EPiC: „ელვის პრესლი კონცერტზე“ – ბაზ ლურმანის არამხატვრული შედევრი და ელვისის მითის გაგრძელება

EPiC: Elvis Presley In Concert არის ბაზ ლურმანის პირველი არამხატვრული ფილმი და პირველი შემთხვევა, როდესაც ავსტრალიელი კინოლეგენდა დაუბრუნდა საკითხს – თუმცა 2022 წელს მისი ბიოგრაფიული ფილმის გადაღების შემდეგ ის არასოდეს მართლა არ დაშორებია ელვისს. მას შემდეგ ლურმანი მომღერლის ნამდვილ ფანატად იქცა. (მან მომღერლის მოდის სტილიც კი აითვისა.) და მისი ენთუზიაზმი აშკარაა სარეკლამო მასალებში, რომლებიც EPiC-ს „დოკუმენტურ ფილმზე მეტად“ და „საკონცერტო ფილმზე მეტად“ წარმოაჩენენ. ეს არის „კინემატოგრაფიული გამოცდილება“, ელვის პრესლის ცხოვრებისა და კარიერის ირგვლივ მითების შექმნის გრძელი ტრადიციის გაგრძელება. ეს აჟიოტაჟი იდეალურად შეეფერება ლურმანს, თავდადებულ მაქსიმალისტს, რომელმაც თავისი მუზა დიდი ხნის წინ გარდაცვლილ „მეფეში“ იპოვა. EPiC-ის დასაწყისში პრესლი ხმოვან ტექსტში ამბობს, რომ „ბევრი დაიწერა და ბევრი ითქვა, მაგრამ არასდროს ჩემი მხრიდან“. ეს ნაწილობრივ სიმართლეა და ნაწილობრივ არა. რა მასალაც არ უნდა დაეტოვებინა ელვისს 42 წლის ასაკში, 1977 წელს გარდაცვალებისას, ის ბოლო ხუთი ათწლეულის განმავლობაში დეტალურად შეისწავლეს და მიკროსკოპულად გაანალიზეს, რაც აჩენს კითხვას, რამდენია მისი ისტორიიდან მართლაც მოსაყოლი. ამ „გათხრების“ შესანიშნავი მაგალითია: ზემოთ ნახსენები კლიპი, რომელშიც ელვისი ამბობს, რომ მისი ამბავი ჯერ კიდევ მოსაყოლია, უკვე გამოყენებული იყო ვიდეოში, სახელწოდებით „ჩემი ისტორიის მხარე“ („My Side Of The Story“), რომელიც 2020 წელს ელვის პრესლის ოფიციალურ YouTube არხზე გამოქვეყნდა. EPiC სწორედ ასეთი ნაწილაკებისგან შედგება, რომლებიც ლურმანის მომხიბვლელი შეხებით ფანტასტიკურად გამოიყურება. ფილმი ძირითადად ელვისის ადრე არსებული საკონცერტო დოკუმენტური ფილმებიდან – Elvis: That’s The Way It Is და Elvis On Tour – დარჩენილი კადრებია, აღდგენილი ნეგატივებიდან, რომლებიც MGM-ის საცავებიდან Warner Bros.-ის მეშვეობით იქნა მოპოვებული, რომელმაც ლურმანის Elvis 2022 წელს გამოუშვა. (Amazon ამჟამად MGM-ის მფლობელია, მაგრამ Warner Bros.-ს ეკუთვნის მისი 1986 წლამდე გამოშვებული კატალოგის უფლებები, მათ შორის ეს ელვისის დოკუმენტური ფილმები.) ლურმანის მიერ მათი მოპოვების ისტორია შესაბამისად დრამატულია, მასში მონაწილეობდნენ მკვლევარები, რომლებიც „კანზასში მიწისქვეშა მარილის მაღაროებში“ ჩაფლულ არქივებში იმოგზაურეს, რათა ეპოვათ ნეგატივების ყუთი, რომლის არსებობაც არავის სჯეროდა. მარილის მაღაროს ნაწილი სიმართლეა, ისევე როგორც ლურმანის პრივილეგირებული წვდომა Graceland-ის არქივებიდან ჩაწერილ ინტერვიუებზე. მაგრამ ისიც მართალია, რომ სამარცხვინო „პოლკოვნიკ“ ტომ პარკერის მიერ თავის ყველაზე ცნობილ და მომგებიან კლიენტზე მკაცრი კონტროლის წყალობით, ელვისის მიერ ნათქვამი უმეტესი ნაწილი გაწმენდილი ფრაზების სახით იყო წარმოდგენილი. „რეალობა“ ელვისის სამყაროში ყოველთვის ფარდობითია, და EPiC არაფერს აკეთებს იმისთვის, რომ ლეგენდის ძირითადი თვალსაზრისები ეჭვქვეშ დააყენოს – ალბათ, ნაკლებსაც