როდესაც 2008 წელს „რკინის კაცი“ ეკრანებზე გამოვიდა, მეც ისევე ვიდექი ბილეთების რიგში, როგორც ყველა სხვა კომიქსების სუპერგმირების კინოადაპტაციების გამოფიტული ფანი: იმედით სავსე, კარგი შეფასებების გამო, მაგრამ არ ვიყავი დარწმუნებული, რას უნდა მოველოდი ცნობილი „თავდამსხმელის“, რობერტ დაუნი უმცროსისგან, რომელიც ტონი სტარკის მსგავს, „C-კლასის“ გმირს თამაშობდა. 18 წლის შემდეგ, მთელი ეს წინადადება უაზრობად ჟღერს. „რკინის კაცი“ ახლა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი სუპერგმირია, Marvel-ის კინემატოგრაფიული სამყარო (MCU) უდიდესი მეგა-ფრენჩაიზია, და დაუნი აპირებს მეორე რაუნდი დაიწყოს, როგორც მისი ყოვლისმომცველი სახე. თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში, დღემდე გამოსული 37-ვე MCU ფილმი მინიმუმ ორჯერ მაქვს ნანახი (თუმცა ჩემი მეორე „თორი: სიყვარული და ჭექა-ქუხილის“ ნახვა მხოლოდ სამუშაო მიზნებისთვის იყო). დაამატეთ ამას Disney+-ის ყველა შოუ, მოკლემეტრაჟიანი ფილმები და სხვა დამატებითი მასალა, და ვიტყოდი, რომ საკმაოდ კარგ მდგომარეობაში ვარ, რათა ვთქვა ეს: MCU, თავისი ამჟამინდელი სახით, კრიტიკას ვერ უძლებს. ამას სიყვარულითა და მოწიწებით ვამბობ. მე ჩემი ცხოვრების კვირები არ დამიხარჯავს ამ ყველაფრის ყურებაზე მხოლოდ ჩემი სამსახურისთვის. ჩემში ჯერ კიდევ არის ბავშვი, რომელიც გულწრფელად აღფრთოვანებულია იმით, თუ როგორი მაგარია ჯეიმს მარსდენის ციკლოპი „შურისმაძიებლები: განკითხვის დღის“ X-Men-ის ტრეილერში და რომელიც ნებით უყურებდა მეტად გაკიცხულ „გამონაკლისს“, „რკინის მუშტს“, იმ იმედით, რომ „სამეფო კარის თამაშების“ მსახიობი შეძლებდა მის გამოსწორებას. (ვერ შეძლო.) ამის გამო, მე არ ვდგავარ კათედრაზე და არ ვკითხულობ ლექციებს იმის შესახებ, თუ როგორ შეიძლება MCU-ის გადარჩენა — მე ვყვირი ბრბოს შუაგულში, რომელსაც ნამდვილად სურს, რომ ის გაუმჯობესდეს. ამის გაკეთების გზა კი მარტივია: ფრენჩაიზს მხოლოდ ის სჭირდება, რომ ისევ ისწავლოს მუდმივად ახლო და პერსონალური გახდეს. როდესაც ათვალიერებთ /Film-ის Marvel-ის კინემატოგრაფიული სამყაროს ფილმების რეიტინგს, ფრენჩაიზში, რა თქმა უნდა, არ არის მართლაც მცირე მასშტაბის ფილმები. თუმცა, MCU-ის აბსოლუტურად საუკეთესო პროექტებს ერთი რამ აქვთ საერთო: მათი ფსონები პერსონალურია და არა უნივერსალური. რა თქმა უნდა, „შურისმაძიებლები: დასასრული“ შესანიშნავია, მაგრამ თუ ხელახლა სანახავად MCU-ის ფილმი უნდა ავირჩიო, მე ავირჩევ „რკინის კაცის“ პერსონალური აღმოჩენის ისტორიას, „შავი პანტერის“ მომხიბვლელ ანტაგონისტ-პროტაგონისტის ურთიერთქმედებას, ან „Thunderbolts*“-ის წმინდა ემოციურ დარტყმას. მათ ყველას დიდი ფსონები აქვთ, მაგრამ ისინი ასევე ინტენსიურად პერსონალური ფილმებია, რომლებსაც არ ეშინიათ თავიანთი პერსონაჟების ნაკლოვანებების შესწავლის. ეს არის ის, რაშიც MCU ყოველთვის ბრწყინავდა... როდესაც ახსოვდა, რაც ბოლო წლებში სულ უფრო და უფრო იშვიათი გახდა. „კაპიტანი ამერიკა: მამაცი ახალი სამყაროს“ არაფოკუსირებული პოზირება, „ადამიანი-ჭიანჭველა და ვოსპი: