შონ კონერი: ფილმი, რომელმაც ლეგენდარული მსახიობის კარიერა დაასრულა

2003 წლის ფილმი „განსაკუთრებული ჯენტლმენების ლიგა“ აღმოჩნდა ის ნამუშევარი, რომელმაც საბოლოოდ დაასრულა შონ კონერის კარიერა. 40 წლის შემდეგ, რაც ის „დოქტორ ნოუში“ გამოჩნდა – ფილმში, რომელმაც კინოს ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი ფრენჩაიზი დაიწყო – კონერი იმდენად უბედური იყო სტივენ ნორინგტონის საშინელ სუპერგმირულ ფილმზე მუშაობით, რომ მსახიობობას თავი დაანება. შოტლანდიელი ვარსკვლავი იმდენად შეძრწუნებული იყო ფილმზე მუშაობის გამოცდილებით, რომ სტივენ სპილბერგის ზარმაც კი, რომელიც „ინდიანა ჯონსის“ ფრენჩაიზში პოტენციურ დაბრუნებას ეხებოდა, ვერ დაითანხმა ის. კონერისთვის მსახიობობამდე გრძელი გზა იყო გასავლელი – მან კინოინდუსტრიაში მოკლე საფეხბურთო კარიერისა და საზღვაო ფლოკში სამსახურის შემდეგ მოაღწია. როდესაც ის მსახიობი გახდა, ერთ-ერთი უდიდესი ვარსკვლავი აღმოჩნდა მსოფლიოში, ძირითადად მას შემდეგ, რაც ინგლისის უდიდესი ჯაშუშის როლი მოირგო. მაგრამ კულტურული ხატის შექმნაზე შთამბეჭდავი ის იყო, თუ როგორ ახერხებდა კონერი იმ ტიპაჟის მსხვრევას, რომელიც ამ როლიდან გარდაუვლად მომდინარეობდა. ჯეიმს ბონდის როლი კონერისთვის ორლესული ხმალი აღმოჩნდა, რადგან მას გაცილებით მეტი შეეძლო, ვიდრე მხოლოდ დახვეწილი ჯაშუშის განსახიერება. 1973 წლის ფილმში „დანაშაული“, კონერმა დაღლილი და გაჭირვებული პოლიციელის როლი ითამაშა, რომელიც უნებლიედ კლავს ეჭვმიტანილს. ეს იყო მრავალი ფილმიდან ერთ-ერთი, რომელშიც მსახიობი ასე თამამად ცდილობდა ტიპაჟის საწინააღმდეგო როლების მორგებას და, მიუხედავად იმისა, რომ ამას გარკვეული დრო დასჭირდა, ვარსკვლავმა საბოლოოდ მოახერხა თავისი სახელის 007-ისგან განცალკევება. როგორც „დანაშაულის“ რეჟისორმა სიდნი ლუმეტმა ერთხელ „ჰოლივუდ რეპორტერისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში აღნიშნა: „მსახიობების უმეტესობა ან წამყვანი მამაკაცია, ან ეპიზოდური როლების შემსრულებელი, მაგრამ შონი ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან ვარსკვლავთაგან, ვინც ორივეს აერთიანებს.“ საბოლოოდ, კონერმა ეს მასებსაც დაუმტკიცა. თუმცა, ასეთი შთამბეჭდავი კარიერის შექმნისა და ერთი შეხედვით გადაულახავი წინააღმდეგობების დაძლევის შემდეგ, კონერის, როგორც ჩანს, ურყევი გატაცება მსახიობობის მიმართ, საბოლოოდ, უხარისხო კომიქსების ფილმმა დაანგრია. სერიალ „მეთვალყურეებისა“ და „V-ს ვენდეტასთვის“ თუ არ ჩავთვლით, ჰოლივუდმა ალან მურის ნამუშევრების ადაპტაციაში დიდი ოსტატობა არ გამოავლინა. ცხადია, როჯერ ებერტს უყვარდა ზაკ სნაიდერის საკამათო ადაპტაცია „მეთვალყურეები“, რომელსაც სრულყოფილი შეფასება მიანიჭა, მაგრამ არავინ მიიჩნევს „მეთვალყურეებს“ სრულყოფილად. „კონსტანტინე“ კარგი იყო, ისევე როგორც „ჯოჯოხეთიდან“. მაგრამ მურის კომიქსების სიუჟეტზე დაფუძნებული ყველაზე უარესი ფილმია „განსაკუთრებული ჯენტლმენების ლიგა“. ეს 2003 წლის სტიმპანკის ჟანრის სუპერგმირული ნამუშევარი იყენებს მურისა და კევინ ო’ნილის ამავე სახელწოდების