რომანტიკული ფენტეზის გადაწერა: „პრინცესა პატარძლის“ მემკვიდრეობა კინოში

1987 წელს ფილმის „პრინცესა პატარძალი“ (The Princess Bride) გამოსვლამ ჩუმად გადაწერა რომანტიკული ფენტეზის წესები. მან დაამტკიცა, რომ სასიყვარულო ამბავი შეიძლება იყოს ყოვლისმომცველი სენტიმენტალურობის გარეშე, ირონიული ცინიზმის გარეშე და თავგადასავლებით სავსე ემოციური გულწრფელობის დაკარგვის გარეშე. მას შემდეგ, კინემატოგრაფისტები ეძებდნენ იმავე 1980-იანი წლების ალქიმიას – მაგიის, იუმორის, საფრთხისა და ერთგულების დახვეწილ ბალანსს. საბედნიეროდ, ზოგიერთმა იპოვა იგი. ბევრი იტყვის, რომ მის შემდგომ გამოსული საუკეთესო რომანტიკული ფენტეზის ფილმები ერთ გადამწყვეტ რამეს აცნობიერებენ: მხოლოდ სანახაობა საკმარისი არ არის. იქნება ეს ანიმაციური სამეფოების, დროში მოგზაურობის ან ცაში მცურავი ხომალდების მეშვეობით მოთხრობილი, ეს ისტორიები აქტუალობას არ კარგავს, რადგან ისინი სიყვარულს გარდამქმნელ ძალად განიხილავენ. ისინი გვახსენებენ, რომ რომანტიკა, თავის საუკეთესო გამოვლინებაში, ერთდროულად შეუძლებელიც და გარდაუვალიც ჩანს (როგორც ბედისწერა, მაგრამ მაინც არჩეული). ხოლო ჟანრში, რომელიც მაგიაზეა აგებული, სწორედ გულწრფელობაა ყველაზე ძლიერი შელოცვა. მას შემდეგ, რაც ჯადოსნური ყვავილი განკურნების ძალებს ანიჭებს, პატარა პრინცესა რაპუნცელი სასახლიდან მოიტაცა ამაყმა და მანიპულატორმა დედა გოთელმა (დონა მერფი), რომელმაც ის 18 წლით დამალა საიდუმლო კოშკში. ახლა, ზრდასრულობის ზღვარზე მყოფი რაპუნცელი (მენდი მური) საბოლოოდ იყენებს თავის შანსს თავისუფლებისთვის, როდესაც მომხიბვლელი ქურდი, ფლინ რაიდერი (ზაკერი ლევი), მის კოშკში აღმოჩნდება და ჰპირდება, რომ თან გაჰყვება მოცურავე ფარნების სანახავად, რაზეც დიდი ხანია ოცნებობდა. „ჩახლართული“ საუკეთესო გაგებით ჰგავს „პრინცესა პატარძლის“ პირდაპირ შთამომავალს: ის გვთავაზობს თავბრუდამხვევ თავგადასავლებს, მახვილგონივრულ დიალოგებს და რომანს, რომელიც საერთო საფრთხის ფონზე ვითარდება. ფარნების სცენა დისნეის დიდების დარბაზში თავის ადგილს იმკვიდრებს არა მხოლოდ ვიზუალური სილამაზით, არამედ ემოციური მნიშვნელობითაც, რადგან ის ნამდვილ დაუცველობის მომენტს ასახავს. მთელი ფილმის განმავლობაში, ფლინის სიამაყე იკლებს, რაპუნცელი პოულობს სიმამაცეს და ზღაპარი ღრმად ადამიანური ხდება. ეს არის კლასიკური რომანი, რომელიც თანამედროვე მახვილგონივრულობით არის გაპრიალებული და ნამდვილად შეუფასებელი დამატება დისნეის ანიმაციურ კოლექციაში. პასტელისფერი საგარეუბნო ქალაქში, არასრულფასოვანი ხელოვნური ადამიანი, სახელად ედვარდი (ჯონი დეპი), აღმოჩენილია გოთურ სასახლეში მარტო მცხოვრები. კეთილმოსურნე ოჯახის მიერ შეფარებული ედვარდი ცდილობს შეეგუოს საგარეუბნო ცხოვრებას, ამასთანავე ნაზ კავშირს ამყარებს მათ ქალიშვილთან, კიმთან (უინონა რაიდერი). სამწუხაროდ მისთვის, მისი მაკრატლისპირებიანი ხელები და ნაზი უცნაურობა სწრაფად აქცევს მას როგორც მოხიბვლის საგანად, ასევე სამიზნედ სხვებისთვის. ტიმ ბარტონის მელანქოლიური შედევრი უბრალო სასიყვარულო ისტორიას რაღაც