სოფი ტერნერი და კიტ ჰარინგტონი ნატაშა ქერმანის „ზარდამცემში“ – „ონიბაბას“ ბოროტ, მაგრამ არათანაბარ ინტერპრეტაციაში

ყველა ხელოვანს ოცნებად აქვს, რომ მისი სახელი ზედსართავ სახელად იქცეს (რაც ახლახან ზმნად ვაქციე და ჩემი მართლწერის შემოწმება არ ცნობს – ისევე, როგორც სიტყვა „დაზმნა“, რომელშიც სიტყვა „ზმნა“ სიტყვასიტყვით ზმნად ვაქციე). ასე იქცევა ფრანც კაფკას მახრჩობელა ბიუროკრატიულ სოციალურ საშინელებებს გამომხატველი ისტორიები „კაფკაესკურად“, ხოლო თრილერები ყოველდღიურ გმირებზე პარანოიდულ, მაღალ კონცეფციურ, სიცოცხლისა თუ სიკვდილის სიტუაციებში – „ჰიჩკოკისეულად“. რა კომპლიმენტია, როდესაც შენი სახელი მთელ ჟანრთან, თემასთან და განწყობასთან ასოცირდება. რა თქმა უნდა, ეს ხელოვნების ნიმუშებსაც ემართებათ, როდესაც რეჟისორი, შესაძლოა, ნაკლებად ცნობილია. ნატაშა ქერმანის ფილმი „ზარდამცემი“ (The Dreadful), პირქუში ზებუნებრივი ისტორია, რომელიც მე-15 საუკუნეში ვითარდება, მოგვითხრობს ორ ქალზე, რომლებიც „ვარდების ომში“ სახლის კაცის დაღუპვის შემდეგ ქურდებად და მკვლელებად იქცევიან. მათ შორის კიდევ ერთი მამაკაცი ჩნდება, რაც ოჯახში კონფლიქტის გაღვივებას იწვევს და მეტი ძალადობითა და საშინელებით მთავრდება. ქერმანის ფილმს დიდი კავშირი არ აქვს იაპონელი რეჟისორის, კანეტო შინდოს საერთო ფილმოგრაფიასთან, მაგრამ ის ნამდვილად ეხმიანება მის 1964 წლის კლასიკას, „ონიბაბას“, რაც „ზარდამცემს“ „ონიბაბასეულს“, ან სულ მცირე, „ონიბაბისმაგვარს“ ხდის. თუ არასოდეს გინახავთ „ონიბაბა“, შეწყვიტეთ რასაც აკეთებთ და დაბრუნდით ბროკოლის ჭამის შემდეგ. ან უბრალოდ გააგრძელეთ და გაიგეთ, რომ ქერმანის ფილმი – რომელიც იმავე შინ ბუდისტური იგავის მიხედვით არის ადაპტირებული – არათანაბარი ახალი ვერსიაა. „ზარდამცემი“ სასოწარკვეთილების და, სამართლიანობისთვის რომ ვთქვათ, შიშის ხელშესახებ გრძნობას გადმოსცემს. მაგრამ შერეული სამსახიობო გუნდი სწრაფად ხდება ყურადღების გამფანტველი და ფილმს არასრულყოფილს ტოვებს. „სამეფო კარის თამაშების“ ვარსკვლავი სოფი ტერნერი განასახიერებს ენს, რომლის ქმარიც ომში წავიდა და ის, ისევე როგორც დედამისი მორვენი, მარტონი დატოვა თავის მოვლაში. ზამთარი მოდის (ჰმ), და ქალებს გადარჩენისთვის თავის გატანა უწევთ. მორვენი, რომელსაც მარსია გეი ჰარდენი თამაშობს, მეზობლების ძარცვას და შემდეგ უბედური გამვლელების მკვლელობას იწყებს. როდესაც ენის ბავშვობის მეგობარი იაგო, „სამეფო კარის თამაშების“ კიდევ ერთი ვარსკვლავის, კიტ ჰარინგტონის შესრულებით, ამბავს მოუტანს, რომ ენის ქმარი მოკლეს, მორვენი მკვლელობების ტემპს აჩქარებს და ენს მონაწილეობას აიძულებს. ენი ღვთისმოსავი ახალგაზრდა ქალია, ან სულ მცირე, ასე სურს იყოს. მას არაფერი აქვს და სიდედრი სულ უფრო მეტად ტანჯავს, მაგრამ ის ყოველ კვირას დადის ეკლესიაში და ცდილობს, გადალახოს მეზობლის სიმდიდრისა და ოჯახის მიმართ სიხარბე. რაც, დიახ, აშკარად შურია და არა სიხარბე, მაგრამ ენი მაინც