კომიქსების სერიის პერსონაჟებს, მაგრამ სრულიად ორიგინალურ სიუჟეტს მიჰყვება. რეტროსპექტივაში, ეს შეცდომა იყო, რადგან „განსაკუთრებული ჯენტლმენების ლიგა“ ფართოდ მიიჩნევა ერთ-ერთ ყველაზე უარეს სუპერგმირულ ფილმად, რაც კი ოდესმე გადაღებულა, მაშინაც კი, თუ ის 2025 წელს Tubi-ის აკვიატებად იქცა. ამ დადასტურებული „საშინელების“ სათავეში 73 წლის შონ კონერი იდგა, რომელიც ტიტულოვანი ჯგუფის ლიდერს, ალან ქუატერმეინს თამაშობდა. ეს ჯგუფი შედგებოდა ლიტერატურული ისტორიის რამდენიმე სუპერგმირისგან, მათ შორის: მინა ჰარკერი „დრაკულადან“, დოქტორი ჯეკილი და მისტერ ჰაიდი, დორიან გრეი, საიდუმლო აგენტ ტომ სოიერი და კაპიტანი ნემო. სუპერგმირების გუნდს ევალება ტერორისტული ჯგუფის შეჩერება, რომელსაც მისტიკური ფიგურა, ფანტომი (რიჩარდ როქსბურგი) ხელმძღვანელობს და რომელმაც მსოფლიო მსოფლიო ომის ზღვარზე მიიყვანა. კონერის წამყვანი როლიდან გამომდინარე, შეიძლება ფიქრობდეთ, რომ ფილმს, სულ მცირე, რაიმე დადებითი მხარე ჰქონდა. უფრო მეტიც, რეჟისორი სტივენ ნორინგტონი იყო, რომელმაც 1998 წელს „ბლეიდით“ ერთ-ერთი საუკეთესო და ყველაზე შეუმჩნეველი სუპერგმირული ფილმი შექმნა. სამწუხაროდ, ფილმი იმდენად ცუდი იყო, რომ კონერი მთლიანად აიძულა მსახიობობისთვის თავი დაენებებინა. „განსაკუთრებული ჯენტლმენების ლიგა“ არ ყოფილა ყველაზე დიდი სალარო კატასტროფა, მაგრამ არც ჰიტი იყო. ფილმმა 78 მილიონი დოლარის ბიუჯეტით 179 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა. უარესი ის იყო, რომ კრიტიკოსებმა ის გაანადგურეს – BBC-ის ჯეიმი რასელმა დაწერა, რომ ფილმი „არაფერი იყო, გარდა დროისა და ფულის უჩვეულო ფლანგვისა.“ როჯერ ებერტი წუწუნებდა, რომ ფილმი „გაუგებარ მოქმედებაში, იდიოტურ დიალოგში, აუხსნელ მოტივაციებში, მიზეზების გარეშე ეფექტებში, ეფექტების გარეშე მიზეზებში და ზოგად სიგიჟეში იძირებოდა,“ დაასკვნა რა, რომ ფილმი „არაფერი იყო, თუ არა უბრალოდ არეულობა.“ ამის გათვალისწინებით, Rotten Tomatoes-ზე კრიტიკოსების 17%-იანი შეფასება არც ისე ცუდია. გასაკვირი არ არის, რომ შონ კონერს იმ მომენტისთვის ყველაფერი მობეზრდა. მსახიობმა ბრიტანულ გაზეთ The Times-ს (Den of Geek-ის მეშვეობით) განუცხადა, რომ „განსაკუთრებული ჯენტლმენების ლიგის“ გადაღება „კოშმარი იყო“, და დასძინა: „ამ გამოცდილებამ დიდი გავლენა მოახდინა ჩემზე. მან მაფიქრა შოუბიზნესზე. მომბეზრდა იდიოტებთან ურთიერთობა.“ აშკარაა, რომ მისი პენსიაზე გასვლის მიზეზი აუცილებლად არ ყოფილა ფილმისადმი მიდგომა, არამედ მისი შექმნის გამოცდილება, კონერი სტივენ ნორინგტონს „გიჟობას“ აბრალებდა. ის იმდენად ეწინააღმდეგებოდა კინო გადასაღებ მოედანზე დაბრუნებას, რომ როდესაც სტივენ სპილბერგმა 2008 წლის „ინდიანა ჯონსი და ბროლის თავის ქალას სამეფოში“ მონაწილეობის შესახებ დაუკავშირდა, კონერმა უარი უთხრა და რეჟისორს მისწერა: „ბოლოს და ბოლოს, პენსიაზე გასვლა ძალიან სახალისოა.“ სამწუხაროდ, ეს ნიშნავს, რომ „განსაკუთრებული ჯენტლმენების ლიგა“ შოტლანდიელი ვარსკვლავის ბოლო ლაივ-ექშენ ფილმის როლი იყო. კონერმა შეასრულა