საშინელი „ფსიქო ქილერი“: როგორ ჩაიძირა ფინჩერის სცენარისტის დებიუტი?

ძალიან რთულია იმის გაგება, თუ როგორ შეიძლება იყოს ფილმ „შვიდის“ (Se7en) ავტორი ამავდროულად გევინ პოლონის საშინელი სარეჟისორო დებიუტის, „ფსიქო ქილერის“ (Psycho Killer) უკან. მართალია, ენდრიუ კევინ უოკერს უთანამშრომლია ისეთ რეჟისორებთან, როგორებიც არიან დევიდ ფინჩერი და ტიმ ბარტონი, მაგრამ „ფსიქო ქილერს“ რომ აწუხებს (და ბევრი რამ აწუხებს) ყველაზე მეტად, ის სწორედ სცენარშია. იშვიათია, რომ ფილმი ასე იყოს მოკლებული პერსონაჟთა განვითარებას, და კიდევ უფრო იშვიათია, რომ სერიული მკვლელის საშინელებათა ფილმს ასე აკლდეს დაძაბულობა. პოლონი არის ისეთი ფილმების ყოფილი პროდიუსერი, როგორიცაა „ზომბილენდი“ (Zombieland), „მკვდარივით ლამაზი“ (Drop Dead Gorgeous), „პანიკის ოთახი“ (Panic Room) და სხვა, მაგრამ მისი ნიჭი, შეკრიბოს ძლიერი ფილმი, როგორც ჩანს, არ ვრცელდება რეჟისორის სკამზე. თავიდან ბოლომდე, „ფსიქო ქილერი“ აბსურდული და სრულიად არასერიოზულია, სავსეა ცუდად განხორციელებული ტროპებით, სამარცხვინოდ ცუდი კომპიუტერული სისხლის ეფექტებით (CGI) და სტუდენტური ფილმისთვის დამახასიათებელი მოუხერხებლობით მსახიობთა შესრულებაში. თითქმის შოკისმომგვრელია, რომ ეს მსხვილი სტუდიის ფილმია. ასეთი ტიპის „კატა-თაგვობანას“ თრილერის ერთ-ერთი სიამოვნება მდგომარეობს იმაში, რომ აუდიტორიის წევრი ბუნებრივად პროეცირებს საკუთარ თავს მდევარზე. ცოტამ თუ იცის ეს უოკერზე უკეთ, თუმცა „ფსიქო ქილერი“ ისე ჩქარობს თავის ქაოტურ ფინალამდე მისვლას, რომ დეტექტიური მუშაობის ერთადერთი მცდელობა გაზეთის განცხადებაში დამალული მარტივი შიფრის ამოხსნაა. კიდევ უფრო უცნაურია ის, რომ აგენტი ჯეინ არჩერი (ჯორჯინა კემპბელი) კანზასის გზატკეცილის საპატრულო ოფიცერია, რომელიც დაჟინებით პოულობს ტიტულოვან მკვლელს (მოუქნელი ჯეისონ პრესტონ როჯერსი) ოფლის დაუღვრელად, მაშინ როდესაც FBI ავიწროებს საწყალ ქალს უბრალოდ მცდელობისთვის. არჩერი „სატანური მკვლელის“ კვალზეა, როგორც მას გაზეთებმა უწოდეს, რადგან მან მისი ქმარი მის თვალწინ მოკლა უკაცრიელ, გაყინულ გზაზე. სავარაუდოდ, არჩერი მწუხარებით არის შეპყრობილი, მაგრამ კემპბელის შესრულებაში და მისი პერსონაჟის პირველადი მონახაზის დონეზე დაწერილ სცენარში არაფერი მიუთითებს ამაზე. თუმცა, შურისძიების დაუცხრომელი სურვილით და იძულებითი შვებულების მოხერხებულობით აღჭურვილი არჩერი სანადიროდ მიდის. ფონზე, ნაწილ-ნაწილ ვიგებთ, რომ „სატანურმა მკვლელმა“ დაახლოებით ოცდაათამდე უდანაშაულო გამვლელი მოკლა სხვადასხვა შტატში, ძირითადად შუა დასავლეთში. მისი პირდაპირი მეტსახელი მომდინარეობს მისი მიდრეკილებიდან, დატოვოს სატანური ნიშნები და სიმბოლოები თავისი მსხვერპლის გვერდით, ჩვეულებრივ, მათი სისხლით და ნაწლავებით დახატული, ან ფრაზის „გააღე კარიბჭეები“ დაწერით. გაუგებარია, რატომ არის FBI ასე ჩიხში ამ საქმეზე, რადგან მისი უამრავი სათვალთვალო კადრი არსებობს, თუმცა არჩერს, როგორც ჩანს, მხოლოდ რამდენიმე რამის დაგუგვლა სჭირდება, რომ სწორი მიმართულებით წავიდეს. ზარმაცი სცენარის მიუხედავად, „ფსიქო ქილერი“ ასევე საშინლად ნათამაშებია, ერთი დამაჯერებელი შესრულების გარეშე. მალკოლმ მაკდაუელს, რომელსაც მესამე ადგილი უკავია ქასთში, სულ ხუთი წუთი აქვს ეკრანზე, თუმცა ის მაქსიმალურად იყენებს თავის როლს, როგორც კულტის ლიდერი, რომელსაც ჩინური საკვები და ჯგუფური სექსი უყვარს. სხვა მხრივ, „ფსიქო ქილერი“ სავსეა უხერხული და კარიკატურული შესრულებებით, და, მიუხედავად მისი ყველა მინიშნებისა სატანური პანიკისა და საკუთარი ბინძურების მიმართ, ეს არის უკიდურესად მშრალი და ჩვეულებრივი ამბავი. სინამდვილეში, ფილმის მთავარი პრობლემა შესაძლოა მისი წრფივობისადმი ერთგულება იყოს. ზედმეტად ადვილია გზატკეცილის საპატრულო ოფიცრისთვის, რომ როგორღაც დაჯაბნოს მთელი საგამოძიებო ბიუროები, რომლებიც მისი მომზადების დონეს ბევრად აღემატება. შეიძლება მაცდური იყოს ამის ზედაპირულ კრიტიკად მიღება პოლიციური სახელმწიფოს მიმართ, მაგრამ სიმართლე ისაა, რომ ფილმი არავითარ შემთხვევაში არ უარყოფს პოლიციას. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ეხება ისეთ განსხვავებულ თემებს, როგორიცაა ნარკომანია, სატანიზმი და ბირთვული ნალექი, არაფერი გულწრფელად არ არის განხილული. ეს, მარტივად რომ ვთქვათ, არის „შვეიცარიული ყველის“ მსგავსი ფილმი, არანაირი მღელვარების გარეშე, რასაც მსგავსი რამ ჩვეულებრივ გვთავაზობს. პოლონი იმდენ ენერგიას ხარჯავს იმაში, რომ არ დაგვანახოს „სატანური მკვლელის“ სახე, რომ ეს გადაწყვეტილად კომიკური ხდება. რამდენი ჩრდილის პოვნა შეუძლია კაცს ოთახში? რაც მთავარია, რატომ ატარებს ის ბირთვულ ნიღაბს პირადში და რატომ ჟღერს მისი ხმა ბეინის იაფი იმიტაციასავით „ბნელი რაინდის აღზევებიდან“ (The Dark Knight Rises)? რატომ დაწერა უოკერმა მკვლელი რეცეპტით გაცემული წამლისადმი დამოკიდებულებით, რომელიც არასდროს არ იქნა გათამაშებული? პოლონს ეგონა, რომ დახვეწილი იყო ტრანსგენდერი პერსონაჟის შემთხვევითი გამოჩენა ეშმაკის თაყვანისმცემელ, პოლიამოროულ კულტში? რაც არ უნდა იყოს პასუხი ამ და ნებისმიერ სხვა კითხვაზე, ფილმს მაინც უნდა ჰქონოდა რამდენიმე მარტივი შემზარავი მომენტი, მაგრამ მკვლელთან ამდენი დროის გატარება გადამწყვეტად ასუსტებს მას. მისი აბსურდული ბოროტმოქმედის ხმისა და მისი რეზინის ნიღბის განმეორებითი გამოფენა გარდაუვლად ხდის მას ნაკლებად და ნაკლებად მუქარას, სანამ ის არ გახდება მხოლოდ კოსტიუმირებული შურისმაძიებელი, რომელსაც თავის მანქანაში ბუნდოვნად დემონური ქადაგებების მოსმენა უყვარს. ერთადერთი აშკარა ტროპი, რომელსაც ფილმი ერიდება, არის ამავე სახელწოდების Talking Heads-ის სიმღერის გამოყენება, მაგრამ ამ ეტაპზე, რატომ არ უნდა გამოეყენებინათ? ყოველ შემთხვევაში, ეს ფილმს ლეგიტიმური ენერგიის ერთადერთ მოზღვავებას მისცემდა. ენერგიული პოლიციის ოფიცერი ჯეინ თორნი ადევნებს თვალს სადისტ სერიულ მკვლელს, რომელმაც მისი სახელმწიფო პოლიციელი ქმარი მოკლა. როდესაც ის ამერიკის მასშტაბით თვალყურს ადევნებს მიუწვდომელ „სატანურ მკვლელს“, ის აწყდება ბნელ საიდუმლოებებს, კულტის კავშირებს.