახსოვს ძირითადი თემები და იდეები, თუ რატომ მოსწონთ მაყურებელს ვინი პუჰი. შემდეგ არის „ვინი პუჰი: სისხლი და თაფლი“ (Winnie-the-Pooh: Blood and Honey) – ზედაპირული, არაღრმა საშინელებათა ფილმი, რომელიც მკვლელი ვინი პუჰისა და გოჭის იდეას „ედჯიდ“ მიიჩნევს, თუმცა საბოლოო შედეგი ბავშვურია. სნაიდერის სუპერმენის დასაბუთებას უფრო მეტი საერთო აქვს „სისხლსა და თაფლთან“, ვიდრე „კრისტოფერ რობინთან“. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ სნაიდერსა და სცენარისტ დევიდ ს. გოიერს არ ჰქონდათ უფლება სუპერმენი ახალი მიმართულებით წაეყვანათ. არსებობდა (და კვლავაც არსებობს) მომწიფებული და გააზრებული გზები, რათა ხელახლა განგვეხილა, თუ რას ნიშნავს სუპერმენი 21-ე საუკუნის ამერიკაში. მათ შეეძლოთ დაბრუნებოდნენ პერსონაჟის 1930-იან და 40-იან წლების გამოსახვას, როგორც „ჩაგრულთა ჩემპიონის“, ისევე როგორც ამას გრანტ მორისონი აკეთებდა DC კომიქსების გვერდებზე „ფოლადის კაცის“ წარმოების პარალელურად. ბრძოლა კლასობრივი უთანასწორობისა და ძალაუფლების სისტემების წინააღმდეგ, რომლებიც ექსპლუატაციას უწევენ ნაკლებად მქონეებს. ვინაიდან მისი მთავარი მტერი, ლექს ლუთორი, უკვე მილიარდერია, ეს სრულიად ლოგიკური იქნებოდა. უახლესი „აბსოლუტური სუპერმენის“ კომიქსები ეხება ბევრ იმავე თემას, რასაც სნაიდერი და გოიერი იკვლევდნენ „ფოლადის კაცში“, განსაკუთრებით ხაზს უსვამენ კლარკ კენტის უცხოპლანეტურ მემკვიდრეობას და იმას, თუ როგორ ვლინდება სამყაროს შიში მისი არსებობის მიმართ, მაგრამ ამას აკეთებენ ისე, რომ არ სწირავენ იმას, რამაც პერსონაჟი ასე გამძლე გახადა. „ფოლადის კაცის“ არასრულყოფილი დასასრულის მიუხედავად, მან ასევე მიანიშნა სუპერმენის შესაძლო განვითარებაზე, რამაც შესაძლოა გაემართლებინა მისი თამამი შემოქმედებითი მიმართულება.