ტრანსფორმაციული ძალის მქონე წიგნები: კლასიკა, რომელიც ცხოვრებას ცვლის

ეს კლასიკური წიგნები აღიარებულია, როგორც ცხოვრების შემცვლელი. მოდით, ვნახოთ, როგორ. ჰენრი დევიდ თოროს ნატურალისტური მემუარიდან „უოლდენი“ (Walden), ჰერმან ჰესეს სულიერი განმანათლებლობის ამბიდან „სიდჰარტა“ (Siddhartha), მილან კუნდერას მომხიბვლელი თანამედროვე შედევრიდან „ყოფის აუტანელი სიმსუბუქე“ (The Unbearable Lightness of Being), აქ განხილული თითოეული წიგნი უზარმაზარ გავლენას ახდენდა მკითხველთა თაობებზე. გაზვიადება არ იქნება თუ ვიტყვით, რომ ამ წიგნებმა შეცვალა ადამიანების ცხოვრების კურსი. ზოგისთვის მიმართულების მიმცემნი გახდნენ, სხვებისთვის – მხსნელებიც კი. თავისებურად, აქ წარმოდგენილი ტექსტები წერის ტრანსფორმაციული ძალის დასტურია. ვინც იცის, ის იცის, მაგრამ თუ სკეპტიკურად ხართ განწყობილი, ქვემოთ მოცემული წიგნები აუცილებლად უნდა ნახოთ. „უოლდენის“ (Walden) თაყვანისმცემლები წიგნს და მის ავტორს, ჰენრი დევიდ თოროს, თითქმის რელიგიური მოწიწებით ეპყრობიან. „თოროს საზოგადოების“ (Thoreau Society) სახელით ცნობილი ორგანიზაცია ინარჩუნებს მწერლის მემკვიდრეობას. წიგნის მოქმედების ადგილი, უოლდენის ტბორი (Walden Pond), მკითხველთათვის მომლოცველობის ადგილია. საჩუქრების მაღაზიაში თოროს ცნობილი ქოხის ნახაზის შეძენაც კი შეგიძლიათ და თავადაც სცადოთ მისი აშენება. დღევანდელი მკითხველისთვის ეს თითქმის დისციპლინურ ვარჯიშს ჰგავს. გრძნობთ, რომ კონცენტრირება არ შეგიძლიათ? წაიკითხეთ „უოლდენი“ და განაგრძეთ კითხვა მაშინაც კი, როდესაც ის „მოსაწყენი“ გახდება. და ბევრი ადამიანი ასეც იქცევა. „უოლდენის“ სიმარტივე და თოროს აქცენტი ბუნებასთან შეთანხმებულ, მოკრძალებულ ცხოვრებაზე, ერთდროულად მოძველებულიც არის და უფრო აქტუალურიც, ვიდრე ოდესმე. ანუ, 172 წლის მემუარი დღეს მრავალი მკითხველისთვის სრულიად უცხო იქნება. მაგრამ თუ ის თქვენში გამოძახილს პოულობს, ის გამოძახილს პოულობს და კითხვის შემდეგ შესაძლოა, ღრმა გავლენა მოახდინოს თქვენს მსოფლმხედველობაზე. „უოლდენი“ საუკეთესოა გაზაფხულზე წასაკითხად, როდესაც გარეთ გასვლის სურვილი გიჩნდებათ. ეს არ არის სანაპიროსთვის განკუთვნილი საკითხავი; „უოლდენი“ უფრო შესაფერისია ლაშქრობებისთვის და პიკნიკებისთვის. ეს არის წიგნი, რომელიც მოითხოვს მოთმინებას და მინიმალურ ყურადღების გადამტან ფაქტორებს. დღევანდელი მკითხველისთვის ეს თითქმის დისციპლინურ ვარჯიშს ჰგავს. გრძნობთ, რომ კონცენტრირება არ შეგიძლიათ? წაიკითხეთ „უოლდენი“ და განაგრძეთ კითხვა მაშინაც კი, როდესაც ის „მოსაწყენი“ გახდება. „სიდჰარტა“ (Siddhartha) არის წიგნი სულიერი განმანათლებლობის ძიების შესახებ. პოულობს თუ არა მთავარი გმირი მას საბოლოოდ? ამის გასარკვევად წიგნი თავად უნდა წაიკითხოთ. თუმცა, შეიძლება ითქვას, რომ ჰერმან ჰესეს რომანის ცხოვრების შემცვლელი მაგია პროტაგონისტის მოგზაურობაშია და არა დანიშნულების ადგილას. წიგნი მიჰყვება ეპონიმურ სიდჰარტას მოგზაურობაში, რომელიც შთაგონებულია გაუტამა ბუდას, ბუდიზმის