ზოგიერთი ფილმი მეხსიერებაში უბრალოდ არ რჩება — ის ფართოდ ვრცელდება და პატარა დანართსაც კი აშენებს, როგორც უცნაური მეგობარი წვეულებაზე, რომელიც ყველას დაჟინებით სთხოვს უყურონ რაღაც უცნაურს, რომელიც ვიდეო მაღაზიის შორეული თაროდან მოიპარა. 1953 წლის გარღვევა ფილმი, „ცვილის სახლი“ (House of Wax), რომელშიც ლეგენდარული ჰორორის ვარსკვლავი ვინსენტ პრაისი თამაშობს, სწორედ ასეთი ფილმია. ის დგას „ტურისტულ ხაფანგთან“ (Tourist Trap), „ცვილის მუზეუმის ფანტომთან“ (Phantom of the Wax Museum) და „ღამის გალერეის“ (Night Gallery) რამდენიმე ეპიზოდთან ერთად, რომლებიც დიდხანს გაგყვებათ. ეს ისტორიები გარკვეული სიმძიმით იყო დატვირთული, კუთხეებში მცირე ტრაგედიით, ისეთი, რომელიც გაგრძნობინებდა, თითქოს სხვის პირად აკვიატებაში შედიოდი. მაგრამ მაშინ, როცა „ცვილის სახლი“ ჟანრის სამეჯლისო ვერსიასავით თამაშობს — ხავერდოვანი ფარდები, საოპერო შიში, მთელი ეს ტრაგიკული სიდიადე — 1988 წლის „ცვილის ნაკეთობა“ (Waxwork) გვერდით კარს აღებს, შეუსაბამო ფეხსაცმლით და ყველა საშინელებათა ფილმის ციტირებით, რომელიც კი ოდესმე უნახავს. ის პანკი ძმისშვილია, რომელიც მდიდრულ საოჯახო შეკრებაზე შემოვარდება, თან მოაქვს „კრიპშოუს“ (Creepshow) სული, „მონსტრების რაზმის“ (The Monster Squad) მხიარული ქაოსი და „ზღაპრები ბნელი მხარიდან“ (Tales from the Darkside) გვიან ღამის რეტრანსლაციების განმამტკიცებელი „ყველაფერი დასაშვებია“ დამოკიდებულება. „ცვილის ნაკეთობა“ უბრალოდ არ იმეორებს თავის წინამორბედებს; ის ძარცვავს ჰორორის ისტორიის სხვენს და ყველაფერს გამოაქვს — დრაკულას, ზომბებს, მაქციებს, სადისტ არისტოკრატებს — ისეთი ხალისიანი თავდაჯერებულობით, როგორიც აქვს ფილმს, რომელმაც ზუსტად იცის, როგორი შუაღამის აუდიტორიის გასართობად არის შექმნილი. ეს კინემატოგრაფიული ცელქობაა, მაგრამ სიყვარულით შექმნილი ცელქობა. თუ არასდროს გინახავთ „ცვილის ნაკეთობა“, მისი მოკლე აღწერა ზუსტად გეტყვით, როგორი თავგადასავალი გელით: სტუდენტების ჯგუფი უცნაურ ცვილის მუზეუმში შედის, რომელიც ქალაქში წვიმის შემდეგ სარეველასავით ამოიზარდა. კურატორი — დევიდ უორნერი, რომელიც იმ მზაკვრულ, ნახევრად მომხიბვლელ, ნახევრად მუქარისშემცველ საქმეს უპრობლემოდ აკეთებს — მათ ისეთი მზერით ათვალიერებს, რომელიც არც თუ ისე მისასალმებელია და ნამდვილად არ არის უსაფრთხო. მთელი ადგილი გადახრილი ჩანს, თითქოს ვიღაცამ ის ხუთი წუთით ადრე მოაწყო, სანამ ისინი შევიდოდნენ. შემდეგ პირველი სტუდენტი ექსპონატს ძალიან უახლოვდება და იატაკი ქრება. სიტყვასიტყვით და გადატანითი მნიშვნელობით. „ცვილის ნაკეთობის“ დიდი ხრიკი — და ის იმდენად კარგია, რომ მის სიგიჟეზე გაბრაზებაც კი არ შეგიძლიათ — ის არის, რომ ყოველი ექსპონატი პორტალია. დრაკულას სადილის მაგიდასთან ძალიან ახლოს მიხვალთ და უცებ ნამდვილად დრაკულას სადილის მაგიდასთან აღმოჩნდებით, მენიუში სისხლით. ზომბების ექსპონატისკენ წახვალთ და უცებ მუხლებამდე ჩაფლული აღმოჩნდებით ამ ჭუჭყიან, ჯორჯ რომეროს სტილის ნაგავსაყრელში, რომელიც ისე გამოიყურება, თითქოს