კვანტომანიას“ უსიხარულო, მოვალეობის მოხდის მიზნით შექმნილი თავგადასავალი და „მარველებში“ ყველაფერი, რაც არ არის „კატების“ სცენა, ჰგავს საშინაო დავალებების სიის შესრულებას, ნაცვლად სახალისო სუპერგმირული ფილმის ყურებისა. „ეს ფილმი უნდა ვნახო, რომ შემდეგისთვის მოვემზადო“, ეუბნებით საკუთარ თავს. და არ დაგავიწყდეთ დაელოდოთ პოსტ-კრედიტების სცენას, რათა ნახოთ „ტედ ლასოს“ მსახიობი, რომელიც Marvel-ის კომიქსებში თავის ზომაზე ხუთჯერ დიდ პერსონაჟად არის გამოწყობილი. საერთო გადატვირთულობა უარესდება, და რადგან ფსონები სულ უფრო იზრდება, პერსონაჟები სულ უფრო და უფრო დაშორებულნი ხდებიან. MCU მაინც ხვდება მიზანში ზოგჯერ, როგორც ეს „Thunderbolts*“-ის შემთხვევაში მოხდა. მაგრამ ძალიან ხშირად, ეს პერსონალური შეხება ავიწყდებათ, და აუდიტორიას რჩება სამოქმედო სცენებისა და იძულებითი კამათის ყურება, რომელიც კომიტეტის მიერ შექმნილი ჩანს. როგორც აღმოჩნდა, სხვა ფრენჩაიზმა ახლახან გააკეთა ზუსტად იგივე, რისი გაკეთებაც მინდა MCU-სგან. ჩემთვის, ყოველ შემთხვევაში, „ვარსკვლავური გზა: აღმოჩენის“ სულ უფრო და უფრო მზარდი კოსმოსური ოპერის სიუჟეტები და უზარმაზარი ფსონები აშორებდა ყურადღებას „ვარსკვლავური გზის“ სახალისო, ფილოსოფიურ არსს, რამაც გამოიწვია ვიზუალურად შთამბეჭდავი, მაგრამ ცარიელი კალორიების მოყოლილი ისტორიები. საბედნიეროდ, შოუს მემკვიდრე, „ვარსკვლავური გზა: ვარსკვლავური ფლოტის აკადემია“, ამას ასწორებს თავისი უფრო პერსონალური სიუჟეტებითა და ყოველდღიური საფრთხეებით. მე ახლახან დავწერე იმის შესახებ, თუ როგორ ცხადყოფს „ვარსკვლავური ფლოტის აკადემიის“ მე-6 ეპიზოდი, რომ პოლ ჯიამატის ნუს ბრაკას წვრილმანი შურისძიება ამოძრავებს და არა რაიმე მასიური გალაქტიკური სქემა. აი, რისი ხილვა მინდა MCU-სგანაც: შეამციროს დიდი გაქანებები და მთლიანად მოიცვას მომხიბვლელი პერსონაჟები, რომლებიც სხვა მომხიბვლელ პერსონაჟებთან ურთიერთობენ. შესაძლოა, MCU იწყებს ამის გაგებას. ახლახან გამოსული „საოცარი ადამიანი“ (Wonder Man) შესანიშნავად ყვება ისტორიას, რომელიც ფოკუსირებულია პერსონაჟთა ურთიერთქმედებაზე და დაბალ ფსონებზე. ანალოგიურად, კინემატოგრაფიულ ფრონტზე, „ადამიანი-ობობა: გზა შინისკენ“ ეფექტურად „რბილად“ გადატვირთა MCU-ის ადამიანი-ობობა (ტომ ჰოლანდი) უფრო „გააკეთე თავად“ ქუჩის დონის გმირად, და მე იმედი მაქვს, რომ „ადამიანი-ობობა: სრულიად ახალი დღე“ ერთგული დარჩება სპაიდის სულის ამ ასპექტის. უფრო მეტიც, X-Men დიდებული დაბრუნებით მოდიან MCU-ში მას შემდეგ, რაც მულტივერსის საგა საბოლოოდ დასრულდება, და Marvel-ის, ჩაგრული უმცირესობების, მოკლე ვერსია (X-Men) სწორედ პერსონალური ფსონების ისტორიებისთვისაა შექმნილი. თუმცა, მანამდე, ჩვენ მოგვიწევს გადავურჩეთ Marvel Studios-ის ორ დიდ, „მეტი არის მეტი“ პრინციპზე აგებულ ფილმს. რუსოების „შურისმაძიებლები: განკითხვის დღე“ (Avengers: Doomsday) და „შურისმაძიებლები: საიდუმლო ომები“ (Avengers: Secret Wars) თითქმის გარანტირებულად გადატვირთული კამეოების მანქანები იქნება, და მათი მიღება შესაძლოა განსაზღვრ.