შაოლინის ციკლი: კუნგ-ფუს ექვსი კლასიკური ფილმი, რომელიც აუცილებლად უნდა ნახოთ

„შაოლინის ციკლის“ სახელით ცნობილი ექვსფილმიანი სერია კლასიკური კუნგ-ფუ ფილმების ჟანრის ნებისმიერი მოყვარულისთვის სანახავად ღირებული ნამუშევარია. 1970-იან წლებში, კუნგ-ფუს ბუმის დროს, არცერთ სტუდიას არ შეუტანია ისეთი გამორჩეული წვლილი საბრძოლო ხელოვნების ფილმების შექმნაში, როგორიც „Shaw Brothers“-ს. სტუდია 1960-იანი წლების ბოლოდან 1980-იანი წლების შუა პერიოდამდე 300-ზე მეტი ფილმით ლიდერობდა ამ სფეროში. ამ ფილმების დიდი უმრავლესობა დამოუკიდებელი ნამუშევარი იყო, თუმცა ზოგიერთი მათგანი უფრო დიდ ისტორიებს ეფუძნებოდა, მაგალითად, „მამაცი მშვილდოსნის“ (Brave Archer) სერია და საყოველთაოდ საყვარელი „36-ე კამერის“ (36th Chamber) ტრილოგია. სხვები კი შედარებით ფხვიერად დაკავშირებულ საგებს მიეკუთვნებოდა, სერჯიო ლეონეს მიდგომის მსგავსად კლინტ ისტვუდის მონაწილეობით გადაღებულ „დოლარების ტრილოგიის“ (Dollars Trilogy) სპაგეტი ვესტერნებში. მსგავსი რამ შეიძლება ითქვას „Shaw Brothers“-ის ზოგიერთ საუკეთესო საბრძოლო ხელოვნების ფილმზეც, მათ შორის რამდენიმეზე, რომელიც ჩანგ ჩეს „შაოლინის ციკლის“ ნაწილია. 1973-დან 1976 წლამდე, „Shaw Brothers“-ის წამყვანმა რეჟისორმა, ჩანგ ჩემ, ექვსი კლასიკური კუნგ-ფუ ფილმი გადაიღო, რომლებსაც დღეს ერთობლივად „შაოლინის ციკლს“ უწოდებენ. ყველა ექვს ფილმში ალექსანდერ ფუ შენგი თამაშობდა, რომელიც სერიის ნახევარში ლეგენდარული ჩინელი გმირის, ფონგ საი-იუკის როლს ასრულებდა. აქ მოცემულია „შაოლინის ციკლის“ ფილმები გამოსვლის წლისა და მთავარი მსახიობების მიხედვით: * **„ორი გმირი“** (Heroes Two, 1972) – ალექსანდერ ფუ შენგი, ჩენ კუან ტაი * **„მონასტრის კაცები“** (Men from the Monastery, 1974) – ალექსანდერ ფუ შენგი, ჩენ კუან ტაი, ჩი კუან ჩუნ * **„შაოლინის საბრძოლო ხელოვნება“** (Shaolin Martial Arts, 1974) – ალექსანდერ ფუ შენგი, ჩი კუან ჩუნ * **„ხუთი შაოლინის ოსტატი“** (Five Shaolin Masters, 1974) – ალექსანდერ ფუ შენგი, ტი ლუნგი, დევიდ ჩიანგი, ჩი კუან ჩუნ, მენგ ფეი * **„შაოლინის შურისმაძიებლები“** (The Shaolin Avengers, 1976) – ალექსანდერ ფუ შენგი, ჩი კუან ჩუნ * **„შაოლინის ტაძარი“** (Shaolin Temple, 1976) – ალექსანდერ ფუ შენგი, ტი ლუნგი, დევიდ ჩიანგი, იუე ჰუა, ჩი კუან ჩუნ სერიის ყოველი ფილმი ერთი და იმავე ისტორიული მოვლენის გარშემო ვითარდება – შაოლინის ტაძრის დაცემა ცინგის დინასტიის დროს. „ორი გმირი“, „მონასტრის კაცები“ და „შაოლინის საბრძოლო ხელოვნება“ თითოეული თავის მხრივ წარმოგვიდგენს აჯანყებულებისა და გადარჩენილი ბერების მცდელობებს, ებრძოლონ ცინგებს მას შემდეგ, რაც მათ შაოლინის ტაძარი გადაწვეს. ალექსანდერ ფუ შენგი ჩანგ ჩეს „შაოლინის ციკლის“ ყველა ექვს ფილმში მთავარ როლს ასრულებს, თუმცა სერიის ორ ნაწილში ის სხვებთან ერთად იზიარებს ყურადღების ცენტრს. „ხუთი შაოლინის ოსტატი“ და „შაოლინის ტაძარი“ საბრძოლო ხელოვნების ანსამბლური ეპოსებია. ამასთან, „ხუთი შაოლინის ოსტატი“, „შაოლინის ტაძარი“ და „შაოლინის შურისმაძიებლები“ უფრო მეტად კონცენტრირებულია შაოლინში გაწვრთნილ მებრძოლებსა და ბოროტ ცინგებს შორის ბრძოლებზე, შაოლინის ტაძრის დაცემამდე და მისი დაცემის დროს. „შაოლინის ციკლის“ ექვსი ფილმის ყურებისას არ არის რთული იმის დანახვა, თუ რატომ ითვლება ჩანგ ჩე ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს საბრძოლო ხელოვნების ფილმების რეჟისორად. თითოეული ნამუშევარი შეიცავს შესანიშნავად ქორეოგრაფიულ სამოქმედო სცენებს, რასაც დიდწილად ხელს უწყობს სტუდიის საუკეთესო საბრძოლო ხელოვნების მსახიობების მონაწილეობა, მათ შორის ტი ლუნგის, ჩი კუან ჩუნის და თავად ფუ შენგის. „შაოლინის ციკლის“ ძირითადმა კონცეფციამ ფილმებს საშუალება მისცა, წარმოეჩინათ კლასიკური კუნგ-ფუ ფილმებთან დაკავშირებული საუკეთესო თემები. აქ არის ღალატი, შურისძიების შეთქმულებები, დაძაბული მეტოქეობები, დაუჯერებელი – თუმცა წარმოუდგენლად სახალისო – ფიზიკური მიღწევები და, რა თქმა უნდა, ამაღელვებელი და კრეატიული სავარჯიშო სცენები მთავარი გმირებისთვის. „შაოლინის ციკლის“ თითოეული ფილმი თავისებურად შესანიშნავია, მაგრამ, სავარაუდოდ, ყველაზე გასართობი ორი ანსამბლური ნამუშევარია: „ხუთი შაოლინის ოსტატი“ და „შაოლინის ტაძარი“. ორივე ფილმში ჩანგ ჩე ვარსკვლავების განსაცვიფრებელ რაოდენობას აგროვებს, რათა ხაზი გაუსვას თავისუფლების მებრძოლებსა და ცინგებს შორის ბრძოლის მაღალ ფსონებსა და ეპიკურ ხასიათს. ძირითადი სიუჟეტის ტრაგიკული ელემენტი „შაოლინის ციკლს“ განუსაზღვრელობის გარკვეულ განცდას ანიჭებს, რაც სამწუხაროდ, საბრძოლო ხელოვნების უმეტეს ფილმს აკლია. მაგალითად, „ხუთი შაოლინის ოსტატში“, როდესაც ხუთი გმირი ხუთი ბოროტმოქმედის წინააღმდეგ დგას, არ არსებობს გარანტია, რომ თითოეულ ბრძოლაში კარგი გმირი გაიმარჯვებს.