შემზარავ ტრაგიკულად აქცევს. „პრინცესა პატარძლის“ მსგავსად, ედვარდისა და ქიმის რომანს განსაზღვრავს დისტანცია – ფიზიკური, ემოციური და სოციალური. ეს არის ამბავი იმის შესახებ, თუ როგორ გიყვარს ის, ვისაც ვერასოდეს სრულად ვერ დაიჭერ. თუმცა, იქ, სადაც ბევრი ფენტეზი რომანი „ბედნიერ დასასრულს“ გვპირდება, „ედვარდ მაკრატელხელება“ ლტოლვაში რჩება. მისი მწარე-ტკბილი ერთგულება, ჩუმი მსხვერპლშეწირვა და გოთური ატმოსფერო ანიჭებს მას თანამედროვე მითის ემოციურ სიმძიმეს, რომელიც 90-იან წლებში გახდა ლეგენდარული. როდესაც სოფი (ჩიეკო ბაიშო), მორცხვი ახალგაზრდა ქალი, რომელიც ოჯახის ქუდების მაღაზიაში მუშაობს, ეჭვიანი ჯადოქრის მიერ დაწყევლილი და ხანდაზმულ ქალად გადაქცეული, ვერავის უყვება თავისი გასაჭირის შესახებ. ამიტომ, შელოცვის გასატეხად გზის ძიებაში, ის თავშესაფარს პოულობს იდუმალი ჯადოქარი ჰოულის (ტაკუია კიმურა) ჯადოსნურ, მუდმივად ცვალებად ციხესიმაგრეში. მაგრამ როდესაც ომი ახლოვდება და წყევლები ერთმანეთს ერწყმის, სოფი და ჰოული ნელ-ნელა ხსნიან ერთმანეთის თავდაცვით ბარიერებს. Studio Ghibli-ის ბრწყინვალე გონებისა და ცნობილი რეჟისორის ჰაიაო მიაძაკის შექმნილი ეს რომანი არის უცნაური, უცნაური და მაინც ღრმად ნაზი. სოფი სწავლობს თავდაჯერებულობას სხეულში, რომელსაც ვერ ცნობს, ხოლო ჰოული სწავლობს სიმამაცეს სამყაროში, რომელსაც ერიდებოდა. ერთად, მათი სიყვარული ვითარდება დაცვის ჩუმი აქტებით და არა გრანდიოზული გამოსვლებით. მრავალი თვალსაზრისით, მაგია გარედან აჩენს მათ დაუცველობას, რაც მათ ემოციურ ზრდას კიდევ უფრო ღრმას ხდის. „ჰოულის მოძრავი სასახლე“ არის ფენტეზი თავისი ყველაზე პოეტური ფორმით. როდესაც ედვარდ ბლუმი (ალბერტ ფინი) სიცოცხლის ბოლოს უახლოვდება, მისი გაუცხოებული ვაჟი უილი (ბილი კრუდაპი) ცდილობს გამოყოს ფაქტი ფანტასტიკური ისტორიებიდან, რომლებსაც მამა წლების განმავლობაში უყვებოდა – ეს იყო ამბები ჯადოქრებზე, გიგანტებზე, ქალთევზებზე და შეუძლებელ თავგადასავლებზე. თუმცა, ყოველი უცნაური ანეკდოტის მიღმა, ედვარდის ურყევი ერთგულებაა მეუღლის, სანდრას (ჯესიკა ლანგი) მიმართ, რომელზეც ის ამბობს, რომ პირველივე დანახვისას შეუყვარდა. მიუხედავად იმისა, რომ „დიდი თევზი“ მამა-შვილის დრამად მოქმედებს, მისი ყველაზე გამძლე თემა რომანტიკული ერთგულებაა. ედვარდის სასიყვარულო ისტორია იშლება როგორც ფოლკლორი – გაზვიადებული, სტილიზებული, სიცოცხლეზე დიდი – მაგრამ ღრმად გულწრფელშია დაფუძნებული. მოხდა თუ არა ყოველი დეტალი ზუსტად ისე, როგორც მოთხრობილია, თითქმის არარელევანტური ხდება. მნიშვნელოვანია ის, რომ ედვარდის სიყვარული სანდრას მიმართ მითიურად თანმიმდევრული ჩანს. ბევრისთვის ეს ფილმი ხაზს უსვამს იმას, რომ რომანტიკა არ არის მხოლოდ ის, თუ როგორ იწყება სიყვარული, არამედ ის, თუ როგორ ახსოვს და ხელახლა მოუყვებიან მას. ამ გაგებით, ეს ერთ-ერთი უდიდესი სასიყვარულო ისტორიაა. როდესაც ანიმაციური ზღაპრის პრინცესა ჟიზელი (ემი ადამსი) ბოროტი დედოფლის მიერ თანამედროვე ნიუ-იორკის რეალურ სამყაროში გადადის, ის აღმოჩნდება სამყაროში, სადაც არ არსებობს...