სიხარბეს უწოდებს ამას. ან მას არ ესმის მესა, ან მის ქალაქს არაოპტიმალური მღვდელი ჰყავს. მორვენი სიხარბით არის სავსე, ამაზე არავინ დაობს, მაგრამ ენის შური შესაძლოა მისთვის საბედისწერო აღმოჩნდეს და როდესაც ის იაგოს ცდუნებებს დაყვება, მისი ვნება შეიძლება დაეხმაროს ან არ დაეხმაროს. დიახ, ტყეში ზებუნებრივი ურჩხული რაინდიც დადის. ენი ხედავს, როგორ კვეთს ის ადამიანებს თავებს, მაგრამ არავის სჯერა მისი, და დიახ, ეს, რა თქმა უნდა, მოგვიანებით მნიშვნელოვანი იქნება. ვფიქრობ, „ზარდამცემის“ ზედაპირული გაყიდვის წერტილი ტერნერისა და ჰარინგტონის კვლავ შუა საუკუნეების კოსტუმებში ხილვაა. ამჯერად ისინი ერთმანეთს ალერსიანი მზერით უყურებენ, ნაცვლად იმისა, რომ და-ძმას თამაშობდნენ, რომლებიც სულ მცირე შვიდი სეზონის განმავლობაში მსოფლიოს მოპირდაპირე მხარეს ცხოვრობდნენ. ტერნერი ნამდვილი ვარსკვლავია და ის გონივრულად პოულობს ცოდვას ენის გულში, შემდეგ კი მას კეთილი განზრახვებით თრგუნავს. ენის ამბავი ფემინისტური სურვილია იმ ეპოქაში, როდესაც ქალის დამოუკიდებლობას ყველა მხრიდან სოციალური მოლოდინები, რელიგიური ჩაგვრა და შიმშილისა და ძალადობის საფრთხეები ემუქრებოდა. ის შესანიშნავია ამ გარემოში. თუმცა, მას ჩრდილავს ჰარდენი, რომელიც მორვენს ბოროტი ჯადოქარივით თამაშობს, ეგოისტურად ენს მაშველი რგოლივით ეჭიდება, თან მას ჯოჯოხეთში მიათრევს. ჰარდენი ოსტატურად ცვლის სახეებს: შევიწროებული მოხუცი ქალი, რომელიც თავისი რძლის მსხვერპლის გარეშე მოკვდებოდა, და ეშმაკური ბოროტმოქმედი, რომელიც თითებს მკვლელობის იარაღს უჭერს, თითქოს მის ხელებს ტუჩების ალოკვა შეეძლოს. ის იმდენად სცენის მომპარავი პიროვნებაა, რომ ტერნერს ჩრდილავს, მაგრამ სამართლიანობისთვის ეს მათი პერსონაჟების დინამიკაა და ბოლოსთვის სცენარისტი/რეჟისორი ქერმანი ამტკიცებს, რომ დისბალანსი განზრახული იყო. ეს ყოველთვის არ ემსახურებოდა ნარატივის საუკეთესო მოთხოვნილებებს, რადგან „ზარდამცემის“ დიდი ნაწილი ენის თავმდაბალი პერსპექტივიდან არის გადმოცემული, ამიტომ ყოველთვის, როდესაც ჰარდენი ეკრანიდან ქრება, ვკითხულობთ, როდის დაბრუნდება. შემდეგ კი ჰარინგტონია, რომელიც „სამეფო კარის თამაშებიდან“ ჰოლივუდის გულისწყნარებლად ცდილობდა გამოსვლას, სასიამოვნოდ ვულგარულ ფილმში „პომპეი“, რომელიც „გლადიატორისა“ და „ტიტანიკის“ ნაზავი იყო. ქერმანის ფილმში ჰარინგტონი მეორეხარისხოვანი მსახიობის რეჟიმშია, მაგრამ უჩვეულოდ პირდაპირი გაგებით. ის იმდენად პერსონაჟს არ თამაშობს, რამდენადაც მეორეხარისხოვან მსახიობს, კონკრეტულად კი ტომ ჰარდის მის ყველაზე „ბუზღუნა“ ვერსიაში. ჰარინგტონს შეუძლია ბუზღუნი, ამას არავინ უარყოფს. მას უბრალოდ არ შეუძლია იბუზღუნოს ისე, რომ ჰარდივით არ იბუზღუნოს. ის ამას როგორღაც ახერხებს, მაგრამ მაინც სახალისოა, და ის ფაქტი, რომ ჰარდენი ამ ფილმში უმაღლეს დონეზეა კარგი, ჰარინგტონის „ტომ ჰარდლის“ პერსონას განსაკუთრებით ყურადღების გამფანტველს ხდის. ქერმანის ფილმი არ არის