ფუძემდებლის, ლეგენდით. საინტერესოა, რომ გაუტამა ასევე ფიგურირებს რომანში და ადრეული ბუდისტური სექტა არის სულიერი ჭეშმარიტების მხოლოდ ერთი ვერსია, რომელთანაც სიდჰარტა ერკვევა რომანის განვითარებისას. შესაძლოა, დიდი დრო დაგჭირდეთ მის სრულად წასაკითხად, რადგან „სიდჰარტა“ იდეებით არის დატვირთული და დაგაფიქრებთ მედიტაციის ხელახლა ცდაზე. „სიდჰარტა“ ისტორიული ფანტასტიკის კლასიკური ნაწარმოებია, მაგრამ მისი ფილოსოფიური შინაარსი ყველაზე ძლიერია. ეს არის სრულყოფილი საკითხავი ყველა სეზონისთვის; მოკლე, მეტწილად მარტივი პროზით. მიუხედავად ამისა, შესაძლოა, დიდი დრო დაგჭირდეთ მის სრულად წასაკითხად, რადგან წიგნი იდეებით არის დატვირთული და დაგაფიქრებთ მედიტაციის ხელახლა ცდაზე. „უცხო“ (The Stranger) მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი რომანია. ფრანგი ავტორის, ალბერ კამიუს მიერ მეორე მსოფლიო ომის ყველაზე მძიმე პერიოდში დაწერილი, მკვლელობისა და მისი შემდგომი მოვლენების მოკლე, გამოგონილი ამბავი, საფუძველი ჩაუყარა ეგზისტენციალური ფილოსოფიის სკოლას, რომელიც ომისშემდგომი საფრანგეთიდან განვითარდებოდა. გასაკვირია, რომ ის ასევე „კანონი და წესრიგის“ (Law & Order) ადრეული წინამორბედია. ანუ, რომანის პირველი ნაწილი აღწერს მკვლელობამდე მიმავალ მოვლენებს, თუმცა ის მკვლელს, მერსოს (Meursault), მიჰყვება და არა გამომძიებლებს. მეორე ნახევარი აღწერს მერსოს სასამართლო პროცესს, რა დროსაც ის იღებს თავის ბედს, როგორც ნასამართლევი მკვლელი და მსჯავრდებული. მერსოს ნიჰილისტური თვისებები მე-19 საუკუნის რუსეთში არსებულ ლიტერატურულ ტრადიციას იწვევს; თუმცა, სწორედ ნიჰილიზმისთვის მისი პერსონაჟის დამორჩილებით, ვიდრე მის უარყოფით, შექმნა კამიუმ თანამედროვე ლიტერატურული ხატი. თქვენ არ გჭირდებათ დაეთანხმოთ მერსოს ან მის სულიერ შთამომავლებს, ეგზისტენციალისტებს, მაგრამ ღირს საკუთარი თავის გამოწვევა ამ იდეებით. „ძენი და მოტოციკლის მოვლის ხელოვნება“ (Zen and the Art of Motorcycle Maintenance) თანამედროვე ფილოსოფიური ფანტასტიკის ყველაზე სინონიმურ წიგნებს შორისაა. ან, თუ გსურთ, „იდეების წიგნი“. ანუ, სიუჟეტი მწირია; ეს არის ავტორ რობერტ პირსიგისა (Robert Pirsig) და მისი შვილის მოგზაურობის ნახევრად ავტობიოგრაფიული აღწერა. თუმცა, „ძენსა და მოტოციკლის მოვლის ხელოვნებას“ წინ უძღვება მისი იდეები. წიგნის „მოქმედება“ ძირითადად მთხრობელის გონებაშია მოთავსებული, რადგან ის ცდილობს საკუთარი თავის სხვადასხვა ნაწილის შერიგებას. ამავე დროს, მთხრობელს, მის შვილს და მათ სხვა მოგზაურობის თანამგზავრებს ღრმა საუბრები აქვთ სხვადასხვა იდეაზე. მკითხველისთვის ეს შეიძლება იყოს შესანიშნავი შესავალი ფილოსოფიური აზრის თანამედროვე მიმართულებებში. მიუხედავად მისი პოპულარობისა, და ალბათ მისი მწირი ამბის შევსების სირთულის გამო, მისი ამაღლებული იდეების აღბეჭდვისას, „ძენი და მოტოციკლის მოვლის ხელოვნება“ ფილმად არ გადაკეთებულა, მისი გამოშვებიდან 50+ წლის შემდეგაც კი. რა თქმა უნდა, „ძენი და მოტოციკლის მოვლის ხელოვნება“...