„Zero Parades: For Dead Spies“: ZA/UM-ის ახალი თამაში „Disco Elysium“-ის ჩრდილში

ძნელია შეეგუო იმ ფაქტს, რომ შემოქმედებითი გუნდი, რომელმაც შექმნა ბოლო დროის ერთ-ერთი ყველაზე დახვეწილი სცენარის მქონე თამაში, „Disco Elysium“, აღარ გააგრძელებს ერთად მუშაობას. ვინც არ იცნობს ამ საგას, მოკლედ მოგიყვებით: ZA/UM-ის აღმასრულებელმა დირექტორებმა სტუდიიდან გაათავისუფლეს რამდენიმე მთავარი შემოქმედი, მათ შორის წამყვანი დიზაინერი და სცენარისტი რობერტ კურვიცი, სცენარისტი ჰელენ ჰინდპერე და არტ-დირექტორი ალექსანდრ როსტოვი. კურვიცი აცხადებს, რომ ეს მოხდა ZA/UM-ის საკუთრებაზე ძალაუფლებისთვის ბრძოლის გამო, რამაც აღმასრულებელთა ფრაქციას მკაფიო უმრავლესობა მოუპოვა მას შემდეგ, რაც მათ სხვა აქციონერის წილები შეიძინეს. ამის გარდა, კურვიცი ამტკიცებს, რომ მათ ამის განსახორციელებლად ფული კომპანიის ქურდობით მოიპოვეს; მის პრეტენენზიებს ისიც ამყარებს, რომ სავარაუდო ქურდობაში მონაწილე ერთ-ერთი პროდიუსერი, ტონის ჰააველი, ადრე ინვესტიციების თაღლითობისთვის იყო ნასამართლევი. ამ გათავისუფლებების შემდეგ, კიდევ უფრო მეტი თანამშრომელი წავიდა, ბევრმა მათგანმა კი საკუთარი დეველოპერული სტუდიები შექმნა, რომლებიც „Disco Elysium“-ის „ნამდვილი მემკვიდრის“ შექმნას ისახავს მიზნად. რიცხვებში რომ გამოვხატოთ, ZA/UM-ის ამჟამინდელი სტუდიის ხელმძღვანელის, ალენ მიურეის განცხადებით, კომპანიის მომავალ თამაშზე მომუშავე პერსონალის მხოლოდ დაახლოებით 35%-ს ჰქონდა მონაწილეობა მიღებული „Disco Elysium Final Cut“-ის შექმნაში. ნათელია, რომ ZA/UM-ის უახლესი სათაური, „Zero Parades: For Dead Spies“, საკმაოდ დიდი „ბარგით“ მოდის. ყოველი შემოქმედებითი არჩევანი, ყოველი მცირე მექანიკა, კითხვებს ბადებს იმის შესახებ, თუ როგორ გამოიყურებოდა ეს პროექტი, ZA/UM-ის თავდაპირველი შემოქმედებითი გუნდი მენეჯმენტს რომ არ დაენგრია. ბოლო დროის ისტორია მძიმედ აწვება პროექტს, რაც „Disco Elysium“-თან გვერდიგვერდ შედარებას გარდაუვალს ხდის. პოზიტიურ მხარეზე რომ გადავიდეთ, თუ სრულად დავივიწყებთ შრომით დავებსა და ფართო კონტექსტს (რასაც თავად „Disco Elysium“-ის ტექსტი ეწინააღმდეგება), „Zero Parades: For Dead Spies“ საკმაოდ პერსპექტიულად გამოიყურება. ამ ჯაშუშური თრილერის პირველი სამი საათი სწრაფად აყალიბებს ცივი ომით შთაგონებულ რთულ სამყაროს, სადაც ძალაუფლებისთვის ბრძოლა კომუნისტურ ბლოკს, ლიბერალურ „განვითარებულ ერებსა“ და ტექნო-ფაშისტურ ზესახელმწიფო La Luz-ს შორის მიმდინარეობს ყოფილ ოკუპირებულ ქვეყანა პორტოფიროში. თქვენ თამაშობთ ჰერშელ უილკის (ფსევდონიმი: CASCADE) როლში, კომუნისტური ბლოკის ყოფილი ჯაშუშის, რომლის წინა დავალება პორტოფიროში სრული კრახით დასრულდა. მრავალი წლის განმავლობაში „გაყინვის“ შემდეგ, ის საბოლოოდ ხელახლა განლაგდა, თუმცა მისი უახლესი მისია მაშინვე უკონტროლო ხდება, სანამ ის მოქმედებაში ჩაერთვება. მაგრამ როდესაც მისი კურატორი ცდილობს პროექტის შეწყვეტას, CASCADE გადაწყვეტს გააგრძელოს; ის არა მხოლოდ დაბრუნებას ცდილობს, არამედ სურს საბოლოოდ შეეგუოს იმას, რაც მრავალი წლის წინ მის უახლოეს ადამიანებს შეემთხვა. ეს ძლიერი საწყისი წერტილია, რომლის შესწავლაშიც თამაში დროს არ კარგავს, რადგან საწყისი სცენა ფაქტობრივად CASCADE-ის გონებაში გვაგდებს. „Disco Elysium“-ის მსგავსად, მისი შინაგანი მონოლოგები კონფლიქტური პერსონების ბერძნული გუნდია, რომელთაგან თითოეული მისი ფსიქიკის ასპექტებს ასახავს. როდესაც ისინი კამათობენ ან კონტექსტს გვთავაზობენ, ნათელი ხდება, თუ რამდენად ჰგავს ეს სტუდიის წინა თამაშის პირდაპირ მემკვიდრეს. სხვა მსგავსებებიც ამყარებს ამ მოსაზრებას: UI-ის განლაგება იგივეა; მისი ხელოვნების სტილი, თუმცა ცოტა ნაკლებად ჰალუცინაციური, მაინც ნახატი ზეთოვანი ტილოს იერსახეს ინარჩუნებს; და მისი ცენტრალური სტრუქტურა, სადაც თქვენ მისდევთ სხვადასხვა ღია მიმართულების ძიებას ფართომასშტაბიან საიდუმლოში, სიტყვასიტყვით მეორდება. კიდევ ერთხელ, „Zero Parades“ არ ერიდება „Disco Elysium“-ის პირდაპირ გამოძახებას. პირდაპირი შედარების ეს მოწვევა ყველაზე მეტად უკუაგდებს თამაშის პროზასთან დაკავშირებით; მას უბრალოდ არ აქვს იგივე სიმძიმე. მიუხედავად იმისა, რომ CASCADE-ის კონფლიქტური შინაგანი აზრები მაინც გადასცემს მოთამაშეს მის რთულ თვით-სიძულვილს, მათ არ აქვთ იგივე მახვილი იუმორი ან დელირიული არარეალურობის განცდა, როგორც ჰარის არეულ გონებას. ეს ნამდვილად გარკვეულწილად მიზანმიმართულია, პერსონაჟების განსხვავებების გათვალისწინებით — CASCADE-ს არ დაუდნო ტვინი ალკოჰოლის მთელი ცხოვრების განმავლობაში ბოროტად გამოყენებით — მაგრამ ყველაზე განზოგადებული ნარატივიც კი არ არის ისეთი პოეტური. კიდევ ერთხელ, ის მაინც უფრო შთამაგონებელია, ვიდრე უმეტეს სხვა თამაშებში, თუნდაც ნარატივზე ორიენტირებულ თამაშებში, მაგრამ ჯერჯერობით მას არ აქვს იგივე სიმძაფრე. მეორე მხრივ, „Zero Parades“-ის სრულყოფილი დეტექტიური RPG ელემენტი ხელსაყრელად ადარებს მის წინამორბედს. საფუძვლები იგივენაირად მუშაობს: მაგიდის თამაშის მსგავსად, თქვენ უნდა გააკეთოთ კამათლის გაგორება იმის დასადგენად, წარმატებულია თუ არა მოქმედება, სადაც თქვენი მოგების შანსი შესაბამისობაშია ამ მოქმედებისთვის რელევანტურ სტატისტიკასთან. მაგალითად, თუ ცდილობთ გაექცეთ ვინმეს, ვინც გდევნით, მაღალი „ჩრდილების თამაშის“ სტატისტიკა გაგიადვილებთ შეუმჩნევლად გავლას. დიდი განსხვავება ისაა, რომ ამის გარდა, თქვენ მუდმივად უნდა ებრძოლოთ სამ მავნე სტატუს ეფექტს: დაღლილობას, დელირიუმს და შფოთვას. სტატისტიკის შემოწმებებსა და ამ ეფექტებს შორის მუდმივი ბრძოლაა, რადგან ნებისმიერი გაგორებისას შეგიძლიათ „გადაიტვირთოთ“, რათა გაზარდოთ წარმატების შანსი, რის ფასადაც თქვენ მიიღებთ ერთ-ერთ ამ მდგომარეობას უფრო მეტად. თუ ამ პირობებიდან რომელიმეს ზოლი შეივსება, თქვენ სამუდამოდ დაკარგავთ ერთ ქულას თქვენი უნარებიდან. ეს არის სასტიკი სასჯელი, რომელიც სრულ თამაშში ფრთხილად უნდა იქნას გამოყენებული, მაგრამ ის აძლიერებს რესურსების მოძიების სტიმულს, რომლებიც...