ვიღაცამ ბურუსის მანქანა ჩართო, რომელიც სკოლის აუდიტორიის კარადაში იპოვა. მაქციები, მუმიები, მარკიზ დე სადი — ყველაფერი იქ არის ჩატენილი. ეს მუზეუმი არ არის; ეს ხმაურიანი ჰორორ სემპლერია, რომელიც ყველაზე ახლოს მყოფს იტაცებს. ეს კონცეფცია ასე სახალისო არ უნდა იყოს, მაგრამ რეჟისორი ენტონი ჰიკოქსი ძლიერად ეყრდნობა რბილ, ქაოტურ მხარეს. ის არ ალაგებს კიდეებს და არც კი ცდილობს. „ცვილის ნაკეთობა“ უფრო მიქსტეიპია, ვიდრე ფილმი — ჟანრული გადახვევების გროვა, ერთმანეთზე დაწებებული თვალით, ყვირილით და ხელოვნური სისხლის ვედროთი, რომელიც ალბათ ხალიჩიდან ბოლომდე არც არასდროს ამოსულა. და რატომღაც, ეს ქაოსი მას პაროდიაზე მეტად მოსიყვარულეს ხდის. ვინსენტ პრაისის „ცვილის სახლი“ საკუთარი სიდიადით ტკივა. მას სურს, იგრძნოთ ტრაგედია ყოველი პრიალა სკულპტურის მიღმა, თითოეული მათგანი აკვიატებისა და გულისტკენის ძეგლია. ცვილში თითის ანაბეჭდებს თითქმის მიაგნებთ, ისე თამაშობს პრაისი თავის სიგიჟეს, თითქოს მწუხარებას მელოდიად აქცევს. „ცვილის ნაკეთობა“, მეორე მხრივ, არაფერს გლოვობს. ის ხოცვა-ჟლეტას აღნიშნავს. სადაც „ცვილის სახლი“ კინემატოგრაფიული ოპერაა, „ცვილის ნაკეთობა“ პანკ ჯგუფია, რომელიც გარაჟის კარს აჯანჯღარებს. ტრაგედიის ნაცვლად, ჰიკოქსი გვაძლევს წმინდა გამოგონებას — ყოველი ურჩხულის ერთდროულად გაშვების მღელვარებას და აუდიტორიისთვის თქმას: „გაუძლებთ, არ ინერვიულოთ“. ის არ აამაღლებს ჰორორს; ის ტკბება ამით. „სისხლიან კოშკში“ ბევრი კინემატოგრაფიული სისხლი არ დაიღვრება. და მსახიობებმა ზუსტად იციან, რა სახის „ქვიშის ყუთში“ იმყოფებიან. დევიდ უორნერი კურატორს თამაშობს, როგორც ადამიანი, რომელმაც ყველა არსებული ბოროტმოქმედის გამოსვლა წაიკითხა და გადაწყვიტა, რომ არცერთი მათგანი საკმარისად კარგი არ იყო. ეს კემპია, როგორც პერფორმანსი. შემდეგ არის ზაკ გალიგანი — გულწრფელი, ოდნავ გაფართოებული თვალებით, თითქმის ბოდიშის მოხდით გულწრფელი — რომელიც ქაოსს აბალანსებს. ის საბოლოოდ ოთახში ერთადერთ სტაბილურ ყოფნად რჩება, ის ბიჭი, რომელიც მოუხერხებლად უჭირავს მეტაფორულ ფანარს, მაშინ როცა ყველაფერი მის გარშემო ტრიალებს და ირევა. მაგრამ ჰიკოქსის ნამდვილი ხრიკი არის ამ გულწრფელობის გატარება ჟანრული ქაოსის განმავლობაში. ის არ დასცინის ტროპებს, ის მათ ნარევს ქმნის, ისევე როგორც ბავშვი გადაყრის თავის ყველა სათამაშოს ერთ დიდ გროვაში, რათა ნახოს, რისი შექმნა შეუძლია სხვადასხვა კომბინაციით. ცვილის სცენებში თითოეული სამყარო სითბოს ავლენს, თუნდაც ყველაზე უცნაურიც კი. არასოდეს გექმნებათ განცდა, რომ ფილმი ჰორორს უარყოფს. ის მასთან ერთად ტაშს უკრავს. ყველასთვის, ვინც გვიან ღამის ჰორორ ბლოკების ყურებით გაიზარდა, ან არასასიამოვნო დრო გაატარა ვიდეო მაღაზიებში ურჩხულის გამოსახულებიანი კასეტის ჩახუტებით — „ცვილის ნაკეთობა“ კბილებმოღრენილი ნოსტალგიასავით მოქმედებს. მასში არის „კრიპშოუს“ (Creepshow), „შიშის ღამის“ (Fright Night), „მონსტრების რაზმის“ (Monster Squad) დნმ და ყველა ის გულღია ანთოლოგიური ფილმი, რომელიც დევნიდა...