კი, ვიდრე ლურმანის ბიოგრაფიული ფილმი, რომელიც სულ მცირე, პრესლის ნარკოტიკების მოხმარებასა და პოლიტიკურ შეხედულებებს ეხებოდა. ლურმანი EPiC-ში ტომ პარკერს ისე მკაცრად არ ეკიდება, როგორც ეს Elvis-ში გააკეთა – ეს არის ქება-დიდების ნოტი და არა ექსპოზიცია – მაგრამ სცენა, სადაც პარკერი მომღერლის უკან იმალება, როდესაც ის მხატვრების პოლიტიკურ ვალდებულებებზე დასმულ შეკითხვას თავს არიდებს, ძალიან ჰგავს ლურმანის ტენესელი კერპის დაცვას. EPiC-ის განმავლობაში რეჟისორი ამტკიცებს, რომ ის სრულიად მოხიბლულია თავისი თემით. ლურმანი მომღერალს წარმოაჩენს, როგორც ქალების მოყვარულს და საყვარელ „გაფსუსებულ“ ბიჭს, რომელიც სცენაზე ცოცხლდებოდა, სადაც ის საკუთარ თავს გასაკვირად მრავალმხრივ შემსრულებლად ამტკიცებდა. მისი ვოკალი გაუმჯობესებულია, თითქოს მომღერალს იცავს კრიტიკოსებისგან, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ მას მხოლოდ სცენური ქარიზმა ჰქონდა და არა ნიჭი. ლურმანი ხშირად წყვეტს სცენიდან კადრებს აღფრთოვანებული ქალებით ბრბოში, და მთელ მონტაჟს უთმობს ელვისს, რომელიც გამოსვლის შუა პერიოდში ვარსკვლავთვალა ფან ქალებს პირზე კოცნის. ეს ნაწილობრივ რეჟისორის აღფრთოვანებული „კარგი ბიჭო!“ („attaboy“) შეძახილია, ნაწილობრივ კი თავად ბაზი, რომელიც ტრიბუნებიდან ყვირის. ლურმანის ფილმის მონტაჟი არის ის ადგილი, სადაც არტისტისა და თემის შეხამება ყველაზე ამაღლებულია. კულისების უკან მომენტები შედარებით მშვიდი და მედიტაციურია, მომღერლის გრძელი კადრებით, რომელიც უმცროსი, უფრო მოდური მუსიკოსების სიმღერების მელოდიებს სწავლობს გრძელთმიან სესიის მუსიკოსებს შორის. ამ სცენებში ელვისი მარტოსული ჩანს, ადამიანი დროის მიღმა. ლურმანი და მისი ნამუშევრები არასოდეს ჯდებოდა კონკრეტულ ეპოქაში: ეს არის რეჟისორი, რომელმაც „რომეო და ჯულიეტა“ 90-იანი წლების მაიამიში გადაიტანა და ალტერნატიული როკის საუნდტრეკით გააფორმა, და რომელმაც ჯეი-ზი და ფლორენს ენდ დე მანშინი 1920-იანი წლების „დიდი გეტსბის“ ფანტაზიურ სამყაროში გააერთიანა. ანალოგიურად, ლურმანი აჩქარებს თავის ისედაც მანიაკალურ მონტაჟის სტილს, რათა შეესაბამებოდეს ელექტრიფიცირებული მომღერლის სცენაზე ნერვულ მოძრაობებს. EPiC მანიაკალური ტემპით მიმდინარეობს, ხტუნავს თემებსა და ეპოქებს შორის ლურმანის საფირმო არახაზოვანი სტილით. არასოდეს კმაყოფილდება კამერის სტატიკურად დატოვებით, საკონცერტო ეპიზოდებში ლურმანი რიტმულად ჭრის ყოველ კარატეს დარტყმასა და მაღალ ნახტომზე, „Strictly Ballroom“-ის კულმინაციური სცენის ხელის ტაშის აჩქარებულ ვერსიასავით. „ელვისში“ კამერა ხშირად უსწრებდა ვარსკვლავ ოსტინ ბატლერს; აქ კი, ლურმანს უჭირს მასთან შეთავსება. ზედმეტად პომპეზური დეკორაციები ლურმანის კიდევ ერთი საფირმო ნიშანია, რაზეც რეჟისორი მეუღლესთან და პროდუქციის დიზაინერ კეტრინ მარტინთან თანამშრომლობს. აქ რეჟისორმა ელვისში სულიერი თანამოაზრეც იპოვა: მომღერლის საკუთარი სახლი, რომელიც ახლა მუზეუმადაა შემონახული, შუა საუკუნის კიჩის გადატვირთული, გადამეტებულად სტიმულირებადი სალოცავია. (თუ ვინმეს შეუძლია სარკისებური ხავერდოვანი ექსცესის დაფასება...